Ημερίδα της «ΜτΚ» και του emakedonia.gr για την Ενέργεια: 6 +1 απαντήσεις για την ενέργεια
Κωδικοποιημένα τα συμπεράσματα της εκδήλωσης, που σημείωσε μεγάλη απήχηση
Έως και τέσσερις φορές περισσότερο από τους ανταγωνιστές τους πληρώνουν την ενέργεια οι ελληνικές επιχειρήσεις, είτε πρόκειται για μεγάλες και ενεργοβόρες είτε για μικρομεσαίες, δημιουργώντας ένα σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Για τις μεγάλες εξαγωγικές επιχειρήσεις το κόστος ενέργειας αποτελεί όρο βιωσιμότητας, καθώς αν ο ανταγωνιστής από το εξωτερικό έχει μικρότερο κόστος μπορεί να προσφέρει και καλύτερες τιμές και να κερδίσει μερίδιο αγοράς -και οι εξαγωγές είναι εκ των ων ουκ άνευ για να μειωθεί το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο. Τα προβλήματα των επιχειρήσεων εξέθεσαν ο πρόεδρος της Alumil και επίτιμος πρόεδρος του ΣΒΕ Γιώργος Μυλωνάς και ο β’ αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ Παναγιώτης Μενεξόπουλος.
Τετραπλάσιο κόστος
«Στην Ισπανία ο επιχειρηματίας πληρώνει 40 ευρώ τη μεγαβατώρα, εμείς στην Ελλάδα 125 ευρώ» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μυλωνάς, σημειώνοντας ότι οι ελληνικές βιομηχανίες χάνουν αγορές, διότι πληρώνουν τρεις φορές και τέσσερις πιο ακριβό το ρεύμα και άρα έχουν πιο ακριβό κόστος παραγωγής, το οποίο μετακυλύουν στην τελική τιμή. «Η βιομηχανία προσπαθεί να βγάλει ένα (σ.σ. κέρδος) 4% με 5%. Αν από το 5% το 3% το έχασες από την ενέργεια, τελείωσες, είσαι εκτός αγοράς» σχολίασε. Ο ίδιος ανέφερε ότι «στη Βουλγαρία η δικιά μου επιχείρηση αγοράζει ελληνικό ρεύμα πιο φθηνά από ό,τι στην Ελλάδα» και εξήγησε ότι επέλεξε την Αίγυπτο για να δημιουργήσει νέο εργοστάσιο, μεταξύ άλλων και γιατί το ενεργειακό κόστος είναι έξι φορές φθηνότερο σε σχέση με την Ελλάδα. Ο κ. Μυλωνάς εκτίμησε ότι η κυβέρνηση δεν έχει αντιληφθεί πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα του κόστους ενέργειας, «πόσο μικρή είναι η διαφορά από τη ζωή στον θάνατο (σ.σ. μίας επιχείρησης). Δεν είναι αν θα κερδίσουν πολλά ή λιγότερα οι βιομηχανίες, είναι αν θα μπορέσουν να υπάρξουν ή όχι».
Παρότι, σύμφωνα με τον κ. Μυλωνά «κοστολογικά αυτή στιγμή δεν συμφέρει η αποθήκευση», αν μπορούσαν οι μεταποιητικές επιχειρήσεις να παράγουν μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν θα είχαν συγκριτικό πλεονέκτημα. «Τουλάχιστον θα ξέραμε το κόστος παραγωγής. Σήμερα δεν μπορούμε να κλείσουμε συμβόλαια με τους πελάτες, γιατί δεν μπορούμε να ‘κλειδώσουμε’ τις τιμές. Το θέμα της ενέργειας δεν μπορεί να είναι στον αέρα γιατί είναι σημαντικό μερίδιο του κόστους» τόνισε.
Από την πλευρά του ο κ. Μενεξόπουλος, έφερε ένα παράδειγμα από τη δική του επιχείρηση, που το καλοκαίρι του 2024 είδε τα ποσά στους μηνιαίους λογαριασμούς ρεύματος να τετραπλασιάζονται. «Για μία επιχείρηση που προσπαθεί να ανταπεξέλθει με ένα χαμηλό μικτό κέρδος αυτά τα έξοδα είναι πολύ βαριά» επισήμανε.
