Θεσσαλονίκη: Πέθανε ο Δημήτρης Σαλπιστής

- Newsroom

Φτωχότερη είναι από σήμερα η πνευματική και πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης. Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Σαλπιστής, μια κορυφαία προσωπικότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης, της νομικής και του πολιτιστικού κινήματος, ο οποίος συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με τη σύγχρονη ταυτότητα της πόλης, την ίδρυση των μεγαλύτερων μουσείων της και την εξωστρέφειά της στα Βαλκάνια και την Ευρώπη.

Γεννημένος στην Ξάνθη από γονείς πρόσφυγες, ο Δημήτρης Σαλπιστής εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1945, εν μέσω των δύσκολων χρόνων του Εμφυλίου και της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης που οδήγησε χιλιάδες Έλληνες στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αποφοίτησε από το ιστορικό Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων και στη συνέχεια σπούδασε στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ήδη από τη δεκαετία του 1960, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών αγώνων, συμμετέχοντας ενεργά στο πολιτικό κίνημα για τη Δημοκρατία και το ιστορικό «114». Το πάθος του για την προσφορά εκδηλώθηκε νωρίς μέσα από τις γειτονιές της πόλης, όπου πρωτοστάτησε στην ίδρυση περιφερειακών βιβλιοθηκών, θεατρικών ομάδων, καθώς και αθλητικών ή καλλιεργητικών συλλόγων, φέρνοντας τον πολιτισμό κοντά στους απλούς πολίτες.

Διετέλεσε Αντιδήμαρχος Πολιτισμού στον Δήμο Θεσσαλονίκης και μετείχε ενεργά και αποφασιστικά στην θέσπιση και οργάνωση των νέων υπηρεσιών και των θεσμών Πολιτισμού και Αθλητισμού στον Δήμο, όπως η Διεύθυνση Πολιτισμού, τα Γραφεία Νεολαίας και Αθλητισμού, το Κέντρο Μουσικής ο Θεατρικός Οργανισμός, ο θεσμός των Παιδικών και Εφηβικών Βιβλιοθηκών, καθιερώνοντας την υποχρεωτική πρόσληψη αποκλειστικά βιβλιοθηκονόμων για τις ανάγκες σε προσωπικό, καθώς και το Κέντρο Ιστορίας, ως τον επιστημονικό φορέα των αρχείων και της ιστορίας της πόλης, την πρώτη έκθεση Ντοκουμέντων του οποίου, εγκαινίασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Είχε την ευθύνη από πλευράς Δήμου για την διοργάνωση των εκδηλώσεων των 2.300 χρόνων της Θεσσαλονίκης και το 1986 της Μπιενάλε Νέων Καλλιτεχνών της Μεσογείου. Στην δεκαετία του 1990, πρότεινε την διεκδίκηση του ευρωπαϊκού θεσμού των Πολιτιστικών Πρωτευουσών, μετέχοντας στη συνέχεια ενεργά για την αναβάθμιση των υποδομών Πολιτισμού και την ίδρυση νέων θεσμών Τέχνης και Πολιτισμού.

Διετέλεσε Πρόεδρος και μέλος των Διοικητικών Συμβουλίων του Κ.Θ.Β.Ε., Διευθυντής του Γραφείου της «Πολιτιστικής Ολυμπιάδας» στη Θεσσαλονίκη, προωθώντας ουσιαστικά την Διαβαλκανική Πολιτιστική Συνεργασία. Κύριο μέλημα του για τουλάχιστον μισό αιώνα, οι υποδομές και οι Θεσμοί Πολιτισμού, το δραματικό έλλειμμα των οποίων υποβάθμιζε τον ρόλο και την παρουσία της Θεσσαλονίκης στη χώρα, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη.

«Πολιτιστική Πρωτεύουσα '97» και η γέννηση του MOMus

Έγραψε με το χέρι του στη Θεσσαλονίκη την Προγραμματική Συμφωνία μεταξύ Δήμου και Υπουργείου Πολιτισμού για την παραχώρηση της χρήσης του Αλατζά Ιμαρέτ και του Γενή Τζαμί, την οποία υπέγραψε η Μελίνα Μερκούρη, αφού επισκέφτηκε και εντυπωσιάστηκε από τους δύο αυτούς λαμπρούς χώρους. Διετέλεσε πρώτος Πρόεδρος της Εφορευτικής Επιτροπής του Βαφοπούλειου Πνευματικού Κέντρου και συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση των υπηρεσιών και τον προσδιορισμό των δράσεων του Κέντρου. Μετείχε ενεργά στην ίδρυση, μαζί με τους Αντώνη Μανιτάκη, Γιάννη Μπουτάρη, Σπύρο Βούγια και Γιάννη Τζιόλα, της «Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης».

