- Newsroom
Η ανακωχή ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν διατρέχει πλέον κίνδυνο να καταρρεύσει, μετά τις ανταλλαγές πυρών χθες Δευτέρα στην περιοχή των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ και την επανέναρξη των ιρανικών πυρών εναντίον ενός από τους γείτονές του στον Κόλπο, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Η νέα κατακόρυφη άνοδος των εντάσεων, που θέτει σε περαιτέρω δοκιμασία την κατάπαυση του πυρός σε εφαρμογή από την 8η Απριλίου, ακολούθησε την αναγγελία του Ντόναλντ Τραμπ πως θα διεξαχθεί αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας στο στενό, που έχει ουσιαστικά κλείσει το Ιράν.
Ο αμερικανός πρόεδρος απείλησε, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Fox News, ότι οι Ιρανοί θα κονιορτοποιηθούν, θα «χαθούν από το πρόσωπο της Γης» όπως το έθεσε, αν στοχοποιήσουν αμερικανικά πολεμικά πλοία.
Από το ξέσπασμα του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο, η Τεχεράνη επέβαλε αυστηρό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.
Κάπου 20.000 ναυτικοί είναι ακινητοποιημένοι εκεί, σύμφωνα με ανώτερο στέλεχος της βρετανικής υπηρεσίας ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO.
Οι επιθέσεις, οι πρώτες εναντίον πολιτικών εγκαταστάσεων σε χώρα του Κόλπου έπειτα από έναν μήνα και πλέον, ανακίνησαν τις ανησυχίες στις αγορές, όπου οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν αλματωδώς.
Η πετρελαϊκή εγκατάσταση στη Φουτζάιρα, από τις λίγες προσβάσιμες στην περιοχή χωρίς διέλευση από τα στενά, στοχοποιήθηκε από drone που προκάλεσε πυρκαγιά. Τρεις υπήκοοι Ινδίας «τραυματίστηκαν», πάντως όχι σοβαρά, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.
Τα Εμιράτα ανέφερε επίσης ότι στοχοποιήθηκαν από τέσσερις πυραύλους κρουζ, που «εκτοξεύτηκαν από το Ιράν», τρεις από τους οποίους αναχαιτίστηκαν κι ένας έπεσε στη θάλασσα, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας. Πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας ADNOC έγινε εξάλλου στόχος δυο ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων.
Η χώρα κατήγγειλε την «επικίνδυνη κλιμάκωση» και διεμήνυσε πως επιφυλάσσεται του δικαιώματος να προχωρήσει σε ανταπόδοση.
«Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση»
Η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν είχε κανένα σχέδιο να στοχοποιήσει τα Εμιράτα», διαβεβαίωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη υψηλόβαθμο αξιωματικό τον οποίο δεν κατονόμασε. Ο ίδιος αξιωματικός καταδίκασε τις συνέπειες του «αμερικανικού στρατιωτικού τυχοδιωκτισμού», αναφερόμενος στην επιχείρηση με σκοπό να βγουν από το Κόλπο εμπορικά πλοία αποκλεισμένα σε αυτόν μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταδίκασε την «ξεκάθαρη παραβίαση της κυριαρχίας (των ΗΑΕ) και του διεθνούς δικαίου» από το Ιράν κι εξέφρασε αλληλεγγύη «στον λαό των Εμιράτων». Ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ «καταδίκασε» την επίθεση και αξίωσε «αποκλιμάκωση». Η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε εναντίον νέας «στρατιωτικής κλιμάκωσης» και παρότρυνε να συνεχιστούν «οι διπλωματικές προσπάθειες».
Στο Ομάν, δυο άνθρωποι τραυματίστηκαν σε επίθεση εναντίον ακινήτου στην Μπούχα, στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με κρατικό μέσο ενημέρωσης του σουλτανάτου.
Αραγτσί: Η “Επιχείρηση Ελευθερία” οδηγεί σε “Επιχείρηση Αδιέξοδο”
«Τα γεγονότα στο στενό του Ορμούζ καθιστούν σαφές ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί μέσω X. Κάλεσε τις ΗΠΑ να προτιμήσουν τον δρόμο της διπλωματίας και όχι να παρασυρθούν να «παγιδευτούν ξανά σε αδιέξοδο».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρόοδο που σημειώνεται στις συνομιλίες, επισημαίνοντας τον ρόλο του Πακιστάν, το οποίο – όπως ανέφερε – συμβάλλει θετικά στη διαδικασία. Ο ίδιος απηύθυνε προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τονίζοντας τον κίνδυνο να εμπλακούν εκ νέου σε ένα «τέλμα» λόγω ενεργειών τρίτων παραγόντων, ενώ αντίστοιχη σύσταση έκανε και προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το «Project Freedom» καταλήγει να μετατρέπεται σε «Project Deadlock».
Οι αποκλίσεις παραμένουν πελώριες ανάμεσα στις κυβερνήσεις των δυο χωρών και οι προσπάθειες να ξαναρχίσουν διαπραγματεύσεις έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει, έπειτα από την πρώτη--άκαρπη--συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ την 11η Απριλίου. Η Τεχεράνη ανέφερε την Κυριακή ότι έλαβε απάντηση, για το περιεχόμενο της οποίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί τίποτε, στην πιο πρόσφατη πρότασή της για τους όρους τερματισμού του πολέμου.
Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει κι άλλο
Το Ιράν, το οποίο επέβαλε de facto τέλη διέλευσης στα Στενά, προειδοποίησε τις ΗΠΑ εναντίον οποιαδήποτε επέμβασης. «Αν έχουν πρόθεση να πλησιάσουν ή να διεισδύσουν, θα στοχοποιηθούν και θα υποστούν επίθεση», προειδοποίησε ο στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, επικεφαλής του επιτελείου.
Ο αμερικανός πρόεδρος όμως εξέφρασε ικανοποίηση για την πρωτοβουλία αυτή, που πάει «πολύ καλά» κατ’ αυτόν. Επανέλαβε εξάλλου για πολλοστή φορά πως δεν τίθεται ζήτημα να επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο--φιλοδοξία που διαψεύδει πως τρέφει η Τεχεράνη εδώ και δεκαετίες.
Δυο εμπορικά πλοία υπό αμερικανική σημαία πέρασαν «με επιτυχία» το στενό, σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της CENTCOM, τον ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατέστρεψαν έξι ιρανικά πλεούμενα και αναχαίτισαν πυραύλους και drones που εξαπολύθηκαν από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων και εμπορικών πλοίων.
Η Τεχεράνη διέψευσε ότι εμπορικά πλοία πέρασαν το στενό και ότι ο στρατός των ΗΠΑ κατέστρεψε ιρανικά πολεμικά σκάφη.
Η Σεούλ έκανε λόγο για «έκρηξη» και πυρκαγιά σε πλοίο της Νότιας Κορέας στα Στενά του Ορμούζ.
Με αυτό το φόντο, η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αργού διεθνούς αναφοράς, έκλεισε χθες Δευτέρα στα 114,44 δολάρια (+5,8%).
Εκφράζοντας σκεπτικισμό για το ενδεχόμενο άμεσης επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας κι εξομάλυνσης της κατάστασης στο στενό, αναλυτές του Eurasia Group προειδοποιούν ότι, εάν η διακοπή της κυκλοφορίας των πλοίων έχει διάρκεια, οι τιμές θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο.
Η Σαουδική Αραβία καλεί σε “αποκλιμάκωση”
Η διπλωματία του βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας προειδοποίησε σήμερα εναντίον νέας «στρατιωτικής κλιμάκωσης» στον Κόλπο, καλώντας να συνεχιστούν οι μεσολαβητικές προσπάθειες, μετά τις ανταλλαγές πυρών ανάμεσα στις αμερικανικές και τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, που απειλεί να προκαλέσει κατάρρευση της ανακωχής.
«Το υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει την ανησυχία του βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας όσον αφορά την τρέχουσα στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή» και τονίζει την «ανάγκη αποκλιμάκωσης, αποχής από κάθε περαιτέρω κλιμάκωση και άσκησης αυτοσυγκράτησης», ανέφερε στα αραβικά μέσω X.
Ακόμη, το Ριάντ σημείωσε πως υποστηρίζει «τη μεσολάβηση του Πακιστάν και τις διπλωματικές προσπάθειες για να επιτευχθεί πολιτική λύση που θα αποτρέψει την ολίσθηση της περιοχής σε νέες εντάσεις και αστάθεια».
Η κατάπαυση του πυρός, σε εφαρμογή από την 8η Απριλίου, αμφισβητείται πλέον, μετά τις ανταλλαγές πυρών μεταξύ Ιρανών και Αμερικανών στο στενό του Ορμούζ χθες και τα πυρά του Ιράν εναντίον ενός από τους γείτονές του στον Κόλπο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ο Στάρμερ καταδικάζει τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον των ΗΑΕ
Ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ καταδίκασε χθες Δευτέρα τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τις πρώτες αφού τέθηκε σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός στις αρχές του περασμένου μήνα, καλώντας να εξευρεθεί διπλωματική λύση στη Μέση Ανατολή.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο καταδικάζει τα πλήγματα drones και πυραύλων που έβαλαν στο στόχαστρο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα», ανέφερε ο κ. Στάρμερ σε ανακοίνωσή του.
«Αυτή η κλιμάκωση πρέπει να σταματήσει. Το Ιράν πρέπει να εμπλακεί αληθινά διαπραγματεύσεις για να εγγυηθεί ότι η κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή θα αντέξει και ότι θα επιτευχθεί διπλωματική λύση με μακρά διάρκεια», πρόσθεσε ο επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης.
Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι υπέστησαν ιρανικές επιθέσεις χθες Δευτέρα, την πρώτη ημέρα αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης με σκοπό να αποκατασταθεί η κυκλοφορία των πλοίων στο στενό του Ορμούζ.
Μακρόν: «Απαράδεκτες» οι ιρανικές επιθέσεις κατά των ΗΑΕ – Έκκληση για αποκλιμάκωση
Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε «απαράδεκτα» τα ιρανικά πλήγματα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου οι αρχές έκαναν λόγο χθες Δευτέρα για τις πρώτες επιθέσεις της Τεχεράνης έπειτα από έναν και πλέον μήνα κατάπαυσης του πυρός στη Μέση Ανατολή, με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα και με πυραύλους κρουζ.
«Τα ιρανικά πλήγματα εναντίον πολιτικών υποδομών των Εμιράτων είναι αδικαιολόγητα και απαράδεκτα», κατήγγειλε ο κ. Μακρόν μέσω X, διαβεβαιώνοντας τα ΗΑΕ για την «υποστήριξη» της Γαλλίας και καλώντας για ακόμη μια φορά να ανοίξει το στενό του Ορμούζ και να κλειστεί συμφωνία που θα παρέχει εγγυήσεις ασφαλείας για τις χώρες της περιοχής.