Ενέργεια στα σκουπίδια
Πρόβλημα αντιμετωπίζουν όχι μόνο οι επιχειρήσεις που καταναλώνουν ενέργεια, αλλά και αυτές που παράγουν. «Εδώ που είμαστε σήμερα και ο τελικός καταναλωτής πληρώνει ακριβά το ρεύμα και ο μικρομεσαίος παραγωγός ΑΠΕ καταστρέφεται. Έχουμε μείωση των εσόδων για το 2025 και το 2026 μπορεί να βιώσουμε μείωση της τάξης του 30%» ανέφερε σε παρέμβασή του ο Γιάννης Κυανίδης, Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φωτοβολταϊκών που εκπροσωπεί 2.500 παραγωγούς. Όπως είπε, λόγω των μηδενικών τιμών και της διακοψιμότητας «σήμερα ‘πετούμε στα σκουπίδια’ ηλεκτρική ενέργεια σχεδόν 2GWh, που ισοδυναμεί με την ετήσια κατανάλωση περίπου 500.000 νοικοκυριών στην Ελλάδα» είπε και εξήγησε ότι αυτό συμβαίνει διότι δεν έχει προχωρήσει η αποθήκευση ενέργειας από ΑΠΕ. «Αυτό σημαίνει ότι πετάξαμε ή δεν απορροφήσαμε πράσινη ενέργεια και την αντισταθμίσαμε με ρυπογόνο φυσικό αέριο, το οποίο εισάγαμε σε μεγάλο κόστος, ενώ θα μπορούσαμε να καταναλώσουμε το εγχώριο ‘καύσιμο’, που είναι ο ήλιος και τα φωτοβολταϊκά μας» ανέφερε από την πλευρά του ο Νίκος Χατζάκης, πρόεδρος της μόνιμης επιτροπής ενέργειας του ΤΕΕ/ΤΚΜ. Εάν συνυπολογιστεί ότι μέχρι το 2030 πρόκειται να προστεθούν γύρω στα 7GW, θα αυξηθεί το ποσοστό της πράσινης ενέργειας που δεν αξιοποιείται, εκτός και αν προωθηθεί σημαντικά η αποθήκευση.
Για το ίδιο θέμα ο αντιπρόεδρος τη Thermi Group, αντιπρόεδρος «Μακεδονία Ενημέρωση ΑΕ» Νικόλας Τακάς σημείωσε ότι τις μεσημεριανές ώρες η παραγωγή από ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση και λόγω έλλειψης ηλεκτρικού χώρου οι διαχειριστές διακόπτουν την παράγωγή των πάρκων, κάτι που «δημιουργεί αρνητικές τιμές, χαμένα έσοδα και αβεβαιότητα για τους παραγωγούς. Χωρίς αποθήκευση οι νέες επενδύσεις καθίστανται οικονομικά μη βιώσιμες. Η αποθήκευση, που θα λύσει το πρόβλημα, έχει καθυστερήσει πολύ», επεσήμανε.
Μπαταρίες προς όφελος των καταναλωτών
«Δυστυχώς σήμερα είμαστε σε ένα σημείο όπου θα έπρεπε να υπάρχουν στο σύστημα τουλάχιστον 3GWαποθήκευσης και δεν υπάρχει ούτε ένα KW εγκατεστημένο, όταν η γειτονική Βουλγαρία έχει ήδη 2,5GW. Δεν πρέπει να καθυστερήσουμε επιπεραιτέρω» επεσήμανε ο κ. Κυανίδης και πρόσθεσε: «Δεν χρειαζόμαστε περισσότερα φωτοβολταϊκά, χρειαζόμαστε μπαταρίες, έπρεπε να επιδοτούμε καθαρά τις μπαταρίες. Για να λειτουργήσει όμως, έπρεπε να έχουμε έξυπνους μετρητές, για να μπορούμε να έχουμε πορτοκαλί τιμολόγιο, δηλαδή ο τελικός καταναλωτής να μπορεί να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια το μεσημέρι, που οι τιμές είναι πολλές ημέρες και ώρες του χρόνου μηδέν ή και αρνητικές και να μπορεί να τις χρησιμοποιεί τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας».