Με δική του πρωτοβουλία ιδρύθηκαν από την «Πολιτιστική Πρωτεύουσα» και θεσμοθετήθηκαν στη συνέχεια από το Υπουργείο Πολιτισμού, ως το «Πολιτιστικό κεκτημένο» της Θεσσαλονίκης, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, τα Μουσεία Κινηματογράφου και Φωτογραφίας, που τώρα συστεγάζονται υπό ενιαία οργάνωση στο «Momus, Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης». Οι νέοι φορείς στεγάστηκαν στους χώρους που η «Πολιτιστική» ετοίμασε για αυτούς και εμπλουτίσθηκαν με συλλογές έργων, όπως η περίφημη Συλλογή Κωστάκη, η συλλογή «HELLAFI» για το Μουσείο Κινηματογράφου μαζί με σημαντικές ιδιωτικές συλλογές για τον Κινηματογράφο καθώς και οι λαμπρές ιδιωτικές συλλογές φωτογραφιών για το Μουσείο Φωτογραφίας. Το ΚΘΒΕ απέκτησε ιδιόκτητη στέγη στο νέο σύγχρονο Βασιλικό Θέατρο και το αναβαθμισμένο Θέατρο της ΕΜΣ.

Ως νέος τομέας δραστηριοτήτων για την πόλη ιδρύθηκε υπό το ΚΘΒΕ η «Όπερα Θεσσαλονίκης», η οποία παρουσίασε σειρά εκδηλώσεων, έως ότου ατύχησε στα χέρια των διαχειριστών της και έπαυσε να λειτουργεί.

Το ιστορικό ορόσημο: Η Έκθεση των Θησαυρών του Αγίου Όρους

Στο πλαίσιο του Προγράμματος των Εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, οργάνωσε ως Συντονιστής της, την λαμπρή Έκθεση των Θησαυρών των Αγίου Όρους, όταν για πρώτη φορά στην ιστορία της η Μοναστική Πολιτεία δέχτηκε να στείλει εκατοντάδες πολύτιμα και μοναδικά κειμήλια της χιλιόχρονης πνευματικής και Πολιτιστικής ιστορίας του τόπου.

Με την λήξη της κρίθηκε από διεθνή μέσα, ως η κορυφαία έκθεση της χρονιάς (732.000 επισκέπτες), ιδρύθηκε από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και την Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους η Αγιορειτική Εστία, ως πολιτιστική, και πνευματική παρακαταθήκη, που διατηρεί και προβάλλει το προνόμιο των μακραίωνων σχέσεων της Μοναστικής Πολιτείας με την Θεσσαλονίκη. Τον Δεκέμβριο του 2019 η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος τον ετίμησε με το οφφίκιο του Πρωτονοταρίου της Μεγάλης Εκκλησίας για τις υπηρεσίες που προσέφερε στο Αγιον Όρος και το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η Αγιορειτική Εστία προχώρησε ήδη στην αναβολή μιας εκδήλωσης που οργάνωσε λόγω της εκδημίας του.

Οπως αναφέρεται στην ανάρτηση: «Λόγω της εκδημίας του Δημητρίου Σαλπιστή, πρώην Διευθυντή της Αγιορειτικής Εστίας, ανακοινώνουμε την ΑΝΑΒΟΛΗ της προγραμματισμένης για αύριο εκδήλωσης εγκαινίων της έκθεσης «Το Άγιον Όρος του Κωνσταντίνου Ξενόπουλου. Μια βιωματική προσέγγιση στο Περιβόλι της Παναγίας».

Σύντομα θα ανακοινωθεί η νέα ημερομηνία των εγκαινίων, ενώ η έκθεση θα λειτουργεί κανονικά για το κοινό από την Παρασκευή 5 Ιουνίου.

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης και Πρόεδρος της Αγιορειτικής Εστίας κ. Στέλιος Αγγελούδης, τα Ιεροκοινοτικά και κοσμικά μέλη του Δ.Σ., και όλα τα στελέχη του φορέα, εκφράζουν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια προς την οικογένεια του εκλιπόντος».