Βόρεια Ελλάδα: Οι τουρίστες έρχονται, οι εργαζόμενοι… εξέρχονται - Mε 1.500 κενές θέσεις άνοιξε η σεζόν

Εικόνα παγωμένη στο χρόνο θυμίζει το εκρηκτικών διαστάσεων ζήτημα της έλλειψης εργαζομένων στη βαριά βιομηχανία της χώρας, τον τουρισμό, με τους εργοδότες να ψάχνουν με το κιάλι για έβδομη συνεχόμενη σεζόν (από το 2020) ειδικευμένους και ανειδίκευτους υπαλλήλους…

Στη Βόρεια Ελλάδα, βάσει εκτιμήσεων της αγοράς, εκτιμάται πως οι κενές θέσεις εργασίας σε τουρισμό, εστίαση ξεπερνούν τις 2.000 (περίπου 1.500 στη Χαλκιδική, 500 στην Πιερία) ενώ πανελλαδικά αγγίζουν τις 80.000, μία εικόνα – καρμπόν με πέρσι. 

Το φαινόμενο (που έχει τις ρίζες του στην πανδημία) της έλλειψης προσωπικού, που δεν είναι μόνο ελληνικό, σίγουρα δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο αιτία και προφανώς δεν αποφάσισαν ξαφνικά οι εργαζόμενοι να κάτσουν στο σπίτι… τεμπελιάζοντας.

Πανελλαδικά, στον τουρισμό αναζητούνται στην πρεμιέρα της σεζόν πάνω από 80.000 εργαζόμενοι σε ένα έργο – σίκουελ του 2025 που αποτελούσε… επανάληψη του 2024 και πάει λέγοντας με τις αιτίες του διαρθρωτικού πλέον προβλήματος να εντοπίζονται στην περίοδο της πανδημίας και μάλιστα σε έναν κλάδο – διαφήμιση για τη χώρα μας που καλύπτεται και από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ). 

Οι θέσεις που παρατηρούνται οι μεγαλύτερες ελλείψεις σχετίζονται με προσωπικό κουζίνας (chefs, executive chefs), ρεσεψιονίστ, guest relationships, σερβιτόρους και καμαριέρες.

Υπενθυμίζεται πως έχει ενσωματωθεί η αύξηση 3% στους ξενοδοχοϋπαλλήλους από 1ης Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με την κλαδική Συλλογική Σύμβαση η οποία είναι εν ισχύ και υποχρεωτική για όλους. Η Συλλογική Σύμβαση αφορά 10.550 περίπου επιχειρήσεις και σχεδόν 150.000 εργαζομένους.

Ο βασικός μισθός διαμορφώνεται στα 1.030 ευρώ, για την πρώτη από τις τέσσερις κατηγορίες ξενοδοχοϋπαλλήλων, με αποτέλεσμα ο κατώτατος μισθός στον ξενοδοχειακό κλάδο να είναι κατ’ ελάχιστον 14,5% αυξημένος σε σχέση με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό.

Με βάση εκτιμήσεις εργοδοτικών και συνδικαλιστικών φορέων σε περίπου 80.000 ανήλθαν οι κενές θέσεις εργασίας σε τουρισμό και εστίαση το 2025 με τη φετινή σεζόν το χάσμα να κυμαίνεται περίπου στα ίδια επίπεδα.

«Σε κίνδυνο το τουριστικό προϊόν, το πρόβλημα της έλλειψης εργαζόμενων ήρθε για να μείνει»

«Έχει μειωθεί το ενδιαφέρον για εργασία σε τουρισμό, εστίαση, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο το τουριστικό προϊόν που μας έχει κάνει γνωστούς παγκοσμίως. Μέχρι στιγμής είμαστε στα περσινά επίπεδα σε κενές θέσεις εργασίας (80.000) με αυξητικές τάσεις, βλέπω μάλιστα και παραιτήσεις μέσα στη διάρκεια της σεζόν. Το πρόβλημα δεν είναι εφήμερο, ήρθε για να μείνει, καταγράφεται αυξημένη δυσαρέσκεια σε εργαζόμενους που ήδη δουλεύουν και ήδη βλέπουμε φαινόμενα εντατικοποίησης άνευ προηγουμένου με έναν να δουλεύει για πέντε. Το σχέδιο με τις μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες δεν φαίνεται να προχωρά αν και έχουμε πληροφορίες πως έρχονται καραβιές από τρίτες χώρες. Το πρόβλημα δεν λύνεται με εργάτες από το εξωτερικό, οι ειδικότητες που λείπουν είναι άκρως εξειδικευμένες, κινδυνεύει η ποιότητα του τουριστικού μας προϊόντος, αλλοιώνουμε την ταυτότητά μας και δεν παρέχουμε καλές υπηρεσίες», επισημαίνει στη «ΜτΚ» ο Γιώργος Χότζογλου, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Επισιτισμού - Τουρισμού (ΠΟΕΕΤ).

