Λαγκαδάς: Το σχολείο των Β. Γιαννάκη - Δ. Φατούρου, οι αντιδράσεις και η αγωνία της δημάρχου

Η σύμβαση και η αναμονή για τις αποφάσεις των αρμόδιων φορέων

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

Να μην κατεδαφιστεί το ιστορικό σχολικό συγκρότημα Γυμνασίου και Λυκείου Λαγκαδά και να κηρυχθεί ως διατηρητέο μνημείο ζητεί με έγγραφο που πρωτοκολλήθηκε σήμερα, 18/6, το τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Το σχετικό έγγραφο έχει κοινοποιηθεί σε όλους τους αρμόδιους φορείς - μεταξύ άλλων - στα υπουργεία Παιδείας, Πολιτισμού, στην Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κεντρικής Μακεδονίας, στη διεύθυνση Περιβάλλοντος, Πολιτισμού και Πολιτισμικής Κληρονομιάς.

Το συγκεκριμένο κτίριο σχεδιάστηκε το 1969 από τους αρχιτέκτονες Δημήτρη Φατούρο και Βασίλη Γιαννάκη και ανεγέρθηκε το 1970. Έπαψε να λειτουργεί ως σχολείο το 2021 καθώς κρίθηκε ακατάλληλο από τις τεχνικές υπηρεσίες και μηχανικούς της Μητροπολιτικής Αναπτυξιακής Θεσσαλονίκης (λόγω στατικής ανεπάρκειας) και οι μαθητές διαμοιράστηκαν σε kibo στον αύλειο χώρο το εν λόγω σχολικού συγκροτήματος και σε kibo στο Κολχικό. Άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός πώς σε περίπτωση τυχόν παρεμβάσεων θα αλλοιωνόταν ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας του έργου για αυτόν τον λόγο είχε κριθεί κατεδαφιστέο.

f2.jpg

Τον Μάιο του ’26 η διοίκηση του δήμου Λαγκαδά υπέγραψε σύμβαση με τον ανάδοχο για την ανέγερση του νέου 1ου Γυμνασίου Λαγκαδά που θα στεγάσει 350 μαθητές, στον χώρο όπου βρίσκεται το ιστορικό σχολείο το οποίο αναμένεται να κατεδαφιστεί τον Ιούλιο. Πρόκειται για έργο που έχει χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία 2021-2027» και το ΕΤΠΑ, προϋπολογισμού 8.743.824 ευρώ.

Η Δήμαρχος Λαγκαδά, Νίκη Ανδρεάδου λέει στο emakedonia.gr πως έγιναν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για να εξασφαλισθεί η σχολική στέγη που αρμόζει στους μαθητές και μαθήτριες του δήμου. «Είμαστε εν αναμονή του πορίσματος των αρμοδίων οργάνων που θα αποφανθούν σχετικά με την κήρυξη ή μη του κτιρίου ως μνημείο ή ως διατηρητέο διότι πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες και φυσικά εμείς θα σεβαστούμε κάθε απόφαση των αρμόδιων θεσμικών οργάνων. Θέλουμε να αποδώσουμε ένα σύγχρονο, ασφαλές σχολείο στα παιδιά μας και εργαζόμαστε με αυτό ως γνώμονα. Με απόλυτο σεβασμό αναμένουμε τις σχετικές αποφάσεις». Η δήμαρχος δεν παραλείπει να τονίσει πως «μέσα στην πόλη του Λαγκαδά δεν υπάρχει σχολικό συγκρότημα και όλοι οι μαθητές μας βρίσκονται σε kibo. Επίσης, μέσα στην πόλη δεν υπάρχει άλλος οικοπεδικός χώρος με χρήση γης για ανέγερση γυμνασίου». Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του Αναπτυξιακού Οργανισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Θάνος Μπέγκας που είναι ο φορέας υλοποίησης του έργου συμπληρώνει πως «η σύμβαση προχώρησε σύμφωνα με τις εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις που δόθηκαν προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το έργο».