Το ΤΕΕ κατέθεσε μία πρόταση προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ώστε οι καταναλωτές ώστε να έχουν τη δυνατότητα να εντάξουν στο σπίτι τους μόνο μπαταρίες.«Αυτή την στιγμή δεν μπορεί να γίνει αυτό, γιατί το θεσμικό πλαίσιο δεν επιτρέπει να τοποθετήσεις μπαταρίες χωρίς να βάλεις φωτοβολταϊκά πάνελ. Θα θέλαμε να δοθεί η δυνατότητα στην οικογένεια να εκμεταλλευτεί τη χαμηλή έως αρνητική τιμή που έχει το ρεύμα στην υψηλή παραγωγικότητα των φωτοβολταϊκών, ώστε να απορροφήσει το ρεύμα σε αυτές τις πολύ χαμηλές τιμές. Σε συνδυασμό με τον έξυπνο μετρητή και σε συνδυασμό με το πορτοκαλί τιμολόγιο, ο καταναλωτής θα έχει τη δυνατότητα να αγοράσει το ρεύμα του σε αρνητικές ή σε μηδενικές τιμές και να το καταναλώσει το βράδυ που οι τιμές είναι πάρα πολύ ακριβές».
Χαμένοι στη μετάφραση των τιμολογίων
Την ίδια ώρα το ακριβό κόστος ενέργειας συνεχίζει να πιέζει τους καταναλωτές πολλαπλώς. Ο πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών Νίκος Τσεμπερίδης υπενθύμισε ότι το 2021-2022 με την ενεργειακή κρίση αυξήθηκαν οι τιμές των προϊόντων, λόγω αύξησης του κόστους παραγωγής, όμως δεν ακολούθησαν αντίστροφη πορεία όταν οι τιμές της ενέργειας έπεσαν. Ο ίδιος χαρακτήρισε ολιγοπωλιακή την ελληνική αγορά ενέργειας, επικαλούμενος μελέτη του ΑΠΘ, και έκανε λόγο για «13 εταιρείες που λυμαίνονται την αγορά», οι οποίες είναι θυγατρικές των εταιρειών παραγωγής ενέργειας. Σχολίασε ακόμα ότι είναι αδύνατον για τους καταναλωτές να ξεκαθαρίσουν ποιες από τις προσφορές των παρόχων τους συμφέρουν και ότι δεν ξεπερνά το 0,5% όσων μπορούν να διαβάσουν και να καταλάβουν έναν λογαριασμό ρεύματος. Επεσήμανε τέλος τη σημασία που θα έχουν για τους καταναλωτές οι έξυπνοι μετρητές, που θα δείχνουν την κατανάλωση ανά λεπτό.
Αναφερόμενος στο ίδιο θέμα, ο γραμματέας του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών και CEO της ΑΕΝΑΟΣ Νίκος Σηφάκης, σχολίασε ότι ενώ υπάρχει δυναμικό περιβάλλον στην παραγωγή και διάθεση της ενέργειας, αλλά δεν δίνεται το αντίστοιχο δικαίωμα στους καταναλωτές να έχουν αυτή τη δυναμική διαχείριση, με τα πορτοκαλή τιμολόγια, για τα οποία υπάρχει ένας ετεροχρονισμός τουλάχιστον δύο ετών μέχρι την εφαρμογή τους. Κάνοντας μία αναφορά στην ηλεκτροκίνηση, ο κ. Σηφάκης σημείωσε ότι «θα μπορούσε να ήταν η θεραπεία στο overbooking και την πλεονάζουσα ενέργεια τις μεσημεριανές ώρες. «Με τα δυναμικά τιμολόγια θα μπορούσε οποιοσδήποτε να τροποποιήσει το προφίλ κατανάλωσης, είτε για ηλεκτρικό αυτοκίνητο, είτε για οικία, είτε εμπορική και βιομηχανική κ δραστηριότητα αι να απορροφήσει την πλεονάζουσα ενέργεια καλύπτοντας ταυτόχρονα την ασφάλεια του δικτύου, το δικό του οικονομικό συμφέρον και τους παραγωγούς».
