Πρωϊνός καφές με τον Γιώργο Κούδα (βίντεο)
Τον συναντήσαμε στη βιοτεχνία του και μαζί ξετυλίξαμε το κουβάρι της ζωής του. Που περιλαμβάνει σχεδόν μόνο Θεσσαλονίκη, πολλά πρόσωπα και δεκάδες μικρές ιστορίες...
Ο 82χρονος σήμερα βετεράνος πολιτικός ήταν μαζί με τον Σωτήρη Κούβελα ο τελευταίος βουλευτής της ΝΔ Θεσσαλονίκης που κατείχε σημαντικό υπουργικό θώκο ως υπουργός Γεωργίας στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Δεν υπάρχουν πολλοί Θεσσαλονικείς πολιτικοί που μπορούν να διηγηθούν ιστορίες με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, αλλά και τον σημερινό πρωθυπουργό
Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ένας από αυτούς είναι σημερινός καλεσμένος του πρωινού καφέ Χρήστος Κοσκινάς. Ο 82χρονος σήμερα βετεράνος πολιτικός διαθέτει και άλλη μια σπάνια ιδιότητα. Ήταν μαζί με τον Σωτήρη Κούβελα ο τελευταίος βουλευτής της ΝΔ Θεσσαλονίκης που κατείχε σημαντικό υπουργικό θώκο ως υπουργός Γεωργίας
στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.
Και τα έφερε έτσι η πολιτική που ο επόμενος Θεσσαλονικιός πολιτικός στο ίδιο υπουργείο είναι εδώ και μερικές εβδομάδες ο νέος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς.
Όπως αντιλαμβάνεστε βέβαια η κουβέντα με τον Χρήστο
Κοσκινά είχε μπόλικο ενδιαφέρον. Και ξεκίνησε όπως πάντα με τον καφέ.
Κύριε Κοσκινά, υπάρχει πρωινός καφές στη ζωή σας;
Όχι.
Όχι;
Υπάρχει πρόγευμα καλό. Πολύ καλό.
Το πρωί τι πίνετε;
Το πρωί πίνω ή τσάι ή χαμομήλι και ένα πλήρες πρωινό.
Αυτό έχει μείνει από τα αθλητικά σας χρόνια;
Ναι, από τότε. Θα πιώ κανένα καφέ έτσι για τη στιγμή. Ή όταν είναι να μείνω μέχρι αργά το βράδυ.
Στη Θεσσαλονίκη γεννημένος, σωστά;
Στη Θεσσαλονίκη το 1944.
Πού;
Ήμασταν τότε στην αρχή της οδού Μπότσαρη.
Και μετά βρεθήκατε στο Κιλκίς;
Μετά ο πατέρας μου πήγε στο Κιλκίς ως αξιωματικός και βρίσκομαι στο Κιλκίς. Και επειδή ήταν διοικητής σε Τάγμα στο κεντρικό χωριό, στο βουνό επάνω, μεγάλωσα στο Τάγμα μαζί με τον πατέρα μου. Και κατέβαινα με το άλογο, με έναν στρατιώτη με το αυτόματο δίπλα μου, για να πάω στο δημοτικό.
Η οικογένεια πώς ήταν; Τι πήρατε από εκεί;
Η οικογένεια ήταν η οικογένεια του μεσοπολέμου. Εγώ επειδή οι συμμαθητές μου κάνανε καπνά, πολλές φορές πήγαινα στα καπνά. Μια στιγμή ο πατέρας μου με βλέπει με τα δάχτυλα μου να είναι μαύρα και μου λέει: «τι κάνεις εκεί;». «Κάνω καπνά», του λέω. Ήταν η ζωή του μεσοπολέμου, πολύ δύσκολη, με γαλέτα και με τέτοια. Και στο σχολείο να παίρνουμε το γάλα. Με αυτά
μεγαλώσαμε.
Παρά τις δυσκολίες καλός μαθητής.
Αριστούχος.