Άποψη του αύλειο χώρου, Φωτο: Αρχείο Δημήτρη Καλαποδά
Άποψη του αύλειο χώρου, Φωτο: Αρχείο Δημήτρη Καλαποδά

Γιατί να κυρηχθεί ως διατηρητέο

Στο αίτημα που κατέθεσε σήμερα το τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΑΠΘ περιγράφει πως το Γυμνάσιο και Λύκειο Λαγκαδά αποτελεί ένα εξέχον δείγμα του μεταπολεμικού μοντερνισμού στην Ελλάδα, με σαφείς και ευθείς συσχετισμούς με τις τότε εξελίξεις της διεθνούς αρχιτεκτονικής, στην ειδική κατηγορία των σχολικών κτιρίων. Η κυψελωτή οργάνωση της κάτοψης εκφράζει όχι απλώς μια πρωτοποριακή αρχιτεκτονική επίλυση, αλλά μια ευρύτερη νεωτερική προσέγγιση της διδασκαλίας και της μάθησης. Αιτείται την διατήρηση του κτιριακού συγκροτήματος και την ένταξη του σε κατάλληλο χρηματοδοτικό μηχανισμό από τον Δήμο και την Περιφέρεια για την μετατροπή του σε μια σύγχρονη εκπαιδευτική εγκατάσταση.

Μιλώντας για τους λόγους για τους οποίους το σχολικό συγκρότημα πρέπει να προστατευτεί από την πολιτεία και να χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο αναφέρονται τα εξής:

«Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό εκπαιδευτικό συγκρότημα που απηχεί τις πιο προωθημένες απόψεις της εποχής για την ανοιχτή εκπαίδευση. Η αρχιτεκτονική του είναι επηρεασμένη από τον ολλανδικό στρουκτουραλισμό και ειδικότερα από το εκτεταμένο έργο του Aldo van Eyck, η τυπολογία των αιθουσών διδασκαλίας ακολουθεί μια οκταγωνική διάταξη, που απομακρύνεται από τους συμβολικούς ορθογωνικούς καννάβους. Η κυψελωτή άρθρωση των οκταγώνων προσφέρει ένα μοναδικό περιβάλλον διδασκαλίας που ενθαρρύνει μια εκπαιδευτική μαθητοκεντρική και όχι καθ’ έδρας διαδικασία.

Η προσθετική επανάληψη των μονάδων, σε συνδυασμό με τους διαδρόμους διασύνδεσης, προσφέρει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην ογκοπλασία και δίνει τη δυνατότητα φωτισμού από πολλές διευθύνσεις. Το σύνολο εντάσσεται αρμονικά στο επίπεδο τοπίο της περιοχής του Λαγκαδά και επιτρέπει την εξέλιξη του αστικού σχεδιασμού με την προσθήκη νέων μονάδων.Το κτιριακό συγκρότημαακολουθεί τις νέες αρχές οργάνωσης σχολικών μονάδων, όπως αυτές διαμορφώθηκαν τις δύο πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες σε συνέχεια της «συνάντησης στο Darmstadt » το 1951 με θέμα: «άνθρωπος και χώρος».

Σύμφωνα με αυτές, παιδαγωγικά κριτήρια επέβαλλαν την απομάκρυνση από τους κλασικούς τύπους σχολείων που σχεδιάζονταν μέχρι πρότινος με άξονα την μέγιστη εκμετάλλευση του χώρου. Το νέο ζητούμενο για τα σχολικά κτίρια θα έπρεπε να είναι η ευημερία των χρηστών και προσαρμογή στις ιδιαίτερες ανάγκες της κάθε τάξης. Για τον λόγο αυτό το «κύτταρο» του σχεδιασμού θα έπρεπε να είναι η ίδια η τάξη.

