- Newsroom
Από τα αποφάγια και τα οργανικά υπολείμματα στα παρτέρια, τους κήπους και το δημοτικό πράσινο: αυτόν τον κύκλο της κυκλικής οικονομίας επιχειρεί να κλείσει ο Δήμος Πολυγύρου, ο οποίος κατάφερε, μέσα στο 2025, να εκτρέψει περισσότερους από 208 τόνους βιοαποβλήτων από την ταφή, μετατρέποντάς τους σε χρήσιμο κομπόστ. Η διάθεση 7,5 τόνων φυσικού εδαφοβελτιωτικού στους δημότες αποτελεί το πιο απτό αποτέλεσμα του προγράμματος του Καφέ Κάδου, που εξελίσσεται σε μία από τις πιο επιτυχημένες πρακτικές διαχείρισης βιοαποβλήτων στην Κεντρική Μακεδονία.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Πολυγύρου Γιώργος Εμμανουήλ, η επιτυχία αυτή μεταφράζεται όχι μόνο σε περιβαλλοντικό όφελος, αλλά και σε οικονομικό κέρδος για τον Δήμο και τους δημότες.
Πρώτος στην Κεντρική Μακεδονία στην εκτροπή βιοαποβλήτων
Τα αποτελέσματα του προγράμματος αποτυπώνονται στα επίσημα στοιχεία του Δήμου για το 2025 και σύμφωνα με αυτά, περισσότεροι από 208 τόνοι καθαρού οργανικού υλικού συλλέχθηκαν μέσω του δικτύου του Καφέ Κάδου και οδηγήθηκαν σε αξιοποίηση αντί για ταφή, επίδοση που έφερε τον Δήμο Πολυγύρου στην πρώτη θέση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ως προς τον δείκτη εκτροπής βιοαποβλήτων σε σχέση με το σύνολο των αστικών απορριμμάτων.
«Οι 7,5 τόνοι κομπόστ που επιστρέφουμε στους πολίτες αποτελούν μόνο την ορατή πλευρά της προσπάθειας. Το πραγματικό μέγεθος αποτυπώνεται στους 208 τόνους οργανικού υλικού που καταφέραμε να κρατήσουμε μακριά από την ταφή», τονίζει ο κ. Εμμανουήλ.
Από τις ξενοδοχειακές μονάδες στις γειτονιές του Πολυγύρου
Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά, με επίκεντρο μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες και επιχειρήσεις εστίασης, που λόγω της δραστηριότητάς τους παράγουν σημαντικές ποσότητες οργανικών αποβλήτων.
Σταδιακά, όμως, το δίκτυο επεκτάθηκε και σήμερα περιλαμβάνει μεγάλες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, αλυσίδες σούπερ μάρκετ και περιοχές του αστικού ιστού του Πολυγύρου, όπου οι κάτοικοι συμμετέχουν ενεργά στη χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων, σύμφωνα με τον δήμαρχο.
Η αυξημένη τουριστική κίνηση της θερινής περιόδου ενισχύει ακόμη περισσότερο τις ποσότητες που συλλέγονται, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του προγράμματος, σε μια περιοχή όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.
Το στοίχημα της «καθαρής» ανακύκλωσης
Πάντως, παρά τη θετική πορεία του προγράμματος, ο Δήμος Πολυγύρου δεν προσανατολίζεται σε μια άκριτη επέκταση του δικτύου, αλλά στην αναβάθμιση της ποιότητας των συλλεγόμενων υλικών. «Ο βασικός μας στόχος δεν είναι απλώς να αυξήσουμε τους κάδους ή τις ποσότητες. Το ζητούμενο είναι η καθαρότητα του υλικού. Ένας καφέ κάδος γεμάτος πλαστικά ή ένας μπλε κάδος γεμάτος οργανικά υπολείμματα ακυρώνει την προσπάθεια μιας ολόκληρης γειτονιάς», επισημαίνει εμφατικά ο κ. Εμμανουήλ.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως εξηγεί, σχεδιάζονται νέες στοχευμένες εκστρατείες ενημέρωσης και εκπαίδευσης, τόσο σε επίπεδο γειτονιών όσο και στα σχολεία, με στόχο τη βελτίωση της διαλογής στην πηγή και τον περιορισμό της επιμόλυνσης των υλικών.
Καθοριστική χαρακτηρίζεται η συμβολή της Ομάδας Ανακύκλωσης του Μητρώου Εθελοντών του Δήμου, τα μέλη της οποίας ενημέρωσαν πόρτα πόρτα τους κατοίκους για τη σωστή χρήση των κάδων κατά την έναρξη, αλλά και την εξέλιξη του προγράμματος.