Αναμνήσεις από τη Θεσσαλονίκη εκείνης της εποχής ποιες είναι;
Όταν πια έρχομαι στη Θεσσαλονίκη, που αυτό συμβαίνει όταν πάω στην πρώτη τάξη του λυκείου, πήγα στο 5ο της Θεσσαλονίκης. Και γράφομαι εκεί και γιατί ήταν η γειτονιά μου -καθόμασταν τότε στο επάνω τμήμα της Μπότσαρη- και γιατί για να σε γράψουν στο 5ο, που ήταν ένα σχολείο πολύ υψηλού επιπέδου και του πρακτικού, έπρεπε να έχεις πάνω από 18,5. Και εγώ είχα στρογγυλό 20. Οπότε γράφτηκα εκεί.
Και είχατε ποιους συμμαθητές;
Ήμουνα με τον Διονύση Σαββόπουλο. Αυτός ήταν στο κλασικό, εγώ στο πρακτικό.
Ίδια τάξη;
Ναι, ίδια τάξη. Και μάλλον διαφωνούντες συνήθως (γελάει). Εγώ πάντα πιο συντηρητικός, ο Διονύσης πάντα πιο εκρηκτικός. Με μάλωνε γιατί δεν πήγαινα στα μουσικά μαθήματα του Σαββάτου που είχαμε (γελάει).
Πώς επιλέξατε τις σπουδές του τοπογράφος μηχανικός;
Πέρασα στο Πολυτεχνείο του ΑΠΘ και το διάλεξα, γιατί ήθελα να πάω να ασχοληθώ με την ύπαιθρο. Με ενδιέφεραν οι οδοποιίες και τέτοια πράγματα. Δεν ήθελα πολιτικός μηχανικός, να είμαι μέσα στο γραφείο κλεισμένος.
Λόγω του Κιλκίς η αγάπη για την ύπαιθρο;
Είχα μάθει στην παιδική μου ηλικία στο στρατό, να ανεβαίνω σχοινιά, να κατεβαίνω βράχια, να κάνω σκοποβολή, να ανεβαίνω άλογα. Και είχα μια τάση προς τα…
…αθλητικά.
Ναι, πάρα πολλά.
Το πιο κύριο ποιο ήταν;
Το βασικό μου αγώνισμα ήταν το άλμα επί κοντώ. Στην εποχή μου ήμουν πρωταθλητής Ελλάδος στους έφηβους και στους μαθητικούς αγώνες και έχω βγει και πρωταθλητής Ελλάδος στο δέκαθλο εφήβων, το οποίο σταμάτησα όταν πήγαινα για
τους Βαλκανικούς, γιατί μπήκα στο Πολυτεχνείο και προτίμησα να συνεχίσω τις σπουδές μου.
Πολιτική υπήρχε στη ζωή σας; Η οικογένεια ήταν συντηρητική;
Συντηρητική.
ΕΡΕ, δηλαδή;
ΕΡΕ, πάντα. Νυν και αεί (γελάει).
Το κλίμα όταν μπήκατε στο Πολυτεχνείο πως ήταν; Μιλάμε για το 1962.
Το κλίμα πάρα πολύ έντονο και ήμουνα από τότε στα συνδικαλιστικά. Ήμουνα μαζί στην ομάδα που κατεβάσαμε τις σημαίες του Λαμπράκη στο Πολυτεχνείο. Τότε στο Χημείο έγινε ένα μεγάλο επεισόδιο και είχαμε πρωταγωνιστήσει τότε με τον
Λάκη Ιωαννίδη. Ήμασταν σε αυτούς που είχαμε κόντρα με τους Λαμπράκηδες και εγώ συμμετείχα ως συνδικαλιστής στο πλαίσιο της ΕΡΕΝ.
Μετά η γνωριμία με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή που έγινε;
Με τον Καραμανλή ήμουνα φανατικός οπαδός του και όταν ήταν στο εξωτερικό μια-δύο φορές που είχα δει τον Μιχάλη τον Λιάπη του έστελνα και χαιρετίσματα. Ήμουν από αυτούς που -ας το πω
έτσι- δεν ξέχασα ποτέ τον Καραμανλή.
