- Newsroom
Σε μια εκτενή τοποθέτηση στο πλαίσιο της συζήτησης με τον Κωνσταντίνο Φίλη στη «Σύνοδο Κορυφής για την Ενεργειακή Μετάβαση: Ανατολική Μεσόγειος και Νοτιοανατολική Ευρώπη», ο Γιώργος Γεραπετρίτης έστειλε σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα αναφορικά με το φημολογούμενο τουρκικό νομοσχέδιο που επιχειρεί να νομιμοποιήσει το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αντιδράσει κανείς σε αυτό, και πρέπει να σας πω ότι είμαστε σχετικά ισχυροί στις αντιδράσεις μας. Και, ξέρετε, προτιμούμε να δρούμε παρά να αντιδρούμε. Νομίζω ότι τα τελευταία τρία χρόνια, αυτό που έχει αποδειχθεί είναι ότι είμαστε οι κυρίαρχοι της δράσης, αν δει κανείς τι συμβαίνει, για παράδειγμα, με το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο, με τα περιβαλλοντικά θαλάσσια σχέδια, με την Chevron, με τις διεθνείς μας σχέσεις, με τη θέση μας στους διεθνείς οργανισμούς. Νομίζω ότι πρέπει πρώτα να δούμε ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της νομοθεσίας. Δεν θέλω να κάνω προβλέψεις. Αυτό δεν είναι δουλειά του Υπουργού Εξωτερικών. Σαφώς, πιστεύω ότι το κατάλληλο φόρουμ για την αντίδραση είναι τόσο το διμερές στάδιο όσο και τα διεθνή φόρα», σημείωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης.
Αναφερόμενος στα πιθανά φόρουμ υποβολής της ελληνικής αντίδρασης – τη στιγμή που οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ έχουν, για παράδειγμα, ζητήσει την προσωποποιημένη επιβολή κυρώσεων από την ΕΕ στα μέλη της τουρκικής κυβέρνησης που θα καταθέσουν προς ψήφιση το εν λόγω νομοσχέδιο – ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπενθύμισε το διεθνές αποτύπωμα της χώρας και τον δρόμο που έχουν διανύσει Αθήνα και Άγκυρα σε ό,τι αφορά τον δομημένο ελληνοτουρκικό διάλογο.
«Η Ελλάδα είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον απόλυτο πυρήνα των Ηνωμένων Εθνών. Έχουμε πολλά φόρα για να αντιμετωπίσουμε πιθανά παράπονά μας, αλλά ελπίζω ότι θα υπάρχει λόγος σε αυτό που σκέφτονται όλοι. Έχουμε καταβάλει σημαντικές προσπάθειες με την Τουρκία και, για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, νομίζω ότι έχουμε κάνει σημαντικές βελτιώσεις και θα ήταν εντελώς άσκοπο να έχουμε μια σημαντική οπισθοδρόμηση. Η Ελλάδα θα είναι πάντα ένας πολύ ισχυρός και ένθερμος υποστηρικτής της ειρήνης και της ευημερίας. Είμαστε πολύ στοχαστικοί, είμαστε πολύ εποικοδομητικοί και θέλουμε να συνεργαστούμε με όλες τις γειτονικές χώρες για χάρη της παγκόσμιας ειρήνης και ευημερίας».
Ο Έλληνας ΥΠΕΞ, ερωτηθείς σχετικά με την απάντηση της Ελλάδας στο τουρκικό νομοσχέδιο, υπογράμμισε πως «το διεθνές δίκαιο πρέπει να υπερισχύει των εσωτερικών μας προθέσεων ή οραμάτων».
«Η νέα εποχή της εξωτερικής πολιτικής είναι ότι δεν μπορούμε να κάνουμε καμία ουσιαστική πρόβλεψη, επειδή υπάρχουν τόσες πολλές παράμετροι που είναι εντελώς ασαφείς και ευάλωτες που δεν μπορείς να έχεις ένα πολύ σαφές όραμα. Αυτό που κάνεις στην πραγματικότητα είναι να παράγεις απαντήσεις για όλα τα πιθανά σενάρια. Και αυτό κάνουμε.
Τώρα, όσον αφορά την υποτιθέμενη νομοθεσία, τη νομοθεσία της Τουρκίας σχετικά με τη νομιμοποίηση της λεγόμενης «γαλάζιας πατρίδας», αυτό που λέω είναι ότι το διεθνές δίκαιο πρέπει να υπερισχύει των εσωτερικών μας προθέσεων ή οραμάτων, και έτσι λειτουργούμε τις διμερείς μας σχέσεις. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη τι ουσιαστικά συνεπάγεται το Δίκαιο της Θάλασσας, και αντιλαμβάνομαι ότι η Τουρκία έχει σκόπιμα απείχε από την υπογραφή και επικύρωση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Αλλά, ταυτόχρονα, αυτές οι διατάξεις αποτελούν μέρος του διεθνούς εθιμικού δικαίου, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ουσιαστικά δεσμευτικό για όλα τα κράτη, τόσο τα υπογράφοντα όσο και τα μη υπογράφοντα.
Έτσι, εάν οποιαδήποτε χώρα επιλέξει να λάβει μονομερώς μέτρα, τα οποία, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, θα πρέπει να οργανωθούν σε πολυμερές ή διμερές επίπεδο, αυτό είναι μόνο για εσωτερική χρήση και δεν έχει διεθνή εφαρμογή. Αυτό που πρέπει να πω είναι ότι, για να έχουμε βιώσιμη ειρήνη, πρέπει να συνεργαστούμε. Οποιαδήποτε μονομερής δραστηριότητα που επιθυμεί να υλοποιήσει τις προθέσεις μιας χώρας είναι ουσιαστικά καταδικασμένη σε αποτυχία».
