Γράφει ο Μιχάλης Μήττας
Γενικός Γραμματέας του Δήμου Θεσσαλονίκης
Δεν είναι μόνο ο πρόσφατος βανδαλισμός της παιδικής χαράς στη Πλατεία Καλλιθέας, ούτε οι επανειλημμένες καταστροφές στο δημοτικό κολυμβητήριο, ούτε η αποκαθήλωση του "Αγοριού που Σφυρίζει" στη Πλ. Ναυαρίνου. Όλα τους είναι παραδείγματα μιας στρεβλής αντίληψης που έχει διαμορφωθεί για το κοινό μας χώρο.
Ναι, η ευταξία του δημοσίου χώρου είναι αυτονόητα η πρώτη και κύρια δουλειά της δημόσιας (εν προκειμένω, δημοτικής) διοίκησης. Σε αυτή τη δουλειά, οι καθυστερήσεις, αβλεψίες και κάθε λογής αποτυχίες του τοπικού μας αυτοδιοικητικού μηχανισμού, δυστυχώς δεν είναι λίγες και δεν χρειάζεται να δικαιολογηθούν. Όπως όμως δεν μπορούν και να δικαιολογήσουν την ατομική συμπεριφορά πολλών.
Όλοι έχετε πια αντιληφθεί τον κωμικοτραγικό "πόλεμο της μουντζούρας", όπου ο δήμος το πρωί σβήνει και το βράδυ συγκεκριμένοι κάνουν πλάκα ξαναγράφοντας συνθήματα και ακαλαίσθητα γκράφιτι. Ορισμένοι τακτικά καταστρέφουν δέντρα, με χημικά, αλάτι ή ακόμα και ξερίζωμα, για λίγο καλύτερη θέα από το μπαλκόνι, για λίγο καλύτερη οπτική προς τη βιτρίνα, για μια θέση (παράνομης) στάθμευσης. Ακόμα περισσότεροι, με περισσό θράσος ξεφορτώνονται οικοδομικά υλικά και λοιπή οικοσκευή σε δρόμους και πλατείες. Πάνω από 12.000 τόνους περισυνέλεξε ο Δήμος Θεσσαλονίκης το 2025.
Έξω από το σπίτι μας και δεν μας νοιάζει. Μόνο όμως που και ο δρόμος σπίτι μας είναι κατά μία έννοια. Και μας κοστίζει. Κάθε ζημιά του ενός, την πληρώνουμε όλοι, τόσο μεταφορικά, υφιστάμενοι τις άμεσες, οπτικές συνέπειες της βρωμιάς και των φθορών, όσο και κυριολεκτικά, με τα χρήματα που δαπανά ο κάθε δήμος για να τις αποκαταστήσει.
Ασφαλώς γίνονται μηνύσεις, ασφαλώς επιχειρείται η στενότερη επιτήρηση σημείων που εμφανίζουν συχνότερη παραβατικότητα, ασφαλώς αυστηροποιήθηκε το θεσμικό πλαίσιο. Ας μην αυταπατώμεθα όμως. Δεν μπορεί η αστυνομική πρόληψη και καταστολή να καλύψουν μια ολόκληρη πόλη. Όχι μόνο λόγω κόστους, αλλά πολύ περισσότερο επειδή είναι αντικειμενικώς ανέφικτο να εποπτεύεται κάθε πολίτης, σε κάθε δρόμο ολόκληρη τη μέρα. Άλλωστε κανένα μέτρο ασφαλείας δεν μπορεί να υποκαταστήσει το κυριότερο μηχανισμό συλλογικής λειτουργίας σε μια κοινωνία: τη ευσυνειδησία.
Στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις. Είναι οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες που με προσωπικό κόπο κράτησαν όρθια τη Νέα Παραλία μέχρι το 2023, οι καλοί κύριοι που γεμίζουν κενά παρτέρια με άνθη στο Ιστορικό Κέντρο, οι περίοικοι του Πάρκου Κρήτης που το ξαναβάφουν κάθε εβδομάδα, οι δεκάδες εθελοντές που εμφανίστηκαν για καθαρισμούς και δενδροφυτεύσεις και πολλοί ακόμα, που καλύπτουν την αδυναμία του δικού μας, αλλά και κάθε διοικητικού μηχανισμού.
Σαν αυτούς τους λίγους, καλούς, συμπολίτες μας, οι περισσότεροι δεν θα καταφέρουμε να γίνουμε. Ας προσπαθήσουμε όμως να φτάσουμε τουλάχιστον μέχρι τη μέση, αγωνιζόμενοι έστω για το αυτονόητο: να μην κάνουμε ζημιά στο χώρο γύρω μας, στους γείτονές μας, στους εαυτούς μας. Αλλά και αντιστεκόμενοι επιτέλους όλοι μαζί απέναντι στην έλλειψη σεβασμού, την αγριότητα και τη κακογουστιά, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε πλατεία, με κάθε αφορμή. Με άλλα λόγια να γίνει ο καθένας μας «περισσότερο» πολίτης και να αναγκάσει τους γύρω του πράξουν το ίδιο.
Αυτή είναι η μόνη απάντηση που μπορεί να υπάρξει απέναντι στην βαρβαρότητα της ασυνειδησίας που ορισμένοι θέλουν να μας επιβάλουν.