Τι σας άρεσε στον Καραμανλή;
Ότι ήταν λιτός, είχε στόχους και πολύ αποφασιστικός. Και όταν ήρθε, ήμουν από τους πρώτους που υπηρέτησαν κοντά του και με τίμησε με την εμπιστοσύνη του. Από τη τοπική Επιτροπή
είχα προκύψει πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ Θεσσαλονίκης και όταν έγινε ένα σχήμα πανελλήνιο με πρόεδρο τον Αναστάση
Παπαληγούρα, ο Καραμανλής μου ζήτησε να αναλάβω όλη τη βόρεια Ελλάδα. Είμασταν Παπαληγούρας, Κοσκινάς, Σαμαράς, Βύρων Πολύδωρας, Μαριέττα Κουτσίκου. Η χρυσή πεντάδα της ΟΝΝΕΔ. Μιλάω για το 1975.
Ο Σαμαράς πώς ήταν τότε;
Ο Σαμαράς μόλις είχε έρθει από την Αμερική και ήταν -ας πούμε- εκκολαπτόμενος τότε στην πολιτική.
Και γίνατε διευθυντής στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης σε ηλικία μόλις 32 χρονών;
Δεν ήταν κάτι συνηθισμένο αυτό εκείνα τα χρόνια.
Ούτε σήμερα θα έλεγα.
Ναι, σωστά. Όλα έγιναν την παραμονή της γιορτής μου. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σκέφτηκε να κάνει εδώ Χριστούγεννα με τον Μάρτη στο Κυβερνείο. Και μου λέει: «Μικρέ» -έτσι με έλεγε
μικρέ- «άκου, να σου πω. Θα σε κάνω Γενικό Γραμματέα ή δημοσίων έργων ή παιδείας». Λέω «κύριε Πρόεδρε, αν ήταν θα είχα πολιτευθεί. Δεν ήθελα ούτε εγώ ούτε η γυναίκα μου κάτι τέτοιο. Δεν μπορώ». «Θα σε βάλω στο λιμάνι για να
αλλάξεις τη Θεσσαλονίκη», που απαντά. Λέω «κύριε Πρόεδρε, εγώ έχω τεχνικό γραφείο, δεν μπορώ να το κάνω αυτό». «Θα πας και θα πετύχεις. Θα πω τον Ζίφκοφ να σε βοηθήσει», συνεχίζει.
Γιατί τότε είχαμε τους Βούλγαρους με πολύ εμπόριο.
Και έτσι γίνατε.
Αν θες να σου πω και τη συνέχεια.
Αν είναι ενδιαφέρουσα.
Εγώ ζήτησα να μην μπω. Παίρνω τηλέφωνο τον Αχιλλέα τον Καραμανλή να του πω ότι δε θέλω να μπω και μου λέει: «Εγώ δεν τολμώ να το πω στον πρόεδρο, πάρε τον Μολυβιάτη» (γελάει). Παίρνω τον Μολυβιάτη, του λέω: «κύριε πρέσβη, εγώ δεν
μπορώ να μπω». Και αυτός μου λέει «δεν μπορώ να το πω, πάρε τον κύριο Κεφαλογιάννη, τον υπουργό Ναυτιλίας». Όλα αυτά τότε χωρίς κινητά βέβαια. Στο σταθερό τηλέφωνο. Παίρνω τον
Κεφαλογιάννη και μου λέει: «Τι είναι αυτά που μου κάνεις;» «Τι έκανα εγώ;», λέω. «Γιατί πας στη Θεσσαλονίκη; Να έρθεις στον Πειραιά, να σώσεις τον Πειραιά». «Ποιον Πειραιά; Εγώ δε θέλω να
πάω».», του λέω. «Δεν θέλεις να πας; Έχει ήδη βγει το ΦΕΚ», ήταν τα λόγια του. Και έτσι βρέθηκα εκεί. Και πήγε πολύ καλά. Έκανα την αρχή για τον 6ο προβλήτα. Είχα ανοίξει, πρωτοποριακά, τη γραμμή με τη Συρία, όπου το λιμάνι έβγαλε πολλά λεφτά και έκανα την εκκίνηση για τον 6ο προβλήτα.
Που ακόμη δεν έχει γίνει.
Ναι, ναι. Εγώ το ξεκίνησα. Με ίδιους πόρους.
