Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν κατά του Ισραήλ ενδεχομένως να ξεφεύγουν από το επίπεδο της εσωτερικής κατανάλωσης και να υποκρύπτουν τον φόβο της Τουρκίας για την παρουσία των Ισραηλινών στρατευμάτων στη νότια Συρία και στη Σομαλιλάνδη, στην είσοδο προς τη διώρυγα του Σουέζ. Ως γνωστόν η Τουρκία έχει πλήρη στρατιωτική βάση στη Σομαλία. Όμως ο μεγαλύτερος φόβος των τουρκικών ελίτ, στρατιωτικών, πολιτικών και διπλωματικών, είναι η δυναμική της συνέργειας του τριμερούς άξονα Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου. Αυτός ο άξονας αν αναβαθμιστεί κυρίως στον επιχειρησιακό τομέα, θα απειλήσει τον σχεδιασμό αυτών των ελίτ για τη λεγόμενη «γαλάζια πατρίδα». Δεν είναι τυχαία η πρόσφατη συνέντευξη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην οποία καλούσε την πατρίδα μας να απέχει από αυτή τη συνεργασία, διότι της είναι περιττή. Συνεπώς η Τουρκία έχει σωρεία λόγων να ανησυχεί για την παρουσία του Ισραήλ σε περιοχές που πριν δε βρισκόταν και για συνεργασίες που πριν δεν υφίσταντο.
Να βάλουμε σε αυτό το σκηνικό και μία άλλη παράμετρο. Την εξουδετέρωση της Χαμάς στη Γάζα. Μία οργάνωση που τελούσε και τελεί ακόμα υπό την κηδεμονία και ενίσχυση της τουρκικής κυβέρνησης, μέσω της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Και συγχρόνως την επικείμενη διάλυση της Χεζμπολάχ, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, στον νότιο Λίβανο. Και σα να μην έφταναν όλα αυτά για την Τουρκία του Ερντογάν, έρχεται οσονούπω ο δεύτερος και ουσιαστικότερος γύρος των «συμφωνιών του Αβραάμ» στον οποίο θα συμμετάσχει και η Σαουδική Αραβία. Άρα, δικαίως ανησυχεί ο Τούρκος Πρόεδρος.
Και τι μπορεί να κάνει ο Ερντογάν; Είναι το εύλογο ερώτημα. Μπορεί να πολεμήσει το Ισραήλ; Με ποια αεροπορία και σε ποιο έδαφος; Μπορεί να του αντιπαρατεθεί στο διπλωματικό πεδίο ενώ το Ισραήλ έχει τις πλάτες των ΗΠΑ; Μήπως μπορεί να υπονομεύσει την επικείμενη «συμφωνία του Αβραάμ νούμερο 2»; Πάντως, τα όσα έχει πει προσφάτως ο Ερντογάν μοιάζουν πιο πολύ με πολεμικές κραυγές, ενός ανθρώπου που γνωρίζει την αδυναμία του. Ενός ανθρώπου που βλέπει να περικυκλώνεται από προβλήματα και αναζητεί εναγωνίως μία διέξοδο. Πώς θα την βρει αυτή τη διέξοδο; Προκαλώντας μία κρίση; Πού; Στη νοτιοανατολική Μεσόγειο ή μήπως στο Αιγαίο; Αν έχει μετρήσει τις δυνάμεις του γνωρίζει πως δεν έχει τέτοια περιθώρια κινήσεων. Και ο Ερντογάν δεν είναι τυχοδιώκτης. Πάντα παίζει εκ τους ασφαλούς. Η Τουρκία ενεργεί όταν είναι βέβαιη πως θα πάρει αυτό που θέλει με μηδαμινό ρίσκο.
Συνεπώς οι λεονταρισμοί του απέναντι στο Ισραήλ -πριν από τρεις μήνες απείλησε πως θα καταλάβει την Ιερουσαλήμ- δεν έχουν καμιά πραγματική βάση, διότι ο συσχετισμός δυνάμεων είναι συντριπτικά σε βάρος της Τουρκίας σε όλα τα επίπεδα. Η «γαλάζια πατρίδα» δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με το Ισραήλ απέναντι και όσο βρίσκεται στην πρωθυπουργία ο Νετανιάχου το Ισραήλ θα είναι πάντα απέναντι στην Τουρκία, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλει ο Τομ Μπάρακ, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Άγκυρα, να γεφυρώσει το χάσμα που υπάρχει μεταξύ των δύο κρατών.
Όσοι περιμένουν «θερμές» εξελίξεις στις ισραηλινοτουρκικές σχέσεις θα απογοητευθούν. Υπάρχουν οι αντικειμενικές συνθήκες για μία σύγκρουση, όμως η διαφορά ισχύος υπαγορεύει τις αποφάσεις.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 19.04.2026
