Θεσσαλονίκη: Σπίτια μέσα στην κοινότητα – Εκεί που τα άτομα με αναπηρία ζουν ανεξάρτητα αλλά με διαρκή υποστήριξη

Επιστημονική ημερίδας με θέμα «Φροντίδα και φιλοξενία: Οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης στην Κεντρική Μακεδονία» που διοργάνωσε η ΠΚΜ

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google

- Newsroom

Με τη φράση «μαμά σε χαιρετώ, πάω στο σπίτι μου», άτομα με αναπηρία αποχαιρετούν τους οικείους τους για να μεταβούν στο δικό τους σπίτι, κάποια από τις στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης, όπου ζουν ανεξάρτητα, με πλήρη συναίσθηση ότι εκεί είναι η δική τους κατοικία, η οποία μάλιστα είναι διαφορετική από εκείνη των γονιών τους.

Στο πλαίσιο αυτό μαγειρεύουν, κάνουν ψώνια, οργανώνουν το πρόγραμμα της ημέρας, μπορούν να ξεκουραστούν ή να δουν τηλεόραση και να κάνουν παρέα με άλλα άτομα, πάντα με την 24ωρη οργανωμένη υποστήριξη των φροντιστών τους, σε έναν ασφαλή τόπο διαμονής, χαράζοντας τη δική τους διαδρομή ζωής. Σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, πάνω από 800 άτομα με κάθε είδους κινητική, νοητική ή αισθητηριακή αναπηρία που είναι ηλικίας άνω των 18 ετών, ζουν σε 152 στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης, έναν θεσμό που έχει στόχο να ενισχύσει το θεμελιώδες δικαίωμα για ανεξάρτητη διαβίωση με στόχο την κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία και τη δυνατότητα πρόσβασής τους στην εκπαίδευση και την εργασία.

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια επιστημονικής ημερίδας με θέμα «Φροντίδα και φιλοξενία: Οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης στην Κεντρική Μακεδονία» που διοργάνωσαν η Αντιπεριφέρεια Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Την έμφαση που δίνει η Περιφέρεια σε όλο τον κύκλο της ζωής των ατόμων με αναπηρία αλλά και των οικογενειών τους μετέφερε στους συμμετέχοντες η Αντιπεριφερειάρχης Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Μαρία (Μελίνα) Δερμεντζοπούλου. Η ίδια μίλησε για την αγωνία του οικείου περιβάλλοντος για το τι θα απογίνουν οι άνθρωποι αυτοί όταν δεν θα έχουν κάποιον να τους φροντίζει και τόνισε ότι στο ερώτημα αυτό απαντούν οι στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης όπου είτε μεμονωμένα είτε και με άλλη παρέα μπορούν, μαζί με φροντιστές, να ζουν πλέον αυτόνομα βγάζοντας οι ίδιοι το πρόγραμμά τους.

«Εμείς ως περιφέρεια έχουμε την αρμοδιότητα να αδειοδοτούμε και να ελέγχουμε την παροχή των υπηρεσιών ώστε να είναι αυτή που πρέπει για να εξασφαλίζει την ασφάλεια και την ποιοτική διαβίωση των ατόμων με αναπηρία. Παράλληλα έχουμε διοχετεύσει ένα πολύ μεγάλο μέρος των χρηματοδοτικών εργαλείων του ΕΣΠΑ προκειμένου να μπορούν να ανεγερθούν και να λειτουργούν οι στέγες. Πιστεύουμε ότι αυτός ο θεσμός είναι το μέλλον της αυτόνομης διαβίωσης» υπογράμμισε χαρακτηριστικά. Ανέφερε, παράλληλα, ότι στους ενδεικτικούς δικαιούχους περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Κέντρο Αποκαστάστασης Ο Σωτήρ, η Εταιρεία Σπαστικών Βορείου Ελλάδος, ο Σύλλογος Μέριμνας Παιδιού Κατερίνης, ο Σύλλογος Συνδρόμου Down, δήμοι αλλά και αναπτυξιακές και κοινωφελείς επιχειρήσεις.

Με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους

Μιλώντας στην ημερίδα, ο Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος, στέλεχος της διαχειριστικής αρχής στο πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» επισήμανε ότι αυτό χρηματοδοτεί ένα πλήθος δράσεων σε όλους τους τομείς ενώ στην παρούσα προγραμματική περίοδο, 2021-2027, η παρέμβαση που γίνεται στον κοινωνικό τομέα είναι η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ στην Κεντρική Μακεδονία από τα ευρωπαϊκά προγράμματα. Πιο συγκεκριμένα αξιοποιείται ένα ποσό 370 εκ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο + που, μεταξύ άλλων, δίνει τους πόρους για να λειτουργούν οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης. Παράλληλα το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) χρηματοδοτεί υποδομές και εξοπλισμό για τις στέγες.

Ειδικότερα, στο πρόγραμμα Κεντρική Μακεδονία η χρηματοδότηση των στεγών ξεκίνησε στις αρχές του 2020 ενώ από τη στιγμή αυτή έχουν υποστηριχθεί 15 στέγες (10 συνεχιζόμενες και 5 νέες) και συνολικά το ποσό που αξιοποιείται για την υποστήριξή τους είναι 5,5 εκ ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό υπάρχουν περισσότεροι από 70 ωφελούμενοι. Στο ΕΤΠΑ εντάχθηκαν 5 έργα κτιριακών υποδομών για 9 στέγες με προϋπολογισμό 13,9 εκ. ευρώ. Τα έργα εντάχθηκαν το 2025 και βρίσκονται σε αρχική φάση υλοποίησης. Εντάχθηκαν επίσης 9 έργα προμήθειας εξοπλισμού που θα αξιοποιηθεί σε 17 στέγες, με προϋπολογισμό 3,8 εκ. ευρώ.