Πρώτη γνωριμία με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη πότε είναι;
Παλιά. Το 1975 με 76. Ήθελε να βαπτίσει την ανιψιά μου. Ο αδερφός μου ήταν στα Χανιά, πολύ καλός μηχανικός και δούλευε τότε εκεί. Είχε γνωριστεί με τον Μητσοτάκη και ο Μητσοτάκης
ζήτησε να βαπτίσει την ανιψιά μου. Δε στο κρύβω ότι όταν πήγα και γνωριστήκαμε, με εντυπωσίασε και όταν γύρισα άκουσα έναν εξάψαλμο από όλους.
Γιατί;
Γιατί πήγες στον Μητσοτάκη, μου έλεγαν. Ήμουν τότε πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ.
Από ποιον ο εξάψαλμος; Από διάφορους εδώ;
Από ποιον δεν άκουσα (γελάει). Υψηλά ιστάμενους.
Ποια ήταν η πρώτη σας εικόνα για τον Μητσοτάκη;
Η πρώτη μου εικόνα ήταν ότι είδα έναν άλλο άνθρωπο από αυτόν που πίστευα. Και εγώ είχα μια προκατάληψη. Δε σου κρύβω ότι όταν μου ζήτησε στο αρχοντικό του να συναντηθούμε και ήμουν προκατειλημμένος. Και πήγα πιο πολύ χάριν της
γνωριμίας του με τον αδερφό μου. Όταν συζητήσαμε και μου εξήγησε τη θέση του και είπαμε για όλες αυτές τις ιστορίες περί αποστασίας ομολογώ ότι με εντυπωσίασε. Και του είπα αυτό,
που δεν το είχε πει τότε σε πολλούς: «Εσείς πρέπει να ‘ρθείτε στη ΝΔ και αν έρθετε θα εξελιχτείτε πολύ προς τα επάνω».
Και πέσατε και μέσα.
Και τότε άκουσα πολλά σχολιανά, αλλά μετά μου ζητάγανε όλοι να κλείσω ραντεβού μαζί του. Και είπα το ίδιο και σε έναν ακόμα αργότερα. Όταν ήμουν υπουργός.
Σε ποιον;
Στον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο. Ήρθε και με είδε ως Μητροπολίτης και όταν τελειώσαμε του λέω: «Εσείς είστε για Αρχιεπίσκοπος». Τάχασε. «Τι μου λέτε, υπουργέ μου;», μου απαντά. Και όταν κατέβηκε υποψήφιος για Αρχιεπίσκοπος έβαλε
έναν βουλευτή να με πάρει και μου είπε: «Εσύ του είπες» (γελάει).
Θέλω να σας ρωτήσω λίγο κάτι και να κάνουμε και μία σύγκριση του τότε και του σήμερα. Και το 1989 είχε πάρα πολύ μεγάλη πολιτική ένταση στην Ελλάδα. Φοβερά μεγάλη πολιτική αντιπαράθεση που και τώρα βλέπουμε.
Τότε ήταν πιο πολιτική η διαφορά. Ήταν πολύ μεγάλη ένταση κομματικής και ιδεολογικής αντιπαράθεσης. Για να καταλάβετε τι σας λέω θα σας πω κάτι που δεν το φαντάζεται κανείς σήμερα.
Στο πρώτο συνέδριο της ΟΝΝΕΔ στην Αθήνα στην Κηφισιά με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή δύο μέρες σκοτωνόμασταν εμείς με τους πιο προοδευτικούς της νεολαίας για το αν θα λεγόμαστε ΔΑΠ ή ΝΔΦΚ. Εγώ ήμουν υπέρ της ΝΔΦΚ και η Αθήνα ήθελε ΔΑΠ. Τελικά κατεβήκαμε με διαφορετικά ψηφοδέλτια. Η συνέχεια; Εγώ κατέβηκα με τη ΝΔΦΚ, βγήκαμε πρώτοι δεύτεροι οι άλλοι πέμπτοι.
Πολιτική αντιπαράθεση; Μεταξύ των κομμάτων;
Περισσότερο για ιδεολογικά θέματα.
Ενώ τώρα;
Τώρα είναι πιο πολύ θα έλεγα προσωπικές οι διαφορές και όχι οι πολιτικές απόψεις.
Το 1991 γίνατε υπουργός Γεωργίας.