Ταυτόχρονα, ο υπουργός Εξωτερικών έδωσε το στίγμα του σημείου όπου βρίσκονται επί του παρόντος τα ελληνοτουρκικά αλλά και οι διμερείς σχέσεις με χώρες της περιοχής με τις οποίες στο παρελθόν είχαν σημειωθεί «τριγμοί» μεγαλύτεροι ή μικρότεροι.
«Νομίζω ότι ειδικά σε αυτή την χρονική περίοδο, είναι σημαντικό να έχουμε σχέσεις καλής γειτονίας με όλους τους γείτονές μας. Και έτσι αντιλαμβανόμαστε την εξωτερική μας πολιτική, όχι μόνο με την Τουρκία, αλλά και με τη Λιβύη, με τα Δυτικά Βαλκάνια, και αναλαμβάνουμε μια σειρά από πρωτοβουλίες σε όλες αυτές τις περιοχές, προκειμένου να σηματοδοτήσουμε τη σημασία της Ελλάδας ως μεσολαβητή, αλλά και ως ηγετικής δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όσον αφορά την Τουρκία, θα έλεγα ότι ήταν μια θεμελιώδης απόφαση που λάβαμε με τον Πρωθυπουργό πριν από 3 χρόνια να προσπαθήσουμε πραγματικά να επαναφέρουμε τη σχέση μας με την Τουρκία, και είναι σημαντικό που το κάναμε. Με οργανωμένο και εύρυθμο τρόπο, με 3 πυλώνες σε αυτόν τον διάλογο, με μια Διακήρυξη που ουσιαστικά ενισχύει όλες τις πτυχές των διμερών μας σχέσεων. Νομίζω ότι είναι σημαντικό ότι τώρα έχουμε κάποια απτά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής μείωσης των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου, αλλά και της τεράστιας μείωσης του απόλυτου αριθμού των παράτυπων εισόδων μεταναστών στην Ελλάδα.
Όλοι καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει μια σημαντική διαφορά που κάνει τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα, η οποία είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και ιδίως της υφαλοκρηπίδας και των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών. Είναι ακράδαντη πεποίθησή μου ότι, αν δεν λύσουμε αυτό το πρόβλημα, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά μακροπρόθεσμη και βιώσιμη ειρήνη και ευημερία. Προσπαθούμε λοιπόν να εργαστούμε πάνω σε αυτό.
Δεν έχουμε ακόμη συμφωνήσει για το εύρος αυτής της συζήτησης, αλλά πιστεύω ότι είναι σημαντικό να διατηρήσουμε ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας. Είναι εκπληκτικό πόσες φορές έχω παρέμβει και ο Τούρκος ομόλογός μου έχει παρέμβει επίσης για να μετριαστούν οι εντάσεις που επρόκειτο να αναδυθούν. Πιστεύω ότι αυτό το είδος διαλόγου είναι απολύτως απαραίτητο, ειδικά σε αυτές τις εποχές. Το όραμά μου είναι μια γειτονιά ειρήνης και ηρεμίας. Το ίδιο ισχύει και για τη Λιβύη. Είχαμε σημαντικά πισωγυρίσματα στη σχέση μας με τη Λιβύη. Τα τελευταία δύο χρόνια, έχουμε δημιουργήσει μια πολύ λειτουργική σχέση και με τις δύο πλευρές της Λιβύης. Η Λιβύη βρίσκεται στην άμεση γειτονιά μας στην περιοχή, στη νότια πλευρά. Επομένως, είναι σημαντικό να έχουμε μια λειτουργική σχέση και να συγκροτήσουμε τις τεχνικές μας επιτροπές σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Ταυτόχρονα, συμμετέχουμε ενεργά στη συζήτηση σχετικά με την προενταξιακή φάση των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αναλάβαμε μια σειρά από πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένης της Διακήρυξης των Δελφών, που σηματοδοτεί τη δέσμευσή μας στην ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων. Και πρέπει να σας πω με απόλυτη ειλικρίνεια, η Ελλάδα είναι πλέον παντού. Είμαστε πολύ δυνατοί. Έχουμε μια παρουσία που ξεπερνά το μέγεθος της χώρας. Και είναι καλό γιατί είναι σημαντικό να μην προβάλλετε σήματα-προβολές της δύναμής σας. Απλώς αφήνετε τους άλλους να προβάλλουν τις δυνάμεις σας για εσάς», σημείωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στο ζήτημα των συμμαχιών με χώρες της ευρύτερης περιοχής κάνοντας ειδική αναφορά στο μεγαλεπήβολο πρότζεκτ του IMEEC.
«Η Ελλάδα θα αποτελέσει ένα πολύ κρίσιμο μέρος του νέου Διαδρόμου IMEEC. Για εμάς, η διαδρομή Ινδία – Μέση Ανατολή – Ευρώπη – και θα ήθελα να πω, μέσω μιας θεωρητικής άυλης επέκτασης, προς τις Ηνωμένες Πολιτείες – νομίζω ότι αυτό θα είναι το μέλλον των διεθνών σχέσεων. Είναι σημαντικό η Ελλάδα να αποτελεί κρίσιμο μέρος αυτής», επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εξωτερικών.