Γιατί δεν επεκτείνεται ο Καφές Κάδος σε όλα τα χωριά;
Σχολιάζοντας την επιλογή της δημοτικής αρχής να μην επεκτείνει οριζόντια το πρόγραμμα σε όλους τους μικρούς οικισμούς του Δήμου, ο κ. Εμμανουήλ εξηγεί ότι σε πολλές αγροτικές και ημιορεινές κοινότητες η διαχείριση των οργανικών υπολειμμάτων γίνεται ήδη με φυσικό τρόπο, είτε μέσω της διατροφής ζώων, είτε μέσω της αξιοποίησής τους σε οικιακούς λαχανόκηπους και κήπους.
Παράλληλα, όπως προσθέτει, αρκετοί δημότες χρησιμοποιούν ακόμη κάδους οικιακής κομποστοποίησης που είχαν διανεμηθεί στο πλαίσιο παλαιότερων δημοτικών προγραμμάτων. «Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε αυτή την κουλτούρα αυτάρκειας όπου ήδη λειτουργεί και όχι να την αντικαταστήσουμε με ένα μοντέλο που δεν είναι απαραίτητα πιο αποτελεσματικό», αναφέρει.
Οικονομικό όφελος για Δήμο και δημότες - Το περιβαλλοντικό όφελος είναι εξίσου σημαντικό
Πέρα από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η ανακύκλωση βιοαποβλήτων δημιουργεί και σημαντικό οικονομικό όφελος, καθώς, όπως εξηγεί ο δήμαρχος, κάθε τόνος απορριμμάτων που δεν οδηγείται στον ΧΥΤΑ μειώνει το κόστος μεταφοράς και ταφής, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει τις οικονομικές επιβαρύνσεις που συνδέονται με την περιβαλλοντική νομοθεσία και τους στόχους ανακύκλωσης.
Η εξοικονόμηση πόρων που επιτυγχάνεται μέσω της εκτροπής αποβλήτων συμβάλλει στη συγκράτηση των ανταποδοτικών τελών για τα νοικοκυριά και δημιουργεί περιθώρια για επενδύσεις σε νέες υποδομές και υπηρεσίες, επισημαίνει ο κ. Εμμανουήλ.
Διευκρινίζει, δε, ότι η απομάκρυνση εκατοντάδων τόνων οργανικών αποβλήτων από την ταφή μειώνει την παραγωγή μεθανίου στους χώρους υγειονομικής ταφής, ενός αερίου με πολύ ισχυρή επίδραση στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται η παραγωγή στραγγισμάτων, που μπορούν να επηρεάσουν τον υδροφόρο ορίζοντα, συμβάλλοντας στην προστασία των φυσικών πόρων της περιοχής.
Δωρεάν κομπόστ για τους δημότες
Στο πλαίσιο της ανταποδοτικότητας, ο Δήμος έχει ήδη παραλάβει 7,5 τόνους ώριμου κομπόστ υψηλής ποιότητας, το οποίο παράχθηκε από τα βιοαπόβλητα που συλλέχθηκαν μέσω του προγράμματος. Μέρος του υλικού χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του δημοτικού πρασίνου, ενώ σημαντικές ποσότητες διατίθενται δωρεάν στους πολίτες για χρήση σε κήπους, παρτέρια και γλάστρες.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθεύονται το φυσικό εδαφοβελτιωτικό από τις αποθήκες του Δήμου στον πρώην «Φούρνο Κατερτζή», καθημερινά τις εργάσιμες ημέρες από τις 10:00 έως τις 12:00, έχοντας μαζί τους δικά τους δοχεία ή σακιά μεταφοράς.
Το κομπόστ λειτουργεί ως φυσικό λίπασμα, εμπλουτίζει το έδαφος με θρεπτικά συστατικά, βελτιώνει τη συγκράτηση υγρασίας και μειώνει την ανάγκη χρήσης χημικών λιπασμάτων.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα - Τι είναι το μοντέλο «Πληρώνω όσο Πετάω»;
Η επόμενη φάση του σχεδιασμού, σύμφωνα με τον δήμαρχο Πολυγύρου, προβλέπει την ενίσχυση της συμμετοχής πολιτών και επιχειρήσεων μέσα από πιο ουσιαστικά κίνητρα.
Ο Δήμος εξετάζει τη δημιουργία συστημάτων επιβράβευσης για γειτονιές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις που επιτυγχάνουν υψηλά ποσοστά καθαρής ανακύκλωσης, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η εφαρμογή του μοντέλου «Πληρώνω όσο Πετάω» (Pay As You Throw), για τις επιχειρήσεις που παράγουν μεγάλες ποσότητες βιοαποβλήτων.
«Η ανακύκλωση αποκτά πραγματική αξία, όταν τα οφέλη της επιστρέφουν στην κοινωνία. Το κομπόστ είναι το συμβολικό "ευχαριστώ" προς τους πολίτες. Το ουσιαστικό κέρδος είναι ότι όλοι μαζί προστατεύουμε το περιβάλλον, μειώνουμε τα απορρίμματα και εξοικονομούμε πόρους, που επιστρέφουν στην τοπική κοινωνία», καταλήγει ο δήμαρχος Πολυγύρου.