Η ψηφιακή κάρτα και τα «κόλπα»

«Η ψηφιακή κάρτα εργασίας βοηθά στο να αποτυπωθούν οι πραγματικοί χρόνοι εργασίας του προσωπικού όταν γίνεται σωστά η χρήση της και δεν παρεμβαίνουν σε αυτήν οι εργοδότες, η ψηφιακή κάρτα εργασίας είναι ένα προσωπικό δεδομένο, πρέπει να το προστατεύουν οι εργαζόμενοι, πολλές φορές φαίνεται πως κάποιος έχει ρεπό ενώ δουλεύει, πειράζει μερίδα των εργοδοτών το λογισμικό», υποστηρίζει.

Οι αιτίες που «διώχνουν» εργαζόμενους

Επίπονες συνθήκες εργασίας, καταστρατήγηση συμβάσεων από εργοδότες, εξοντωτικά ωράρια χωρίς οι αμοιβές να ανταποκρίνονται στην ένταση της εργασίας, η μικρή διάρκεια του επιδόματος ανεργίας για τους εποχικούς εργαζόμενους, η φυγή αλλοδαπών εργαζομένων προς άλλες χώρες, η αλλαγή επαγγελματικού προσανατολισμού μετά την πανδημία όπως και η άσκηση λανθασμένης (μη στοχευμένης) επιδοματικής πολιτικής που σε κάποιες περιπτώσεις απωθεί μία μερίδα νέων να αναζητήσει εργασία, ελλιπής σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας, αναντιστοιχία δεξιοτήτων εργαζομένων και προσόντων που ζητούν που ζητούν οι εργοδότες, σκιαγραφούν τη μεγάλη εικόνα που εξηγεί την ανυπέρβλητη δυσκολία των επιχειρήσεων να βρουν προσωπικό.

Πάντως δεν πρέπει να παραβλέπεται και το γεγονός της προσφοράς χαμηλών μισθών από μερίδα επιχειρήσεων (και ας ισχυρίζονται το αντίθετο), γεγονός που δεδομένης της επίμονης ακρίβειας και του αυξημένου, σε όλα τα επίπεδα (κυρίως στη στέγη), κόστους ζωής αποτρέπει τους νέους από το να εργαστούν σε ένα «δύσκολο» περιβάλλον.

Επιπλέον, η εντατικοποίηση της εργασίας, καθώς λιγότερα άτομα καλούνται να βγάλουν δουλειά που παλαιότερα μοιράζονταν περισσότεροι λόγω των κενών θέσεων εργασίας, λειτουργεί ανασταλτικά.

«Σε όλους τους κλάδους έχουμε κενές θέσεις, καλύτερα προετοιμασμένες οι επιχειρήσεις»

«Δεν υπάρχει κάποια επίσημη έρευνα για να μιλήσουμε με συγκεκριμένα νούμερα, από εκεί και πέρα σίγουρα υπάρχουν πολλές κενές θέσεις σε τουρισμό, εστίαση, πρωτογενή τομέα, μεταποίηση και σε ειδικευμένο και σε ανειδίκευτο προσωπικό. Τα κενά ενδέχεται να ξεπερνούν και τα 1.500 στη Χαλκιδική. Όσο περνά ο καιρός οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται καλύτερα στο νέο περιβάλλον, γνωρίζουν ποιες είναι οι συνθήκες οπότε προετοιμάζονται κατάλληλα καθώς το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν από την περίοδο της πανδημίας, πάντως σε σχέση με το 2025 δεν έχουμε δει κάποια ουσιαστική βελτίωση. Υπάρχουν επιχειρήσεις που έχουν κάνει αίτηση από τον Ιανουάριο για εργαζόμενους από το εξωτερικό και ακόμα περιμένουν, πολλές φορές οι εργαζόμενοι έρχονται αφού έχει τελειώσει η σεζόν, υπάρχει μεγάλη γραφειοκρατία στις συνεντεύξεις στις πρεσβείες», αναφέρει ο πρόεδρος του επιμελητηρίου Χαλκιδικής, Γιάννης Κουφίδης.

