Και από Φλεβάρη για… Σεπτέμβρη βάζει πλώρη το οικονομικό επιτελείο καθώς πλήθος δηλώσεων κυβερνητικών στελεχών δείχνουν με το δάχτυλο την επικείμενη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης για την ανακοίνωση νέων φοροελαφρύνσεων από τον πρωθυπουργό στο «Βελλίδειο».
Μπορεί να διανύουμε τον δεύτερο μήνα του 2026 αλλά ήδη η κυβέρνηση στρέφει το βλέμμα της στο 2027, με το μυαλό στις εκλογές και τις παροχές που παραδοσιακά τις συνοδεύουν.
Ο φάκελος των νέων μειώσεων φόρων και εισφορών έχει ανοίξει με τις νέες παρεμβάσεις σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές να κλειδώνουν τον Αύγουστο όταν θα υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για τον δημοσιονομικό χώρο για να ανακοινωθούν τον Σεπτέμβριο στη ΔEΘ.
Πάντως τα στοιχεία (αυτή τη στιγμή) δείχνουν διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο ενδεχομένως και πάνω από 1 δισ. ευρώ για το 2027 καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 είναι πολύ πιθανό να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ, γεγονός που αυξάνει τα περιθώρια ελιγμών, χωρίς να διαταραχτούν οι δημοσιονομικές ισορροπίες.
Είναι ενδεικτικό πως τα συνολικά φορολογικά έσοδα για το 2025 αναμένεται να ανέλθουν στα επίπεδα των 72 δισ. ευρώ ενώ φέτος καίρια στον κρατικό κουμπαρά αναμένεται να συνεισφέρουν και νέες παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής.
Το επιχειρείν στο επίκεντρο
Μετά τη μεγάλη αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας για μισθωτούς, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, παρέμβαση που αποφέρει όφελος 1,2 δισ. ευρώ το 2026, το βάρος μετατοπίζεται πλέον στις επιχειρήσεις. Στόχος, να ενισχυθεί η δυνατότητά τους να μετακυλίσουν τα οφέλη στην αγορά εργασίας, μέσω αυξήσεων μισθών και κλαδικών συμβάσεων.
Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια που περιλαμβάνουν:
1) Κούρεμα της προκαταβολής φόρου. Ο πρωθυπουργός έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών, σε ένα πεδίο όπου σήμερα τα φυσικά πρόσωπα προκαταβάλλουν το 55% και τα νομικά πρόσωπα το 80% του φόρου τους. Μόνο από τις επιχειρήσεις, το Δημόσιο εισπράττει περίπου 3,5 δισ. ευρώ από την προκαταβολή φόρου. Ενδεχόμενη μείωση της προκαταβολής στο 70%, στα επίπεδα δηλαδή του 2019-2020, θα σήμαινε ελάφρυνση της τάξεως των 450 εκατ. ευρώ, με αντίστοιχο δημοσιονομικό κόστος.
2) Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος που φτάνει έως και 1.000 ευρώ (και έως 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα), μέτρο το οποίο ζητούν οι επιχειρήσεις. Μετά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η επέκταση του μέτρου και στα νομικά πρόσωπα προβάλλεται ως εύλογη συνέχεια. Το κόστος που προκύπτει από την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ανέρχεται σε περίπου 240 εκατ. ευρώ.
3) Περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, πέραν της μισής μονάδας που έχει ήδη ενσωματωθεί στις προβλέψεις για το 2027. Μία τέτοια παρέμβαση κοστολογείται γύρω στα 245 εκατ. ευρώ.
Συνολικά, το βασικό «πακέτο» ελαφρύνσεων για το 2027 προσδιορίζεται επισήμως στα 900 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, είναι πιθανόν να ανοίξει «καθαρό» δημοσιονομικό μονοπάτι που θα οδηγήσει σε έξτρα παρεμβάσεις για την ενίσχυση των εισοδημάτων των πολιτών και τη φορολογική ελάφρυνση των επιχειρήσεων.