Τα εμπόδια για αυτοπαραγωγή και αυτοκατανάλωση
Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες στην ημερίδα έκαναν αναφορά στο γεγονός ότι στη χώρα μας δεν δόθηκε ώθηση στην αυτοπαραγωγή και αυτοκατανάλωση. Σύμφωνα με τον κ. Σηφάκη τα φωτοβολταϊκά επί στέγης στην Ευρώπη αποτελούν το 60% της συνολικής διείσδυσης ΑΠΕ και το υπόλοιπο 40% είναι επί εδάφους, ενώ στην Ελλάδα μόλις στο 10%. Επιπλέον, ο ίδιος αναφέρθηκε και στις δυσκολίες μετάβασης από το σύστημα net metering στο net billing -τρία χρόνια και τρεις νόμους αργότερα « δυστυχώς έχει μείνει μετέωρη η τριμερή σύμβαση μεταξύ παρόχου αυτοκαταναλωτή και Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης, που δίνει το δικαίωμα να τιμολογείται η ενχαιώμενη ενέργεια. Αυτή τη στιγμή έχουμε έργα net billing εγκαταστημένα, αδειοδοτημένα και δεν τα παραλαμβάνει ο ΔΕΔΗΕ, γιατί το τελευταίο στάδιο δεν έχει υλοποιηθεί».
Σύμφωνα με τον κ. Σηφάκη, η εκδήλωση ενδιαφέροντος της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας υπερκάλυπτε τους στόχους της Ελλάδας για τις ΑΠΕ, όμως η χώρα μας «στάθηκε αρωγός σε μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις, γίνανε γιγαντιαία έργα που εντάχθηκαν στο Ταμείο Ανάκαμψης. Θα μπορούσαν αυτά τα χρήματα να μπουν στις υποδομές, γιατί διείσδυση των ΑΠΕ χωρίς υποδομές, δίκτυα μεταφοράς, δίκτυα διανομής και αποθήκευση δεν υφίσταται».
Η ενέργεια ως μέρος μίας κυκλικής οικονομίας
Καλές πρακτικές αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παρουσίασε ο αντιπρόεδρος τη Thermi Group Νικόλας Τακάς. Ο όμιλος διαθέτει ένα χαρτοφυλάκιο άνω των 300MW, συνολικά σε έργα υπό ανάπτυξη και λειτουργία, από τον Έβρο μέχρι την Πελοπόννησο, ενώ στρέφεται στα αιολικά, το βιοαέριο και την αποθήκευση ενέργειας. Ο όμιλός έχει αναπτύξει πάνω από 100 στρέμματα υδροπονικά θερμοκήπια. Πρόκειται για σύγχρονα ενεργειακά συστήματα που χρησιμοποιούν ΣΗΘΥΑ και αγροφωτοβολταϊκά για παραγωγή ενέργειας, οι εκπομπές CO2 και η θερμότητα που παράγεται διοχετεύονται στο θερμοκήπιο για τη θρέψη των φυτών. «Δεν πετάμε τίποτα, έχουμε μηδενικά απόβλητα. Ό,τι απορρίπτεται από την αγροτική παραγωγή χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για τα βιοαέρια του ομίλου. Μέσω της αναερόβιας χώνευσης παράγουμε και ηλεκτρική ενέργεια και υψηλής ποιότητας οργανικό λίπασμα, το οποίο επιστρέφει στη γη. Με την υδροπονία και την πλήρη ανακύκλωση του νερού σπαταλάμε 90% λιγότερο νερό από μία συμβατική καλλιέργεια», σημείωσε. Επόμενη «πρόκληση» για τον όμιλο, όπως είπε ο κ. Τακάς είναι τα data centers. Η πρακτική που σχεδιάζεται είναι κάθε μεγαβατώρα που καταναλώνεται από τα data center να είναι πράσινη, δηλαδή να τροφοδοτείται από ΑΠΕ. «Στόχος είναι η θερμότητα που παράγει το data center να διοχετεύεται στα θερμοκήπιά μας, που εκτός από αγροτικά προϊόντα παράγει και απόβλητα, τα οποία θα είναι α' ύλη για μονάδα βιοαερίου, από το οποίο παράγεται ηλεκτρική ενέργεια». Μία ακόμη βέλτιστη πρακτική, που απαντά και στο πρόβλημα της λειψυδρίας, θα είναι η χρήση της περίσσειας ενέργειας από ΑΠΕ, τοπικά (off grid) για αφαλάτωση και παραγωγή γλυκού νερού.