Οι δημιουργοί του αποτελούν εμβληματικές μορφές της Ελληνικής Μεταπολεμικής Αρχιτεκτονικής παραγωγής. Ο καθηγητής Μίμης Φατούρος, υπήρξε καθοριστική προσωπικότητα για την εξέλιξη της μοντέρνας αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, ειδικά κατά τις δεκαετίες 1970-90, την οποία υπηρέτησε με μοναδικό σχεδιασμένο και υλοποιημένο έργο, αλλά και με μακρόχρονη διδασκαλία στο Τμήμα μας, και μεγάλη συνεισφορά στη διοίκηση του ΑΠΘ και του Υπουργείου Παιδείας. Το έργο του τυγχάνει ευρείας αναγνώρισης και σήμερα μελετάται συστηματικά, στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων, διεπιστημονικών ερευνών, διδακτορικών διατριβών. Ο Βασίλης Γιαννάκης είναι ένας σημαντικός Έλληνας αρχιτέκτονας της μεταπολεμικής γενιάς, με πλούσιο έργο, ακαδημαϊκή πορεία και έντονη δραστηριότητα στον σχεδιασμό δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων και είναι ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή αρχιτέκτονες του Ελληνικού μεταπολεμικού μοντερνισμού.

Την ίδια στιγμή που πανευρωπαϊκά:

- η διατήρηση και αξιοποίηση του υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος θεωρείται προτεραιότητα,

- η περιβαλλοντική κρίση επιβάλλει την επανάχρηση του ήδη κτισμένου χώρου,

- η αρχιτεκτονική κληρονομιά προστατεύεται και αναδεικνύεται, συμβάλλοντας στην προώθηση των τοπικών ταυτοτήτων,

- η μοντέρνα αρχιτεκτονική αναγνωρίζεται ως μέρος του ιστορικού παρελθόντος.

Με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση που προσφέρει η Αρχιτεκτονική στους τομείς της διαφύλαξης της, πλέον, αναγνωρισμένης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του Μοντέρνου Κινήματος -και ιδιαίτερα της συγκεκριμένης ελληνικής εκδοχής του ως τοπικού ιδιώματος με ξεχωριστές αισθητικές αξίες- αλλά και της πολιτιστικής διαχείρισης του ελάχιστου εναπομείναντος αποθέματος κτιρίων του Μοντερνισμού, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ ζητά την διατήρηση του κτιριακού συγκροτήματος και την ένταξη του σε κατάλληλο χρηματοδοτικό μηχανισμό από τον Δήμο και την Περιφέρεια για την μετατροπή του σε μια σύγχρονη εκπαιδευτική εγκατάσταση. Αυτό αποτελεί και τη μόνη επιστημονικά τεκμηριωμένη, πολιτιστικά δίκαιη και περιβαλλοντικά βιώσιμη επιλογή. Ο φέροντας οργανισμός του κτιρίου είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα. Το κτίριο σήμερα παρουσιάζει ορισμένες φθορές τοπικού χαρακτήρα λόγω της μη συντήρησής του, οι οποίες ωστόσο δεν απειλούν την γενική ευστάθεια του κτιρίου και είναι επισκευάσιμες.

Θεωρούμε αδιανόητο να προωθείται η κατεδάφιση ενός ιδιαίτερα αξιόλογου και εμβληματικού εκπαιδευτικού κτιρίου, όπως το Γυμνάσιο και Λύκειο Λαγκαδά, το οποίο εάν ήταν χωροθετημένο σε οποιαδήποτε Ευρωπαϊκή πρωτεύουσα συμπεριλαμβανομένης και της Αθήνας θα θεωρείτο αυτονόητα διατηρητέο. Η θέση του σε μια επαρχιακή πόλη της Βόρειας Ελλάδας δεν έχει βοηθήσει ώστε να γίνει επαρκώς γνωστό και εκτιμητέο.

Η αξία του κτιριακού συγκροτήματος του Γυμνάσιου και Λυκείου Λαγκαδά των Γιαννάκη και Φατούρου τεκμηριώνεται και μέσα από την συμπερίληψή του στα σημαντικά κτίρια του προηγούμενου αιώνα μέσα από τον ειδικό τύπο και εκδόσεις. Για όλους τους παραπάνω λόγους και με την απειλή της επικείμενης κατεδάφισής του, τα μέλη του Τμήματος Αρχιτεκτόνων μηχανικών του ΑΠΘ ζητούν από τις αρμόδιες Υπηρεσίες, να εξετάσουν τη δυνατότητα χαρακτηρισμού του ως διατηρητέο μνημείο».

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google
Loader
ESPA