«Το πιο ουσιαστικό, που θα έπρεπε να ήταν αυτονόητο, είναι ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα αυτόνομης διαβίωσης και συμμετοχής στην κοινότητα» είπε ο κ. Κοντογιαννόπουλος επισημαίνοντας ότι οι βασικές προδιαγραφές λειτουργίας των δομών αυτών είναι η 24ωρη υποστήριξη, η προσβασιμότητα, το εξατομικευμένο πλάνο φροντίδας, η στελέχωση με κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, φροντιστές και η καθημερινή συμμετοχή των ωφελούμενων στην κοινωνική ζωή.

Με εθνικούς πόρους θα λειτουργούν από το 2027

Το στέλεχος της διαχειριστικής αρχής σημείωσε ότι μετά από συμφωνία της χώρας μας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η χρηματοδότηση όλων των κοινωνικών δομών απομειώνεται κάθε χρόνο ενώ στις 31.12.26 σταματάει η χρηματοδότηση και όλες οι στέγες που λειτουργούν ήδη και συγχρηματοδοτούνται αυτή τη στιγμή, θα συνεχίσουν να λειτουργούν με εθνικούς πόρους. «Αυτό που δεν αλλάζει είναι η φιλοσοφία για τη μετάβαση από ένα μοντέλο ιδρυματικής περίθαλψης σε ένα μοντέλο ανεξάρτητης και υποστηριζόμενης διαβίωσης για τα άτομα με αναπηρία» πρόσθεσε.

Από την πλευρά της, η Φωτεινή Ζαφειροπούλου, Γενική Γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία (ΠΟΣΓΚΑμεΑ), τόνισε ότι στόχος της ομοσπονδίας είναι να μην μπουν άλλοι άνθρωποι σε ιδρύματα και όσοι είναι εκεί να επανενταχθούν στην κοινωνία. Απαντώντας, άλλωστε, στον προβληματισμό μιας μητέρας για τη συνέχιση της χρηματοδότησης, είπε ότι έχει προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του αρμόδιου υπουργείου να μεταφερθούν τα χρήματα προς τον ΕΟΠΥΥ για να αποζημιώνονται οι φορείς που λειτουργούν στέγες.

«Τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται κάποιες φορές είτε ως εξωγήινοι είτε ως αντικείμενα»

Μιλώντας στην ημερίδα η Συλβάνα Καρασσαβίδου, αντιδήμαρχος κοινωνικής αλληλεγγύης και υγείας του Δήμου Παύλου Μελά, όπου δημιουργήθηκαν δύο στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης, επισήμανε ότι κάποιες φορές «τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται, πιθανόν λόγω άγνοιας ή και αδιαφορίας, είτε ως εξωγήινοι είτε ως αντικείμενα που τα τοποθετείς κάπου και δεν μετακινούνται. Όμως είναι άνθρωποι με ανάγκες και συναισθήματα όπως όλος ο πληθυσμός και οι ανάγκες τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη». Σε αυτό το μήκος κύματος μίλησε για τα εμπόδια που συνάντησε ο δήμος στη διαδικασία δημιουργίας των στεγών. «Η πρώτη δυσάρεστη εμπειρία ήταν ότι οι ένοικοι της πολυκατοικίας όπου υπήρχαν τα διαμερίσματα θορυβήθηκαν και χρησιμοποίησαν ακόμη και δικηγόρο για να αποτρέψουν τη δημιουργία των στεγών» σημείωσε.

Οι εμπειρίες των ανθρώπων

Από την άλλη πλευρά, η Διευθύντρια της Εταιρείας Σπαστικών Βορείου Ελλάδας, Χριστίνα Αλβανού ανέφερε ότι η Εταιρεία λειτουργεί πέντε στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης για 32 άτομα με αναπηρίες και τόνισε με έμφαση ότι η θετική εμπειρία που προκύπτει είναι «το βίωμα της χαράς που έχουν τα παιδιά όταν λένε 'μαμά σε χαιρετώ πάω στο σπίτι μου'». Η ίδια πρόσθεσε πως το πιο ουσιαστικό από όλα είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί ζουν πλέον ανεξάρτητοι και έχουν εμπεδώσει το γεγονός ότι αυτό είναι το δικό τους σπίτι και η μαμά μένει στο δικό της...

Τη στιγμή που η αδελφή της, Ιουλία, επέστρεψε στη στέγη μετά από τη νοσηλεία της στο νοσοκομείο λόγω ίωσης μετέφερε η Ντίνα Ιωάννογλου. Η ίδια θυμήθηκε ότι την ώρα που ερχόταν το λεωφορειάκι της εταιρείας για να την παραλάβει, η Ιουλία άνοιξε τα χέρια της για να αγκαλιάσει τη φροντίστριά της και έκλαιγε από συγκίνηση που γύρισε πια στο σπίτι της.

«Το σπίτι είναι μια άγκυρα. Η πιο ωραία εκδρομή που κάνουμε είναι το σπίτι μας, όταν φυσικά αυτό είναι ασφαλές. Εκεί μπορούμε να ξεκουραστούμε, να νιώσουμε ασφάλεια, να κοιμηθούμε, να δούμε τηλεόραση, να κατακτήσουμε την ανεξαρτησία μας και να λάβουμε αξία για τον εαυτό μας» τόνισε η Αναστασία Ζήση, Καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας, στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google

Πρόσθεσέ το στην Google
Loader
ESPA