Για να γυρίσει ο τροχός… θέλει δουλειά πολλή, ειδικά όταν μιλάμε για ένα πολύπαθο project όπως είναι η ακτοπλοϊκή σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τη Σμύρνη.
Μπορεί αναμφίβολα να κινείται σε θετική κατεύθυνση η χθεσινή κoινή δήλωση Μητσοτάκη – Ερντογάν για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια των δύο πόλεων, ωστόσο από μόνη της δεν αρκεί ειδικά όταν πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια ανάλογο εγχείρημα βυθίστηκε… στα αβαθή.
Μία επένδυση της Levante, ύψους 16 εκατ. ευρώ, μετά από 1,5 μήνα βρήκε σε ξέρα με τα πλοία που πηγαινοέρχονταν σχεδόν άδεια να καθιστούν αναπόφευκτη την πρόωρη διακοπή των δρομολογίων.
Ποιοι παράγοντες θα κρίνουν την επιτυχία της γραμμής
Για αποδώσει μία τέτοιου είδους επένδυση και να καταστεί κερδοφόρα σε βάθος χρόνου, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να προσελκύσει εταιρείες από την Τουρκία που μεταφέρουν εμπορεύματα και φορτία, κάτι που θα δώσει το περιθώριο στην ακτοπλοϊκή εταιρεία που θα τρέξει το project να έχει σταθερή κίνηση όλο το χρόνο και όχι μόνο το καλοκαίρι.
Σε μία περίοδο μάλιστα που οι ναυτιλιακές ζορίζονται από το υψηλότατο κόστος των καυσίμων, μόνο από την τουριστική κίνηση 4-5 μηνών δεν μπορεί να γίνει κερδοφόρα η γραμμή, την ώρα μάλιστα που υπάρχει και ανταγωνισμός από αέρος με την Aegean να συνδέει αεροπορικά τις δύο πόλεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εταιρεία που θα εκτελεί τα δρομολόγια θα πρέπει να πείσει πως αξίζει ο κόπος το φορτηγό να προτιμήσει τη θάλασσα από το δρόμο, να καταστεί δηλαδή ελκυστική η θαλάσσια οδός για τις μεταφορικές εταιρείες της Τουρκίας
Επιπλέον, η σύναψη συμφωνιών και η παροχή ευέλικτων πακέτων με τουριστικά γραφεία είναι απαραίτητα για να τονωθούν οι περιορισμένες τουριστικές ροές μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.
Προς αυτή την κατεύθυνση «σύμμαχος» της ακτοπλοϊκής σύνδεσης είναι τα περίπου 40.000 φορτηγά που διασχίζουν ετησίως τα ελληνο-τουρκικά σύνορα. Αν πειστούν οι φορτηγατζήδες να αφήσουν τη σταθερά τους και προτιμήσουν τη θαλάσσια οδό, κάτι όχι απλό ακόμα και για… λόγους ψυχολογικούς, θα μπορούν να αποφύγουν τις πολύωρες αναμονές και την ταλαιπωρία στο συνοριακό σταθμό των Υψάλων αλλά και να προσγειώσουν το κόστος που συνεπάγεται η οδική διέλευση, σε αυτά τα 900 χλμ. από τη Σμύρνη μέχρι τη Θεσσαλονίκη.
Αλλά και ο ανταγωνισμός δε θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια.
Εταιρείες που ενδεχομένως είχαν στους σχεδιασμούς τους να βάλουν πλοία σε αυτή την γραμμή, όσο και ακτοπλοϊκές που εξυπηρετούν την μεταφορά οχημάτων από το δρομολόγιο, Τσεσμέ – Χίος – Πειραιάς – Πάτρα – Ιταλία και έχουν «χτίσει» το κοινό τους, ιδίως μεταφορικές εταιρείες από την Τουρκία που εξάγουν τα προϊόντα τους στην Ελλάδα, δεν αποκλείεται να προχωρήσουν σε «επιθετικές» κινήσεις για να κρατήσουν την πελατεία τους.
Το ιστορικό
Την πρώτη φορά που τέθηκε σοβαρά και με προοπτικές στο δημόσιο διάλογο η πιθανότητα ακτοπλοϊκής σύνδεσης Θεσσαλονίκης - Σμύρνης, ήταν πριν 24 χρόνια. Το 2002 αντιπροσωπεία από τη Θεσσαλονίκη επισκέφτηκε την Τουρκία, για να συζητήσει με τοπικούς άρχοντες και εκπροσώπους φορέων τη δημιουργία ακτοπλοϊκής γραμμής μεταξύ των δύο πόλεων, η οποία θα εξυπηρετούσε και εμπορεύματα αλλά και επιβάτες.
Η τουρκική πλευρά έδειξε ήδη από τότε μεγάλο ενδιαφέρον για αυτή τη γραμμή, δεδομένου ότι χιλιάδες φορτηγά από την Τουρκία, φορτωμένα με εμπορεύματα κάθε είδους, χρειαζόταν να κάνουν καθημερινά έναν μεγάλο κύκλο για να προσεγγίσουν τις αγορές της Ελλάδας και της Κεντρικής Ευρώπης, με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος και χρήμα.
Ακόμα, το άνοιγμα μιας τέτοιας γραμμής, μιας «γραμμής φιλίας», όπως την είχαν χαρακτηρίσει κάποιοι, θα επηρέαζε θετικά και τις πάντα τεταμένες διμερείς σχέσεις, αφού θα «οικοδομούσε» μια θαλάσσια γέφυρα ανάμεσα στους δύο λαούς. Εκείνη την εποχή μάλιστα οι δύο χώρες είχαν εισέλθει σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τις διαφορές τους. Η ένωση της Θεσσαλονίκης με τη Σμύρνη θα έδινε επιπλέον ώθηση για λύση.
Παρά τις εκατέρωθεν προσπάθειες όμως, το όλο εγχείρημα στέφθηκε από αποτυχία και παραπέμφθηκε στις ελληνικές καλένδες, κυρίως επειδή οι ενδιαφερόμενοι πλοιοκτήτες, από ελληνικής πλευράς, είτε φοβόντουσαν να κάνουν το μεγάλο βήμα ακόμα και για γεωπολιτικούς λόγους είτε είχαν αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της γραμμής.
Έκτοτε έγιναν πολλές ακόμα, μάταιες προσπάθειες για την ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης- Σμύρνης. Το 2011, ο τότε δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, ανέλαβε προσωπικά το εγχείρημα επαναφέροντας με ζέση το θέμα στο τραπέζι, με στόχο όχι μόνο τη διακίνηση εμπορευμάτων, αλλά και την τουριστική κίνηση.
Τελικά, οι κάβοι λύθηκαν το 2022 αλλά… ξαναδέθηκαν γρήγορα. Μένει να φανεί αν θα χαραχτεί νέα ρότα ανάπτυξης ανάμεσα στις δύο πόλεις και κυρίως αν αυτή θα μακροημερεύσει…