Ψηφιακός πόλεμος στη φοροδιαφυγή
Το οικονομικό επιτελείο ποντάρει στην πλήρη ενεργοποίηση των ψηφιακών εργαλείων κατά της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής. Αν το εγχείρημα αποδώσει, τότε στο καλάθι της ΔΕΘ θα μπορούσαν να προστεθούν επιπλέον παρεμβάσεις όπως:
1) Μεγαλύτερο ψαλίδι στη φορολογία των ενοικίων υπό την προϋπόθεση ότι θα αυξηθούν τα δηλωθέντα εισοδήματα και θα αποδώσουν το μέτρο της υποχρεωτικής πληρωμής των ενοικίων μέσω τραπεζών αλλά και η καταγραφή των ενοικίων μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Καταλύτης για το μέγεθος των ελαφρύνσεων θα είναι τα έξτρα έσοδα τα οποία θα προκύψουν από την αποκάλυψη των κρυφών ενοικίων, αλλά και την ενεργοποίηση του Μητρώου Ακινήτων το επόμενο διάστημα. Μία στοχευμένη φορολογική ελάφρυνση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τους ιδιοκτήτες ώστε να δηλώνουν περισσότερα εισοδήματα, να επαναφέρουν κλειστά ακίνητα στην αγορά και να επενδύσουν στη συντήρηση ή αναβάθμισή τους. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης μπορεί να συμβάλει έμμεσα στη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων, αυξάνοντας τη διαθεσιμότητα κατοικιών.
Το σχέδιο που βρίσκεται υπό συζήτηση εντάσσεται σε έναν πολυετή δημοσιονομικό σχεδιασμό και συνδέεται με τις επιδόσεις της οικονομίας, τα πρωτογενή πλεονάσματα και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε παρέμβαση θα είναι προσεκτικά κοστολογημένη, ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά και να διασφαλιστεί κοινωνική δικαιοσύνη. Παράγοντες της αγοράς ακινήτων χαιρετίζουν την προοπτική νέας μείωσης φόρων, τονίζοντας ότι η υψηλή φορολογία των προηγούμενων ετών αποθάρρυνε επενδύσεις και οδήγησε σε στρεβλώσεις.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο, εφόσον αυξηθούν τα έσοδα από τα ενοίκια φέτος, με δεδομένη και τη θέσπιση του ετήσιου επιδόματος ενοικίου έως 800 ευρώ, να υπάρξουν νέες φορολογικές μειώσεις στα εισοδήματα από ενοίκια, τα οποία θα αυξηθούν σημαντικά. Υπενθυμίζεται ότι, για να λάβει ένας ενοικιαστής το επίδομα, θα πρέπει να δηλώσει το ποσό που καταβάλλει, κάτι που εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως κίνητρο για αυξημένη φορολογική συμμόρφωση, μια και, όσο μεγαλύτερο το δηλωθέν ενοίκιο, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το επίδομα.
Επιπλέον, κεντρικό ρόλο στο όλο εγχείρημα θα παίξει το Μητρώο Ακινήτων, καθώς θα αποκαλύψει κρυφά ενοίκια και αδρανή ακίνητα. Για πρώτη φορά όλα τα ακίνητα θα καταγράφονται σε ένα ενιαίο σύστημα, με σαφή στοιχεία για τον ιδιοκτήτη, τη χρήση, τα τετραγωνικά και την κατάσταση κατοίκησης. Έτσι, περιορίζεται το φαινόμενο της αποσπασματικής πληροφόρησης και αποκαλύπτονται ακίνητα που έως σήμερα είναι «αόρατα» για την εφορία.
2) Διορθώσεις στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών.
3) Μείωση του συντελεστή φορολογίας των νομικών προσώπων από το 22% στο 20%, όπως προέβλεπε ο προεκλογικός σχεδιασμός του 2019.
«Κλειδί» για το τελικό εύρος του δημοσιονομικού χώρου αποτελούν:
Α) Το ψηφιακό δελτίο αποστολής. Το 2026 θα εφαρμοστεί πλήρως το νέο εργαλείο. Η παρακολούθηση της διακίνησης αγαθών θα πραγματοποιείται σε real time περιορίζοντας τη δυνατότητα έκδοσης εικονικών τιμολογίων ή διακίνησης εμπορευμάτων με χειρόγραφα παραστατικά.
Β) Το ψηφιακό πελατολόγιο. Επεκτείνεται η εφαρμογή του σε νέους κλάδους ώστε να καταγράφεται ο πλήρης έλεγχος της αγοράς.
Γ) Η ψηφιακή κάρτα εργασίας. Η γενικευμένη εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας με την επέκτασή της στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τα έσοδα από αδήλωτη εργασία και «μαύρες» υπερωρίες.
Δ) Η ηλεκτρονική τιμολόγηση στις συναλλαγές όλων των επιχειρήσεων.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 15.02.2026
