Ανάμεσα σε καλοκαίρια που μυρίζουν αλάτι, εφηβικές σιωπές και εκείνη τη λεπτή γραμμή όπου το πραγματικό συναντά το ανεξήγητο, το «Στοιχειωμένο» του Βασίλη Γκογκτζιλά δεν είναι απλώς ένα κόμικ τρόμου. Είναι μια ιστορία ενηλικίωσης που κουβαλά κάτι πιο υπόγειο: τη μνήμη, την απώλεια και έναν έρωτα που επιμένει ακόμη και όταν όλα δείχνουν να έχουν τελειώσει.
Μια ιστορία που γεννήθηκε οργανικά
Η αφετηρία του έργου δεν ήταν ένα προσεκτικά δομημένο concept, αλλά κάτι πιο ακατέργαστο και βιωματικό. Μια προσωπική εμπειρία που, όπως παραδέχεται ο δημιουργός, αναγνωρίστηκε ως τέτοια εκ των υστέρων. Για σχεδόν δύο χρόνια, ανάμεσα σε άλλα πρότζεκτ, ο καλλιτέχνης δούλευε το «Στοιχειωμένο» αφήνοντας την ιστορία να ξεδιπλώνεται οργανικά, ακολουθώντας τους χαρακτήρες του.
Μέχρι που, ένα απόγευμα στον ιστιοπλοϊκό όµιλο στη Θ. Σοφούλη, εν μέσω καραντίνας, παρατηρώντας καβουράκια, η αφήγηση άρχισε να αποκτά μορφή. Όπως περιγράφει, όλα μπήκαν στη θέση τους «σαν τηλέγραφος» - μια στιγμή αυθόρμητης σύνδεσης που έδωσε κατεύθυνση σε κάτι που μέχρι τότε εξελισσόταν διαισθητικά.
Το προσωπικό ως αφήγηση
Το αποτέλεσμα είναι ένα έργο βαθιά προσωπικό, ακόμη κι αν δεν λειτουργεί με όρους κλασικής αυτοβιογραφίας. «Οτιδήποτε κάνουμε είναι αυτοβιογραφικό», σημειώνει, εξηγώντας πως ταυτίζεται με όλους τους χαρακτήρες του κόμικ, όχι μόνο με τους ανθρώπινους, αλλά ακόμη και με το ίδιο το στοιχειό ή το σπίτι που το φιλοξενεί.
Σε αυτή τη λογική, το στοιχειωμένο σπίτι δεν αποτελεί απλώς σκηνικό. Στην αισθητική του τρόμου, τα κτίσματα συχνά λειτουργούν ως προέκταση του ανθρώπινου σώματος ή της ψυχής. Εδώ, μετατρέπεται σε έναν εσωτερικό χώρο: ένα πεδίο μνήμης και εμπειριών, σχεδόν σαν το ίδιο το μυαλό του δημιουργού.
Εφηβεία, έρωτας και το ανεξήγητο
Στον πυρήνα της αφήγησης βρίσκεται ο Στηβ, ένας outsider σε ένα ελληνικό νησί. Ένας ήρωας που φτάνει αθώος, αλλά και ήδη «ραγισμένος», για να βιώσει μια εμπειρία που θα τον οδηγήσει σε μια απότομη ενηλικίωση. Το μεταφυσικό στοιχείο δεν λειτουργεί εδώ ως απλή απειλή, αλλά ως υπενθύμιση ότι δεν μπορούν όλα να εξηγηθούν ή να ελεγχθούν.
Απέναντί του, η Λένα ξεφεύγει από τα όρια του ρεαλισμού. Περισσότερο αίσθηση παρά πρόσωπο, ενσαρκώνει εκείνη τη γνώριμη εφηβική τάση να μυθοποιείται ο άλλος. Είναι η μορφή του ανεκπλήρωτου έρωτα ή, ίσως καλύτερα, αυτό που παραμένει όταν ο έρωτας δεν ολοκληρώνεται ποτέ.
Το στοιχειό ως συναίσθημα
Για τον δημιουργό, η σημασία δεν βρίσκεται στο τέλος, αλλά στην ίδια την εμπειρία. Ακόμη και αν κάτι τελειώσει άδοξα, αυτό που βιώνεται αφήνει αποτύπωμα. Και ίσως εκεί εντοπίζεται και η πιο δυνατή ιδέα του έργου: το στοιχειό δεν είναι ένα τέρας, αλλά «μια αγάπη που αρνείται να πεθάνει».
Μια προσέγγιση που μετατοπίζει τον τρόμο από τον φόβο στην απώλεια και στη διάρκεια του συναισθήματος, δίνοντας στο έργο μια πιο ανθρώπινη και ταυτόχρονα πιο ανησυχητική διάσταση.
Ασπρόμαυρη ένταση και επιρροές
Αισθητικά, η επιλογή του ασπρόμαυρου ήταν εξαρχής συνειδητή. Οι έντονες αντιθέσεις και η καθαρότητα των εικόνων δημιουργούν μια άμεση και ευανάγνωστη ροή, ισορροπώντας ανάμεσα στην αμερικανική και την ευρωπαϊκή σχολή κόμικς.
Στις επιρροές του, ο δημιουργός αναφέρει τον Bernie Wrightson, ενώ η μουσική αποτελεί σταθερή πηγή έμπνευσης. Ρυθμός, ένταση και μελωδία μεταφράζονται σε εικόνα, επηρεάζοντας τη ροή και την αφήγηση με τρόπους που δεν είναι πάντα ορατοί, αλλά γίνονται αισθητοί.
Μια ιστορία που μένει
Αν το «Στοιχειωμένο» μπορούσε να συμπυκνωθεί σε ένα συναίσθημα, αυτό θα ήταν μια «παιδική, αθώα μοναχικότητα». Εκεί βρίσκεται και η δύναμή του: σε αυτή τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, στο βίωμα και τη φαντασία.
Το κόμικ κάνει την πρεμιέρα του στο The Comic Con 10 (8-10 Μαΐου) από τις εκδόσεις Ένατη Διάσταση, ανοίγοντας τον δρόμο για τα επόμενα σχέδια του δημιουργού. Με νέα πρότζεκτ σε εξέλιξη και υλικό ήδη έτοιμο προς έκδοση, ο Βασίλης Γκογκτζιλάς συνεχίζει να χτίζει ένα προσωπικό και αναγνωρίσιμο σύμπαν: εκεί όπου το σκοτεινό δεν τρομάζει απαραίτητα, αλλά συχνά συγκινεί.
