Μια νέα σελίδα ανοίγει για τον κλάδο της ελληνικής οστρακοκαλλιέργειας, καθώς ξεκίνησε τη λειτουργία του στο αγρόκτημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) ο πρώτος Οστρακογεννητικός Σταθμός στην Ελλάδα. Η κίνηση αυτή αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα στην παραγωγή, προσφέροντας λύσεις σε χρόνια προβλήματα που απειλούσαν τη βιωσιμότητα των Ελλήνων μυδοκαλλιεργητών.
Ο σταθμός αποτελεί καρπό της στενής συνεργασίας μεταξύ της Αντιπεριφέρειας Θεσσαλονίκης και του Εργαστηρίου Ιχθυοκομίας και Αλιείας του ΑΠΘ. Κύριος στόχος είναι η εγχώρια παραγωγή γόνου οστράκων, γεγονός που θα απαλλάξει τους παραγωγούς από την ανάγκη εισαγωγής από το εξωτερικό, μειώνοντας δραστικά το κόστος.
Όπως τόνισε ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Κώστας Γιουτίκας, στόχος είναι «να δοθεί η δυνατότητα στους μυδοκαλλιεργητές να είναι πιο ανταγωνιστικοί στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε και να φέρουμε νέα έσοδα στην ελληνική οικονομία».
Η δημιουργία του σταθμού αποτελεί μια αναγκαία θωράκιση απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, ειδικά μετά τις σοβαρές απώλειες στον Θερμαϊκό Κόλπο εξαιτίας του καλοκαιρινού καύσωνα του 2024. Τότε εξαιτίας της ραγδαίας ανόδου της θερμοκρασίας, το ζεστό νερό της θάλασσας προκάλεσε σοβαρές περιβαλλοντικές απώλειες στους πληθυσμούς των οστράκων στην Χαλάστρα.
Ήδη, στις εγκαταστάσεις του εργαστηρίου πραγματοποιούνται οι πρώτες επιστημονικές έρευνες για την παραγωγή γόνου με υψηλή προσαρμοστικότητα και αντοχή. Παράλληλα, εξετάζονται οι δυνατότητες καλλιέργειας νέων ειδών, όπως χτένια, αχιβάδες, κυδώνια και στρείδια.
«Πολλές φορές στην Ελλάδα λέμε ότι η ακαδημαϊκή έρευνα απέχει από την πράξη. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε ένα εργαστήριο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου με συντονιστή και χρηματοδότη την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας επιχειρούμε να λύσουμε ένα πρόβλημα που είναι η βιωσιμότητα της μυδοκαλλιέργειας στην Ελλάδα», ανέφερε ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Γιώργος Κεφαλάς.
Μια καλλιέργεια με «μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα»
Πέρα από τα οικονομικά οφέλη, η οστρακοκαλλιέργεια αναδεικνύεται ως μια εξαιρετικά φιλική προς το περιβάλλον δραστηριότητα. Ο Επίκουρος Καθηγητής του ΑΠΘ και επιστημονικά υπεύθυνος του Οστρακογεννητικού Σταθμού , Ιωάννης Γιάντσης, υπογράμμισε τη σημασία του κλάδου ως μορφή παραγωγής «low trophic».
«Πρόκειται για μια μορφή παραγωγής τροφίμων με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και μηδενική χρήση γης», εξήγησε ο κ. Γιάντσης, συμπληρώνοντας ότι το προϊόν αυτό είναι κατεξοχήν εξαγωγικό, ενισχύει το συνάλλαγμα της χώρας και στηρίζει τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις στην περιφέρεια, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αποκέντρωση.
Ο Οστρακογεννητικός Σταθμός ξεκίνησε να κατασκευάζεται τον Απρίλιο του 2025 και τον περασμένο Σεπτέμβριο ξεκίνησε τη λειτουργία του, με το πρώτο γενετικό υλικό να υπολογίζεται πως θα δοθεί στους μυδοκαλλιεργητές σε περίπου έναν χρόνο. Για την τροφοδοσία των δεξαμενών, στα οποία τοποθετούνται τα όστρακα, ο Δήμος Θερμαϊκού προμηθεύει τον Σταθμό με θαλασσινό νερό.
Στόχος για τα επόμενα χρόνια είναι η δημιουργία ενός κρατικού οστρακογεννητικού σταθμού που θα εφαρμόζει στην πράξη την τεχνογνωσία που αναπτύσσεται σήμερα. Πιθανές τοποθεσίες για την εγκατάστασή του θα εξεταστούν οι περιοχές της Χαλάστρας και του Αγγελοχωρίου.
Ο πρώτος Οστρακογεννητικός Σταθμός της χώρας, που υλοποιείται μέσω του ΕΛΚΕ του ΑΠΘ, δεν είναι απλώς μια ερευνητική δομή, αλλά ένα στρατηγικό εργαλείο. Με την ολοκλήρωση των δοκιμών, η ελληνική οστρακοκαλλιέργεια αποκτά τις βάσεις για μια νέα εποχή εξωστρέφειας και βιώσιμης ανάπτυξης στον πρωτογενή τομέα.