Οι μετακλήσεις… της γραφειοκρατίας

Tην ίδια στιγμή, οι μετακλήσεις εργαζομένων από το εξωτερικό που για τον επιχειρηματικό κόσμο αποτελούν σανίδα σωτηρίας για να βγει η σεζόν, είτε στον τουρισμό, είτε στα χωράφια πάνε με… τον αραμπά, παρά τις θεωρητικές βελτιώσεις.

Ο πρόσφατος νόμος του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου θέτει προθεσμία 90 ημερών μέχρι την άφιξη του εργαζομένου αλλά μένει να φανεί στην πράξη αν τελικά, φέτος, θα κατορθώσει μεγαλύτερο ποσοστό αλλοδαπών να πάρει βίζα εργασίας εντός τριών μηνών.

Αν και έχει αυξηθεί ο αριθμός των εργαζομένων από τρίτες χώρες που θεωρητικά παίρνει το πράσινο φως για μετάκληση, πολλές φορές αυτοί είτε «παγιδεύονται» στο λαβύρινθο των διαδικασιών και της χαρτούρας (δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που εμφανίζονται οι μετακλητοί αφού έχει… τελειώσει η σεζόν), είτε έρχονται και λόγω των δυσμενών συνθηκών εργασίας που αντιμετωπίζουν αποχωρούν από τη χώρα μας.

Ακόμα και το μικρό ποσοστό αλλοδαπών που κατορθώνει να πάρει βίζα εργασίας, καθυστερεί λόγω της αθάνατης ελληνικής γραφειοκρατίας (εξάγεται…και στις πρεσβείες μας) έως και 6 μήνες να φτάσει και να αρχίσει να εργάζεται στη χώρα μας.

Επί της ουσίας, οι μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες (Ινδία, Μπαγκλαντές, Νεπάλ, Αίγυπτος, Φιλιππίνες, Βιετνάμ, Φιλιππίνες) που για το 2026 αγγίζουν τις 94.240 (ανώτατο πλαφόν) προκειμένου να καλύψουν τις κενές θέσεις εργασίας στον πρωτογενή τομέα, τις κατασκευές, τον τουρισμό και άλλες ειδικότητες εξαρτημένης ή εποχιακής απασχόλησης, είναι σταγόνα σε έναν χαώδη ωκεανό.

Από τις 94.240 θέσεις, οι 44.240 αφορούν εξαρτημένη εργασία, οι 48.000 εποχιακή (γεωργία, αλιεία, τουρισμός) ενώ άλλα 2.000 άτομα θα μετακληθούν για να αναλάβουν θέσεις υψηλής εξειδίκευσης.

Τα 5 σημεία – κλειδιά

1) «Στερεύουν» και φέτος οι πηγές από όπου μπορούν να αντλήσουν εργαζόμενους τουρισμός και πρωτογενής τομέας με τις κενές θέσεις εργασίας πανελλαδικά να αγγίζουν τις 80.000, στην πρεμιέρα της σεζόν.

2) Στη Βόρεια Ελλάδα οι επιχειρήσεις του τουριστικού, επισιτιστικού κλάδου και του αγροτικού τομέα «αναζητούν» επί ματαίω… 15.000 εργαζόμενους.

3) Ο πρωτογενής τομέας σε Πέλλα, Ημαθία κατά βάση, βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση με τα φρούτα να κινδυνεύουν να μείνουν και φέτος στα… δέντρα.

4) Ένα εκρηκτικό κοκτέιλ παραγόντων (από την εποχικότητα του επαγγέλματος μέχρι την καταστρατήγηση ωραρίων και την ένταση της εργασίας) που ξεκίνησε… να ταρακουνά τον τουριστικό κλάδο μετά την πανδημία, «στερεί» από τη βαριά βιομηχανία της χώρας ανθρώπινο δυναμικό.

