Γράφει
Μιχάλης Γουδής
Μολονότι έχει καταφέρει να ξεκολλήσει από την τελευταία θέση της κατάταξης, έχοντας καταγράψει πρόοδο σε κάποιους δείκτες την τελευταία πενταετία, η Ελλάδα παραμένει μία από τις πέντε χώρες ουραγούς στον ευρωπαϊκό δείκτη ισότητας που δημοσιεύει σε ετήσια βάση το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Έμφυλη Ισότητα (EIGE).
Ταυτόχρονα, και σε άλλους τομείς που αποτελούν κομμάτι της Χάρτας Διαφορετικότητας (Φύλο, Ηλικία, Φυλή/Χρώμα, Αναπηρία/Χρόνια πάθηση, Εθνική/Εθνοτική καταγωγή και Σεξουαλικός Προσανατολισμός) είναι σαφές πως μένουν να γίνουν πολλά βήματα τόσο στο επίπεδο χάραξης της πολιτικής όσο και σε αυτό της αλλαγής της κουλτούρας της καθημερινότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ειδικά σε μία διεθνή συγκυρία που χαρακτηρίζεται από τη λεγόμενη «αντι-woke» τάση, εντός της οποίας η πίεση σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που αγωνίζονται για την προάσπιση των δικαιωμάτων αυξάνεται, κάθε ανοιχτός, ασφαλής χώρος συνάντησης και συζήτησης για τα παραπάνω ζητήματα είναι πολύτιμος.
Ένας τέτοιος χώρος υπήρξε το 1ο Φεστιβάλ Διαφορετικότητας του Δήμου Καλαμαριάς. Πέρα από τις πλούσιες πολιτιστικές δράσεις, τη γνωριμία με πλειάδα οργανώσεων και τη σύνδεση με τον όμορφο χώρο της Πλαζ Αρετσού, φιλοξένησε και μία συζήτηση γύρω από τη διαφορετικότητα, τη συμπερίληψη και τον ρόλο των θεσμών στη διαμόρφωση δίκαιων και ανθεκτικών κοινωνιών, για τις σύγχρονες προκλήσεις, τις πολιτικές ένταξης και τις στρατηγικές που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και την ισότιμη συμμετοχή όλων στον δημόσιο χώρο.
Έχοντας αναλάβει από κοινού με την Άννα Απέργη, ειδική σύμβουλος της Χάρτας Διαφορετικότητας Ελλάδος, τον συντονισμό του πάνελ με τη συμμετοχή της δημάρχου Καλαμαριάς Χρύσας Αράπογλου, της καθηγήτριας του Παιδαγωγικού Τμήματος του ΑΠΘ, Δήμητρας Κογκίδου, του Ψυχίατρος-Ψυχοθεραπευτή Σταύρου Μπουφίδη και του προέδρου του ΚΕΑΝ Σταύρου Μηλιώνη, κράτησα μερικά σημεία που νομίζω πως αξίζει να τα έχει κανείς κατά νου και να δρομολογήσει αλλαγές σε όποιο πεδίο και κλίμακα μπορεί.
Υπογράμμισα τα λόγια του Σταύρου Μπουφίδη που μέσα από την πολυετή κλινική εμπειρία του με ΛΟΑΤΚΙ+ και νευροδιαφορετικά άτομα μίλησε για τις συνέπειες που έχει η ανάγκη να αποδείξει κανείς σε καθημερινή βάση ότι υπάρχει, η ανάγκη να εξηγήσει ξανά και ξανά πράγματα που δε θα έπρεπε να χρήζουν εξήγησης. Παράλληλα, τόνισε πως συνήθως το περιβάλλον, οικογενειακό και κοινωνικό, είναι αυτό που κακοποιεί ψυχικά τα άτομα αναζητούν βοήθεια.
Η Δήμητρα Κογκίδου παρουσίασε συγκεκριμένα βήματα που μπορούν να μετατρέψουν μία πολιτική πρόθεση ενίσχυσης της ισότητας σε κοινωνική αλλαγή. Οι πολιτικές για την ισότητα δεν πρέπει να είναι συμπληρωματικές πολιτικές, αλλά να διατρέχουν τις κεντρικές πολιτικές, υποστηριζόμενες από πόρους στους προϋπολογισμούς (gender budgeting).
Η θεσμική συνέπεια και συνέχεια έχουν καθοριστική σημασία όπως επίσης και η συνεργασία όσων χαράσσουν δημόσιες πολιτικές με ειδικούς του πεδίου. Τέλος, η διατομεακή συνεργασία Κράτους, ΟΤΑ και Ακαδημίας είναι καίρια για τη θεσμική αντίσταση στα στερεότυπα.
Η Χρύσα Αράπογλου συνέδεσε τα ζητήματα ισότητας με το δημόσιο χώρο που αποτελεί ένα κεντρικό ζήτημα για τον Δήμο Καλαμαριάς, ο οποίος είναι ένας Δήμος με πενταετές Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα (πρόσφατα και ο Δήμος Αθηναίων υπερψήφισε και το δικό του τριετές).
Το ζήτημα που παραμένει είναι πώς μπορεί να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δράσεων και της εφαρμογής των πλάνων που έχουν οι ΟΤΑ. Η κυρία Αράπογλου πέρα από τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η τοπική αυτοδιοίκηση στάθηκε και στο προσχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς ρυθμίσεις του φέρονται να καταργούν τις υποχρεωτικές Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας των Φύλων, εντάσσοντας τον τομέα της ισότητας σε ευρύτερες επιτροπές κοινωνικής πολιτικής.
Απαιτείται αγώνας συνεχής και καθημερινός μέχρι κανένας άνθρωπος να μην αισθάνεται ότι η όποια διαφορετικότητα ισούται με αποκλεισμό και ανισότητα. Η διαδρομή προς την Έμφυλη Δημοκρατία και πραγματική ισότητα είναι μακρά και ανηφορική και σε αυτή την πορεία είναι σημαντικό να θυμόμαστε πόσο θεραπευτικά είναι απλά πράγματα όπως ο αλληλοσεβασμός.
* Δημοσιεύθηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 24.05.2026
