- Newsroom
Σε τροχιά ανάπτυξης, αλλά με ανοιχτά «μέτωπα», βρίσκεται η καλλιέργεια κερασιού στην Ελλάδα, η οποία τα τελευταία χρόνια καταγράφει σταθερά θετική πορεία. Μαζί με το ακτινίδιο, το κεράσι συγκαταλέγεται πλέον στις πιο κερδοφόρες καλλιέργειες της χώρας, δημιουργώντας ισχυρές προοπτικές για περαιτέρω ενίσχυση του κλάδου.
Τα παραπάνω επισήμανε ο καθηγητής Δενδροκομίας στο Τμήμα Γεωπονίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διευθυντής του Εργαστηρίου Δενδροκομίας του ΑΠΘ, Αθανάσιος Μολασιώτης, μιλώντας στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Κερασιού που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 10ης Freskon, η οποία άνοιξε τις πύλες της στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Θεσσαλονίκης και θα διαρκέσει έως τις 25/4.
Νέα δεδομένα στην παραγωγή και μετασχηματισμός του κλάδου
Όπως τόνισε, η εικόνα της κερασοπαραγωγής αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς: νέες ποικιλίες, σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές και πιο εντατικά συστήματα παραγωγής διαμορφώνουν ένα πιο ανταγωνιστικό τοπίο για τους Έλληνες παραγωγούς.
Το επόμενο μεγάλο «στοίχημα», σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται πέρα από το χωράφι. Η αξιοποίηση και μεταποίηση του βιομηχανικού κερασιού αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα που μπορεί να προσδώσει προστιθέμενη αξία στο προϊόν και να δημιουργήσει νέες πηγές εισοδήματος. Πρόκειται για έναν τομέα με σημαντικές προοπτικές, ο οποίος παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτος, αλλά μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα ανάπτυξης.
Κερδοφόρα καλλιέργεια με δυναμική και «αγκάθια»
Ο κ. Μολασιώτης εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία της καλλιέργειας, σημειώνοντας ότι το κεράσι, μαζί με το ακτινίδιο, αποτελεί μία από τις πιο κερδοφόρες δενδρώδεις καλλιέργειες της χώρας, με σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης.
Η παραγωγή έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Οι παραδοσιακές ελληνικές ποικιλίες έχουν δώσει τη θέση τους σε ξένες και πλέον πατενταρισμένες ποικιλίες, ενώ η καλλιέργεια έχει περάσει σε πιο σύγχρονα και εντατικά συστήματα, με αντιχαλαζικά δίχτυα, υδρολίπανση και νέες τεχνικές διαμόρφωσης δέντρων.
Στην Ελλάδα, η κερασοπαραγωγή συγκεντρώνεται κυρίως σε Πέλλα και Ημαθία, σε περίπου 100.000 στρέμματα, με ετήσια παραγωγή 40.000-60.000 τόνων. Ωστόσο, η παραγωγή παραμένει ευάλωτη στις καιρικές συνθήκες, με έντονες διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά. Η μέση τιμή παραγωγού κινείται γύρω στο 1,5 ευρώ/κιλό, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά ποικιλία.
Παρά τη θετική εικόνα, βασικό πρόβλημα αποτελούν οι εξαγωγές και -σύμφωνα με τον ίδιο- λιγότερο από το 25% της ελληνικής παραγωγής κατευθύνεται στο εξωτερικό, όταν σε άλλες καλλιέργειες, όπως το ακτινίδιο, το ποσοστό ξεπερνά το 80%. «Αυτό αποτελεί ταυτόχρονα αδυναμία αλλά και μεγάλη ευκαιρία«, σημείωσε εμφατικά.
Διαρθρωτικά προβλήματα και «κενά» στην αγορά
Αναφερόμενος σε σειρά δομικών αδυναμιών που περιορίζουν την ανάπτυξη του κλάδου, ο κ. Μολασιώτης αναφέρθηκε στα εξής: λανθασμένες επιλογές ποικιλιών και ζητήματα αυτογονιμότητας, κακή χρονική κατανομή ποικιλιών, παραγωγικό κενό γύρω στις 20 Μαΐου, προβλήματα άρδευσης και υποκειμένων, παλαιοί οπωρώνες και ελλείψεις στη μετασυλλεκτική διαχείριση.
Παράλληλα, όπως είπε, η εγχώρια αγορά δείχνει σημάδια κορεσμού, γεγονός που καθιστά τις εξαγωγές μονόδρομο για την επόμενη φάση ανάπτυξης. Στην ευρωπαϊκή αγορά, όπως σημείωσε, υπάρχει ισχυρή ζήτηση και υψηλότερες τιμές, με την Τουρκία να κατέχει σήμερα το μεγαλύτερο μερίδιο.