5) Οι μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες σκοντάφτουν σε ανυπέρβλητα γραφειοκρατικά εμπόδια, την ώρα που η αγορά χρειάζεται νέο αίμα… χθες.

ΗΜΑΘΙΑ, ΠΕΛΛΑ, ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ ΣΤΑ ΣΧΟΙΝΙΑ

Αναζητούνται 12.000 εργάτες γης

Εκρηκτικές διαστάσεις και στη Βόρεια Ελλάδα λαμβάνει η διαχρονική πληγή των ελλείψεων εργαζομένων στα χωράφια, τομέα με τις καλλιέργειες να μένουν σε πολλές περιπτώσεις στα δέντρα ελλείψει εργατών να τις μαζέψουν. 

Από Ημαθία, Πέλλα, Χαλκιδική, Πιερία που συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος καλλιεργειών σε ροδάκινα, βερίκοκα, δαμάσκηνα, νεκταρίνια, κεράσια, σταφύλια, ελιές λείπουν πέριξ των 12.000 εργατικών χεριών, στριμώχνοντας για τα καλά τον πρωτογενή τομέα.

Η μείωση των εργατικών χεριών μοιραία οδηγεί στην αύξηση του κόστους των προϊόντων που διατίθενται τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στο εξωτερικό. Σε ορισμένες καλλιέργειες η εργασία συνεισφέρει το 45% του κόστους παραγωγής, το οποίο έχει έτσι κι αλλιώς αυξηθεί από την απογείωση των τιμών (και λόγω πολέμου στη Μέση Ανατολή) σε ενέργεια, λιπάσματα και φυτοφάρμακα με τις αυξήσεις ήδη να περνούν από το χωράφι… αστραπιαία και στα ράφια, την ώρα που τα κύματα τουριστών το καλοκαίρι λειτουργούν υποβοηθητικά στην έξαρση των ανατιμήσεων. 

Η μειωμένη παραγωγή, ελέω και κλιματικής αλλαγής σε χωράφια, θερμοκήπια και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις οδηγεί σε αύξηση των τιμών με τους αγρότες να εκπέμπουν συνεχή σήματα κινδύνου. Καθώς η ακρίβεια θεριεύει, η εγχώρια παραγωγή κηπευτικών, φρούτων, ελαιολάδου και γάλακτος τίθεται εν αμφιβόλω, αφού από τα χωράφια, τα θερμοκήπια και τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις λείπουν περίπου 60.000 εργάτες πανελλαδικά.

Οι αγρότες εκπέμπουν SOS υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη εργατικού δυναμικού αποτελεί το πιο καυτό πρόβλημα που έχουν αυτή τη στιγμή, ενώ τονίζουν ότι η εγκατάλειψη της καλλιέργειας συνεπάγεται μειωμένη παραγωγή και κατ’ επέκταση αύξηση των τιμών, η οποία εντέλει μετακυλίεται στον καταναλωτή.

Αξίζει να σημειωθεί πως ως τις 30 Ιουνίου 2026 έχει παραταθεί η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για εργάτες γης. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία εργοδότης, ο οποίος επιθυμεί να προσλάβει πολίτη τρίτης χώρας, που απαλλάσσεται από την υποχρέωση θεώρησης εισόδου, κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας, αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του τόπου διαμονής του, με βάση τις θέσεις εργασίας, προκειμένου να τον μετακαλέσει για απασχόληση στην εποχιακή αγροτική οικονομία.

Η αίτηση, στην οποία αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία (επώνυμο, όνομα, επώνυμο και όνομα πατέρα, επώνυμο και όνομα μητέρας, χώρα και ημερομηνία γέννησης, ιθαγένεια, αριθμός διαβατηρίου, ημερομηνία έκδοσης και λήξης, χώρα έκδοσης) του προς απασχόληση πολίτη τρίτης χώρας, ο οποίος πρέπει να μην έχει συμπληρώσει το εξηκοστό (60ο) έτος της ηλικίας, καθώς και ο αριθμός φορολογικού μητρώου του εργοδότη υποβάλλονται σε ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr ΕΨΠ).

*Δημοσιεύτηκε στη «Μακεδονία της Κυριακής» στις 24 Μαΐου 2026