Δύο σημαντικές εκθέσεις με επίκεντρο την καλλιτεχνική ρήξη της δεκαετίας του '60 που διαμόρφωσαν την ευρωπαϊκή Pop αισθητική εγκαινιάζονται σήμερα στο MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Οι εκθέσεις «Martial Raysse. Sinéma» και «Ευρωπαϊκή Pop. Η μάχη των ρεαλισμών και των αφηγήσεων» παρουσιάζονται ταυτόχρονα ως φυσική συνέχεια η μια της άλλης και αποτυπώνουν τις ριζοσπαστικές αισθητικές και κοινωνικές μεταβολές στην μεταπολεμική Ευρώπη.
Οι καλλιτέχνες της εποχής επαναδιαπραγματεύονται τον κόσμο γύρω τους, σπάνε τα μοτίβα και διαρρηγνύουν το αισθητικό status quo αμφισβητώντας τα δεδομένα ως τότε όρια ανάμεσα στην υψηλή και χαμηλή κουλτούρα. Η Τέχνη στρέφεται προς το αντικείμενο το οποίο πρωτοκαθρεδρεύει στην εποχή του καταναλωτισμού, το επαναπροσδιορίζει και το αποδομεί. Μέσα από την pop αισθητική, τα φιλμς, την ζωγραφική, το χρώμα, το χιούμορ, τους ρεαλισμούς και τις καλλιτεχνικές ευαισθησίες η καθημερινότητα λειτουργεί ως καλλιτεχνικό έναυσμα με στόχο να επαναδιατυπώσει τη σχέση του ανθρώπου με το αντικείμενο και της Τέχνης με την κοινωνία.
Επιμελήτρια των εκθέσεων είναι η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του MOMUS - Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης - Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Θούλη Μισιρλόγλου η οποία ξενάγησε τους δημοσιογράφους στις εκθέσεις λίγο πριν τα εγκαίνια.
«Είναι μεγάλη τιμή και προνόμιο για το μουσείο να φιλοξενεί την έκθεση του Μαρσιάλ Ραΐς, ενός καλλιτέχνη που έχει κοινό πλαίσιο με τον Andy Warhol αλλά από διαφορετική πολιτισμική βάση» είπε αρχικά.
«Ο Ραΐς δεν θέλει να εξουσιάσει το βλέμμα μας με τις εικόνες και δεν θα επιλέξει την Μέρλιν Μονρόε για να εμπνευστεί αλλά την ανώνυμη γυναίκα. Ο Ραΐς θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες της γενιάς του στην Ευρώπη και είναι ενα από τα πιο ελεύθερα και ανεξάρτητα καλλιτεχνικά πνεύματα. Η έκθεση εστιάζει στα φίλμς και τα βίντεο που έχει κάνει ήδη από την δεκαετία του ‘60 τα οποία χειρίζεται σαν ζωγράφος. Είναι ένας καλλιτέχνης ο οποίος πειραματίζεται διαρκώς και σπάει το κατεστημένο. Την δεκαετία του ‘60 εντάσσεται στην ομάδα των Γάλλων ρεαλιστων και μετά απομακρύνεται πολύ γρήγορα για να μην πάρει την “ταμπέλα” τους. Θεωρεί σχεδόν κανιβαλικο τον χώρο της τέχνης πάει στον γαλλικό νότο και ξαναγυρίζει στη ζωγραφική. Έχει πάντα την τόλμη να μη κάνει το αναμενόμενο και να ενσωματωθεί σε μια μανιέρα που θα τον καθιερώσει αλλά αντιθέτως δοκιμάζει συνεχώς νέα πράγματα» σημείωσε.
Στην έκθεση παρουσιάζονται φιλμς και ζωγραφικά έργα του καλλιτέχνη ο οποίος συνθέτει φαινομενικά ασύνδετες εικόνες, δημιουργεί πίνακες μεταβλητής γεωμετρίας (τύπου παζλ) και συνδυάζει ετερόκλητα πράγματα μακριά από σοβαροφάνεια και επιταγές.
Στα φιλμ δουλεύει πολύ με το αρνητικό που μπορεί να επιχρωματιζεται και φτιάχνει ονειρικές σκηνές που έχουν τα στοιχεία της γιορτής και της μεταμόρφωσης. Παράγει με έναν τρόπο κινούμενες ζωγραφιές, οι λέξεις ακούγονται σαν ψίθυροι ή αναστεναγμοι και έχει επιρροές από την κουλτούρα της αντικουλτούρας. Σκέφτεται τους κλασικούς παρά το γεγονός ότι η τέχνη του θεωρείται σύγχρονη.
Όπως τόνισε ο γιος του, Άλμπαν Ραΐς, που βρέθηκε στην ξενάγηση, ακόμα και το «S» στον τίτλο «Sinéma» δείχνει ότι το έργο του πατέρα του απευθύνεται σε ανθρώπους χωρίς πολιτιστικούς φραγμούς. Άλλωστε δεν είναι ακριβώς σινεμά αυτό που κάνει - συγχέει την πραγματικότητα με το όνειρο αναζητώντας νέες γλώσσες αφήγησης.
Η έκθεση «Ευρωπαϊκή Pop. Η μάχη των ρεαλισμών και των αφηγήσεων» επικεντρώνεται στους Ευρωπαίους καλλιτέχνες της εποχής που επικεντρώνονται στο αντικείμενο όχι για να το αναπαράξουν αλλά για να το επαναδιαπραγματευτούν, σε μια περίοδο που ο καταναταλωτισμός και η επιρροή της διαφήμισης - και της αμερικανικής κουλτούρας- ηχούν έντονα σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Οι καλλιτέχνες αμφισβητούν και αποδομούν τις παραδοσιακές αξίες και παράλληλα σχολιάζουν σύγχρονα κοινωνικα και πολιτικά ζητήματα
Γίνεται χρήση καθημερινών αντικειμένων τα οποία αλλάζουν μορφή και γίνονται Τέχνη ενώ ανάμεσα στους καλλιτέχνες συναντάμε και Έλληνες εικαστικούς οι οποίοι εκείνη την εποχή ταξιδεύουν και περνάνε στην εξωστρέφεια. Τα έργα αντικατοπτρίζουν τους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις των καλλιτεχνών, ψάχνουν νέες αφηγήσεις υφιστάμενων ιστοριών για να αναδείξουν τις αντιφάσεις της σύγχρονης ζωής. Αναδεικνύεται η ανάγκη για κοινωνική και πνευματική ανανέωση και αναδύονται νέα είδη ρεαλισμού που αναπαριστούν την εσωτερική ψυχολογική σύγκρουση του ατόμου και των κοινωνικών του αποτυχιών.
Καλλιτέχνες: Arman, Eduardo Arroyo, Δανιήλ (Παναγόπουλος), Erik Dietman, Erró, Hervé Fischer, Raymond Hains, Νίκος Κεσσανλής, Peter Klasen, Jacques Monory, Παύλος (Διονυσόπουλος), Jean-Pierre Raynaud, Χρύσα Ρωμανού, Antonio Segui, Βασίλης Σκυλάκος, Yvon Taillandier, Jean Tinguely, Jacques Villeglé.
Δύο εκθέσεις, μια εποχή στο MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
«Martial Raysse. Sinéma»
«Ευρωπαϊκή Pop. Η μάχη των ρεαλισμών και των αφηγήσεων»
11 Φεβρουαρίου – 12 Απριλίου 2026
MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (εντός ΔΕΘ-HELEXPO, Θεσσαλονίκη)
Εγκαίνια: Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, 19:30