Πρώτα ορκίστηκα υφυπουργός και μετά υπουργός.
Σε τι φάση των γεωργικών προβλημάτων αναλάβατε το υπουργείο;
Είμαστε σε μία φάση με πολύ έντονα προβλήματα στον αγροτικό τομέα.
Που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Ναι, και να πω ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη, τουλάχιστον στην τριετία που ήμουν εγώ, είχε κάνει ένα τεράστιο έργο υποδομής στα αγροτικά. Πρώτον γιατί εγώ είχα μια τεράστια εμπειρία ως
πολύ εξειδικευμένος στα αρδευτικά και δεύτερον γιατί ο Μητσοτάκης ήταν υπέρμαχος όλων αυτών των θεμάτων. Κάναμε 25 πράγματα για το νερό που πίνουμε, για τη λειψυδρία, για τα αρδευτικά, είχαμε ετοιμαστεί και για τη Λάρισα και τη
Θεσσαλία. Αν δεν είχε πέσει η κυβέρνηση θα είχαμε λύσει και το πρόβλημα της Θεσσαλίας.
Με τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις τότε τι γινόταν; Γιατί είναι και το θέμα των ημέρων.
Υπήρχαν επιδοτήσεις. Με διαφορά όμως από τα σημερινά. Είχαμε και παλιότερα κάποιες κοστολογήσεις, αλλά ήταν για θέματα γενικής φύσεως. Δηλαδή: πρέπει να δοθεί αυτό το επίδομα
στον αγροτικό τομέα, ενώ είναι μικροί αγρότες; Δεν ήταν επί προσωπικών. Για να πάρει ο ένας τα λεφτά του άλλου με κομπίνες. Ήταν σε στυλ εθνικής. Μικροί αγρότες ήταν κατά την Ευρωπαϊκή Ένωση αυτοί που είχαν πενήντα στρέμματα και
επάνω. Σε εμάς πενήντα στρέμματα έχουν μεγάλοι αγρότες. Και εγώ ήθελα να ενισχύσουμε τους πολύ μικρούς. Επάνω σε αυτά γινόταν συζήτηση. Και όχι επί προσωπικών. Και εμείς πληρώναμε τότε την παραγωγή. Όχι τα στρέμματα. Τι παρήγαγες, τι
γάλα έχεις, οπότε και να ήθελες δεν μπορούσες να κάνεις κάτι.
Τι λέτε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ σήμερα;
Λέω ότι έπρεπε να έχει αποφευχθεί πάση θυσία. Και μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Αλλά υπήρχε και μία -θα έλεγα- άλλη κουλτούρα την εποχή εκείνη. Όσοι ανακατευθήκαμε -και δεν ήταν μόνο
από τη δική μου πολιτική πλευρά, αλλά και από τις άλλες- είχαμε μία μακρά εμπειρία πριν γίνουμε υπουργοί στα αγροτικά θέματα. Και αυτό μας επέτρεπε να έχουμε πολύ βαθιά γνώση και να μην
ακούμε τι μας λένε μόνο οι υπηρεσιακοί παράγοντες.
Ένα δεύτερο κομμάτι με το οποίο ασχοληθήκατε ήταν η Ζάχαρη και η ΕΒΖ, όπου διατελέσατε πρόεδρος.
Στη Ζάχαρη δικαιώθηκα κατά κράτος και λυπάμαι γιατί δικαιώθηκα, γιατί θα ήθελα να μην έχω δικαιωθεί. Γιατί έκλεισε. Εγώ τη Ζάχαρη την πήρα σε πολύ κακή κατάσταση.
Το 2004 αναλάβατε.
Ναι και την κατέστησα κερδοφόρα. Ήμουν προβληματισμένος για να την αναλάβω. Μου το ζήτησε ο Κώστας ο Καραμανλής, αλλά και οι εργαζόμενοι και οι αγρότες και πήγα. Την πήρα σε
κατάσταση πολύ άσχημη. Την έκανα κερδοφόρα, είχε πέντε εργοστάσια και άνοιξα και δύο στη Σερβία. Είχαμε όχι μόνο υπερπαραγωγή, αλλά έκανα και εξαγωγές. 200.000 τόνους το χρόνο. Και κερδοφόρος με 20.000.000 κέρδος. Τότε ετέθη το
θέμα να δώσουμε σε ιδιώτη το πλειοψηφικό πακέτο.
