- Newsroom
Ολοκληρώθηκε κηδεία της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ, της σπουδαίας βυζαντινολόγου και πρώτης γυναίκας πρύτανη της Σορβόννης, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών.
Η σορός της διακεκριμένης βυζαντινολόγου μεταφέρθηκε στη Μητρόπολη Αθηνών όπου στις 13:00 ξεκίνησε η εξόδιος ακολουθία.
Στη Μητρόπολη Αθηνών βρέθηκαν μεταξύ άλλων ο Κωνσταντίνος Τασούλας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Κωστής Χατζηδάκης, ο Τάκης Θεοδωρικάκος και η Λίνα Μενδώνη.
Ο επικήδειος λόγος του πρωθυπουργού
Επικήδειο για την Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ εκφώνησε ο πρωθυπουργός τόνισε ότι γεύτηκε μια διαδρομή από τις γειτονιές του Βύρωνα που την έφερε στο κέντρο του κόσμου.
«Σκέφτομαι ότι η γυναίκα που αποχαιρετούμε πέτυχε να γίνει αυτό που ήθελε. Μια γέφυρα ανάμεσα στα προσφυγικά της Αθήνας και τις πρωτεύουσες του κόσμου. Μια άλλη γέφυρα που ανέδειξε το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ταυτότητας. Κι αυτό μακριά από ιδεολογικές αγκυλώσεις και συμπλέγματα, ώστε με οδηγούς την εμπειρία και το αποτέλεσμα να βρει αναζήτηση στη φιλελεύθερη σκέψη», είπε.
«Η προσφορά της δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ούτε αποσπασματικά ούτε επιλεκτικά. Η παρουσία της ακολουθεί ένα σύνολο, που διατρέχει η αγάπη για την ιστορία και την πατρίδα, η έγνοια για τον συνάνθρωπο και τέλος η τολμηρή άποψη και η γενναιότητα να διατυπώνεται ανεξάρτητα από τις εφήμερες ενστάσεις που ίσως συναντήσει».
Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, οι γλαφυρές της διηγήσεις δίπλα στα λιτά της αποθέματα τραβούσαν τους ανθρώπους. Η αφήγησή της υπήρξε μοναδική. Γιατί ως ιστορικός έβλεπε την επιστήμη της, την Ιστορία ως κτήμα όλων, ενώ ως πολίτης επεδίωκε να μεταφέρει τη σκυτάλη εμπειριών.
«Με ένα μάθημα, θα ήθελα να πω το προσωπικό αντίο στην προσωπική Ελληνίδα. Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι στο πολυτονικό, το 2015, όταν με ενθάρρυνε να διεκδικήσω την ηγεσία της ΝΔ», είπε, παραθέτοντας ένα σημείωμά της. «Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη», είπε.
Ο επικήδειος του Κωνσταντίνου Τασούλα
«Πέρασε στην αιωνιότητα των οικουμενικών Ελληνίδων, ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων. Ήταν μια ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει τον όρο "αδύνατον". Έλεγε ότι ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Υπέβαλε όλες τις αλήθειες και τις αλήθειες των άλλων στη διαδικασία του ορθολογισμού. Όχι μόνον εφησύχασε σε στερεότυπα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Ετσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα, έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Όπως είπε, ανέσκαψε και «έφερε στο φως αλήθειες που η Ευρώπη και η Ελλάδα είχαν αγνοήσει και ξεχάσει. Ήταν μια από τις πλέον αναγνωρισμένες προσωπικότητες στις κλασικές σπουδές διεθνώς. Γιατί απέδειξε ότι το Βυζάντιο βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης».
Η Αρβελέρ, είπε, απέδειξε την ενότητα Ευρώπης και Ελλάδος και μας έμαθε ότι το Βυζάντιο είναι η γέφυρα μεταξύ αρχαιότητας και ελληνικής ιστορίας. Και μας εξήγησε ότι η Ελλάδα και η ορθοδοξία αποτελούν τη βάση της νεοελληνικής ταυτότητας. «Ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε τον χρόνο με όλους τους τρόπους. Με το έργο της και τη μακρά ζωή της και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».
Η εξόδιος ακολουθία γίνεται δημοσία δαπάνη, μετά από κοινή απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού, τιμώντας τη σπουδαία προσφορά της στον πολιτισμό και την επιστήμη.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από Μικρασιάτες γονείς. Ο πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογένειας της μητέρας της, Καλλιρόης Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη συνοικία του Βύρωνα ως πρόσφυγες μετά τη «Μεγάλη Καταστροφή». Σε ηλικία 6 ετών, εκφωνεί τους πρώτους της πολιτικούς λόγους, ενώ στα 14 της εντάσσεται στην Αντίσταση, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά μηνυμάτων.
Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας) και αμέσως μετά τον πόλεμο εργάστηκε ως γραμματέας στο ίδρυμα της βασίλισσας Φρειδερίκης, παράλληλα διεξάγοντας έρευνες για τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία.
Το 1953 εγκαθίσταται στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της στην École des Hautes Études, όπου ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Ιστορίας (1960). Το 1956 γνωρίζει τον Ζακ Αρβελέρ, αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας, τον οποίο παντρεύτηκε το 1957 και απέκτησαν την κόρη Μαρί-Ελέν.
Το 1962 διορίζεται στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS), το 1964 γίνεται διευθύντρια σπουδών, το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη, ενώ το 1966 αποκτά το δίπλωμα doctorat ès lettres, με μελέτη για το Βυζάντιο και τη θάλασσα (Byzance et la mer).
Το 1967 εξελέγη καθηγήτρια βυζαντινής ιστορίας στη Σορβόννη, διετέλεσε διευθύντρια τμήματος Ιστορίας, πρόεδρος επιτροπής έρευνας, προσκεκλημένη καθηγήτρια στο Χάρβαρντ, και το 1976-1981 υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne.
Διορίστηκε επίσης πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού (1982-1989), πρόεδρος του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού (1989-1991), πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου Ελλάδας (1999-2012), και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1993-2022).
Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Βρετανικής Ακαδημίας, της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου, της Ακαδημίας Επιστημών του Βερολίνου και της Βουλγαρίας, ενώ είχε τιμηθεί ως επίτιμη διδάκτωρ σε πολλά πανεπιστήμια διεθνώς.