Το «στοίχημα» της επόμενης μέρας - Τεχνολογική εξέλιξη και νέες απαιτήσεις
Για το μέλλον της κερασοκαλλιέργειας ο κ. Μολασιώτης έθεσε ως προτεραιότητες τα εξής: ενίσχυση εξαγωγών, βελτίωση logistics, στροφή σε premium προϊόντα, νέες ποικιλίες που καλύπτουν χρονικά κενά και χρήση ανθεκτικών υποκειμένων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μετασυλλεκτική διαχείριση, τονίζοντας ότι η ποιότητα δεν κρίνεται μόνο στο χωράφι αλλά και στη διαδρομή προς τον καταναλωτή.
Λέγοντας ότι τα τελευταία χρόνια, η κερασοκαλλιέργεια έχει περάσει σε νέα εποχή, με μετάβαση από εκτατικά σε εντατικά συστήματα υψηλής πυκνότητας, κυρίως λόγω της εξέλιξης στα υποκείμενα, ο κ. Μολασιώτης τόνισε ότι οι σύγχρονες τάσεις εστιάζουν στη μείωση κόστους παραγωγής, στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στη βελτίωση του γενετικού υλικού. «Ζητούνται ποικιλίες αυτογόνιμες, πρώιμης ωρίμανσης, ανθεκτικές στο σχίσιμο και με εμπορικά ελκυστικούς καρπούς», σημείωσε.
Κλιματική αλλαγή και νέες προκλήσεις
Η κλιματική αλλαγή, όπως υπογράμμισε, επηρεάζει καθοριστικά την κερασοκαλλιέργεια, με παγετούς, έντονες βροχοπτώσεις και μετατόπιση της άνθησης κατά περίπου 10 ημέρες νωρίτερα. Για την αντιμετώπιση των φαινομένων αναπτύσσονται αντιχαλαζικά δίχτυα, κάλυψη φυτειών και τεχνικές μικροκλίματος.
Βιομηχανικό κεράσι: ανεκμετάλλευτη ευκαιρία
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο βιομηχανικό κεράσι, το οποίο αποτελεί «σημαντική αλλά υποαξιοποιημένη ευκαιρία», όπως τόνισε χαρακτηριστικά. Η αξιοποίησή του, κατά τον ίδιο, μπορεί να ενισχύσει το εισόδημα των παραγωγών και να αυξήσει τη συνολική προστιθέμενη αξία του κλάδου μέσω μεταποιημένων προϊόντων.
Διεθνής εικόνα: Άνοδος παραγωγής και στροφή προς Ασία
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αγορά κερασιού βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, με αυξανόμενη ζήτηση λόγω υγιεινής διατροφής και ενίσχυσης της μεσαίας τάξης, όπως επισήμανε ο κ. Μολασιώτης, προσθέτοντας ότι η αγορά μετατοπίζεται σταδιακά προς την Ασία, που αποτελεί πλέον βασικό προορισμό.
Ενδεικτικά αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Τουρκίας, που, όπως είπε, παραμένει η κορυφαία παραγωγός χώρα, αξιοποιώντας το φυσικό της πλεονέκτημα ως τόπος καταγωγής της κερασιάς, αν και αντιμετωπίζει αυξανόμενο κόστος παραγωγής. Μιλώντας για τη Χιλή, είπε ότι αποτελεί success story, εξάγοντας κεράσια στην Κίνα εκτός εποχής και πετυχαίνοντας υψηλές τιμές, βασιζόμενη σε λίγες αλλά ανθεκτικές ποικιλίες. Για την Κίνα, σημείωσε ότι εφαρμόζει τεχνολογίες μεγάλης κλίμακας, ακόμη και θερμοκηπιακή καλλιέργεια, ενισχύοντας την εγχώρια παραγωγή.
Μεταξύ άλλων, ο κ. Μολασιώτης υπογράμμισε εμφατικά ότι στη σύγχρονη γεωργία δεν αρκεί να παράγεις. Πρέπει πρώτα να γνωρίζεις την αγορά και στη συνέχεια να διαμορφώνεις το προϊόν ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της. Για την Ελλάδα, όπως είπε το στοίχημα είναι η μετάβαση από ένα κυρίως εσωστρεφές παραγωγικό μοντέλο σε ένα εξωστρεφές σύστημα, με ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές και πλήρη αξιοποίηση τόσο του επιτραπέζιου όσο και του βιομηχανικού κερασιού.
Στο συνέδριο τοποθετήθηκαν ο Project Sales Manager, Unitec, Kevin Cavazzini και ο καθηγητής στο Michigan State University, Gregory Lang.
