- Newsroom
Σε μια τελετή υψηλού συμβολισμού και ακαδημαϊκού κύρους στη Μεγάλη Αίθουσα του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας της Νομικής Σχολής και του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας. Η εκδήλωση, στην οποία παρέστη ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, αποτέλεσε το βήμα για την ομιλία του καθηγητή γύρω από τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και τη διακινδύνευση της φιλελεύθερης δημοκρατίας.
Ο κ. Βενιζέλος εστίασε στη σύγκρουση μεταξύ του παραδοσιακού «κρατικοκεντρικού» ψηφιακού συνταγματισμού και της προσπάθειας των τεχνολογικών κολοσσών (Big Tech) να επιβάλουν τους δικούς τους κανόνες. Ο κ. Βενιζέλος ανέφερε πως ο ψηφιακός συνταγματισμός (digital constitutionalism) που επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του διαδικτύου και της συγκέντρωσης, αποθήκευσης ( στο « Νέφος» / cloud) και επεξεργασίας μεγάλων δεδομένων (big data) είναι και αυτός κρατικοκεντρικός και απέναντι σε αυτόν οι μεγάλες πλατφόρμες όπως η Meta, επιχείρησαν να αναπτύξουν ένα «ιδιωτικό συνταγματισμό», με δικούς τους κανόνες που συγκροτούν μια εταιρική οιονεί έννομη τάξη και δικά τους οιονεί συνταγματικά δικαστήρια.
Μετά την εκθετική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, οι μεγάλες εταιρείες προβάλλουν πλέον την Constitutional AI ως δέσμη αρχών ενσωματωμένη στις δικά τους συστήματα με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Anthropic: Claude’s Constitution, ανέφερε ο κ. Βενιζέλος και συμπλήρωσε πως τα συστήματα αυτά έχουν την τάση να υποδύονται ότι συμμορφώνονται στο ενσωματωμένο σε αυτά «σύνταγμα».
Η μετάβαση στην «Πολιτική Θεολογία της Παντογνωσίας»
Σε μια πρωτότυπη ανάλυση, ο Ευάγγελος Βενιζέλος συνέδεσε την τεχνολογία με τη θεολογία, υποστηρίζοντας ότι η σύγχρονη ψηφιακή ισχύς προσλαμβάνει χαρακτηριστικά θρησκευτικής απόλυτης αυθεντίας. «Συντελείται η μετάβαση από την πολιτική θεολογία της κυριαρχίας στην πολιτική θεολογία της παντογνωσίας (omniscience)», τόνισε ο καθηγητής, αναφέροντας ως παράδειγμα τον Peter Thiel της Palantir.
Το επίδικο αντικείμενο: Η Φιλελεύθερη Δημοκρατία
Ο κ. Βενιζέλος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη Δύση, επισημαίνοντας ότι ο τεχνολογικός ανταγωνισμός δεν έχει νόημα αν θυσιαστούν οι δημοκρατικές αξίες. Αν η συνταγματική δημοκρατία δεν προστατευθεί από τις καταχρηστικές εφαρμογές της ΤΝ, η οικονομική επικράτηση επί των ανταγωνιστών θα είναι κενή περιεχομένου.
Κλείνοντας, κάλεσε την Ελλάδα, την επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών να αποκτήσουν βαθιά συνείδηση αυτής της διακινδύνευσης και να δράσουν αναλόγως.
Πλούσια εκπροσώπηση στην τελετή
Η αίθουσα ήταν κατάμεστη από την πολιτική, θρησκευτική και πνευματική ηγεσία της χώρας. Παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, οι πρώην πρωθυπουργοί Αντώνης Σαμαράς και Ιωάννης Σαρμάς, οι Νίκος Ανδρουλάκης, Νίκος Δένδιας, Σοφία Ζαχαράκη και Όλγα Κεφαλογιάννη. Το "παρών"από την θρησκευτική ηγεσία έδωσαν ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος και οι Μητροπολίτες Γαβριήλ και Σεραφείμ. Παρευρέθηκαν, επίσης, η τέως ΠτΔ Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο Γιάννης Στουρνάρας, η Μαριάννα Λάτση και ο Σταύρος Ξαρχάκος.
Την προσωπικότητα του τιμώμενου παρουσίασαν οι καθηγητές Σπυρίδων Βλαχόπουλος και Κίρκη Κεφαλέα, ενώ ο πρύτανης Γεράσιμος Σιάσος έκανε την επίσημη προσφώνηση.