Μία καλή πρακτική κυκλικής οικονομίας εφαρμόζει και ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Κ. Μακεδονίας, με δύο μονάδες βιοαερίου στους Ταγαράδες και τη Μαυροράχη, που παράγουν ενέργεια από τα απορρίμματα. Όπως ανέφερε η προϊσταμένη του τμήματος τεχνικών μελετών έργων Ελένη Μπακιρτζή ο ΦοΔΣΑ έχει έσοδα 400.000 ευρώ ετησίως από την εκμετάλλευση του βιοαερίου. Επίσης, λειτουργεί φωτοβολταϊκό σταθμό στους Ταγαράδες (1ΜW) και πρόκειται να εγκαταστήσει έναν δεύτερο στον σταθμό μεταφόρτωσης στην Ευκαρπία, με στόχο να μειωθεί το ενεργειακό κόστος.
Ν. Τσάφος, υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
"Δεν έχουμε καρτέλ, όλες τις χώρες η τιμή ακολουθεί το φυσικό αέριο"
Στη δευτερολογία του ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, υποστήριξε ότι η τιμή της ενέργειας είναι ακριβή, όχι μόνο στην χώρα μας, αλλά σε όλες τις χώρες της ΕΕ, επειδή ακολουθεί την τιμή στο φυσικό αέριο, αποκρούοντας με αυτό το επιχείρημα την κριτική περί ολιγοπωλίων στην Ελλάδα. Υπεραμύνθηκε το Χρηματιστηρίου Ενέργειας, σημειώνοντας ότι η οριακή τιμή συστήματος ίσχυε και πριν τη λειτουργία του, και με αυτό το μοντέλο καθορίζονται οι τιμές σε Ευρώπη και Αμερική, εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Αναφορικά με την αποθήκευση ενέργειας από ΑΠΕ, αναγνώρισε ότι «οι περικοπές είναι όντως ένα μεγάλο πρόβλημα» αλλά ότι δεν υπάρχει χώρα, όσες μπαταρίες και να έχει, που να μην έχει μηδενικές τιμές το 15%-30% των ωρών. Για την κριτική ότι οι λύσεις αποθήκευσης καθυστέρησαν, είπε ότι μόλις πρόσφατα έχουν αρχίσει να γίνονται ανταγωνιστικές οι μπαταρίες και ότι αν αναπτυχθεί πριν από 2-3 χρόνια και στη συνέχεια το κόστος έπεφτε 20% το χρόνο, θα υπήρχε αντίστροφη κριτική. «Οι μπαταρίες βγάζουν τα λεφτά πουλώντας υπηρεσίες στο σύστημα και με κρατική επιδότηση. Θέλουμε να ανοίξουμε το πλαίσιο, πρέπει να διευκολύνουμε τον κόσμο που θέλει να βάλει μπαταρίες» είπε. Απαντώντας στην κριτική ότι την αγορά των ΑΠΕ μονοπωλούν οι μεγάλες επιχειρήσεις είπε ότι τα δύο τρίτα της εγκαταστημένης ισχύς προέρχεται από 95.000 έργα διάσπαρτων παραγωγών. Αυτή τη στιγμή έχουμε εγκατεστημένη ισχύ περίπου 16 GW φωτοβολταϊκών και αιολικών, άλλα 16 GW με όρους σύνδεσης, και μαζί με τα αδειοδοτημένα έργα και αυτά που αναμένουν αδειοδότηση η ισχύς φτάνει τα 120 GW, όταν η κατανάλωση της χώρας είναι 5,5 GW. Αναφορικά με τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ενέργειας, ώστε να αυξηθεί η χωρητικότητα του συστήματος, σημείωσε ότι τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης οι επενδύσεις μειώθηκαν στο μισό και επανήλθαν μετά το 2019. Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει κάνει άλμα, έχει τετραπλασιάσει την ταχύτητα (σ.σ. επενδύσεων)».
*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 8/2/2026