Και εσείς εναντιωθήκατε.
Εγώ εναντιώθηκα γιατί πίστευα ότι ήταν βαθιά κοινωνικό το θέμα και όχι ιδιωτικού επενδυτή. Από εκεί ξεκίνησε η ένταση και οδηγήθηκα στην παραίτηση. Και είπα εύχομαι να μη δικαιωθώ,
αλλά δυστυχώς κλείσαμε και τώρα κάνουμε εισαγωγή ζάχαρης. Όταν ήμασταν μια χώρα παραγωγός και εξαγωγείς.
Έχω κρατήσει επίσης ότι 2009 στηρίξατε την Ντόρα Μπακογιάννη στην μάχη για την προεδρία της ΝΔ.
Η Ντόρα ήταν πάντα φίλη μου και είχαμε στενή σχέση. Όταν ξεκίνησε η Ντόρα να κάνει τέτοιες σκέψεις, το κουβεντιάσαμε κατ’ επανάληψη και της εξήγησα -και είναι κάτι το οποίο ομολογώ το
είχα πει και στον Αντώνη του Σαμαρά- ότι «δε χρειάζεται να βιαστείτε γιατί κάποια στιγμή το μέλλον έρχεται και δουλεύει μόνο του για κάποιες καταστάσεις». Και ίσως ήμουν και ο τελευταίος που είχα δει τον Αντώνη Σαμαρά για να τον πιέσω
να μην κατέβει. Για τη Ντόρα φάνηκε ότι το κύμα ήταν στην αρχή υπέρ της, τουλάχιστον ανάμεσα στους βουλευτές. Στη συνέχεια βέβαια, επειδή αυτό που είχε πει ο μακαρίτης ο Αβέρωφ για το
μαντρί ίσχυε, ήρθαν λίγο διαφορετικά τα πράγματα. Τη συμβούλεψα τελικά να μην κατέβει σε αυτήν την εκλογή. Η Ντόρα το συνέχισε και ήταν λογικό γιατί είχε ήδη ξεκινήσει αυτή την
ιστορία και εγώ δε συμμετείχα στο τελικό της επιτελείο. Μέχρι σήμερα όμως έχουμε πολύ καλές σχέσεις και δεν ξεχνώ τη μεγάλη της προσφορά ως υπουργός Εξωτερικών στη χώρα.
Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη πότε έγινε η γνωριμία;
Τον Κυριάκο τον γνωρίζω από φοιτητή γιατί με την οικογένεια είχαμε μια πολύ στενή σχέση. Η μακαρίτισσα η μητέρα του μου είχε μια ιδιαίτερη αδυναμία και έτσι τον γνώρισα από νωρίς. Όταν ήρθε ο Κυριάκος είπα του προέδρου, ενώ τότε ήταν
η Ντόρα πιο προβεβλημένη: «Πρόεδρε, εσύ είσαι Κρητικός. Όταν γεννήθηκε η Ντόρα πήρατε 1.000 τηλεγραφήματα συγχαρητήρια. Όταν γεννήθηκε ο Κυριάκος πήρατε 5.000 τηλεγραφήματα. Άρα,
μήπως ο γιος πρέπει κι αυτός να τύχει μιας ιδιαίτερης μεταχείρισης (γελάει)». Έτσι από τότε έχω μια παλιά σχέση και με τον Κυριάκο, τη διατήρησα και όπου μπορώ ad hoc σε διάφορα
θέματα βοηθάω.
Τον υποτίμησαν οι αντίπαλοί του;
Ο Κυριάκος είχε ένα πλεονέκτημα. Ήταν πολιτικός τεχνοκράτης, αυτό το στυλ του τεχνοκράτη πολιτικού, που ίσως ήμουν ο πρώτος πολιτικός που το λάνσαρα. Γιατί ο τεχνοκράτης μπορεί να κάνει πολλά πράγματα, αλλά αν δεν έχεις και την πολιτική παιδεία, δεν μπορεί να το αξιοποιήσεις σωστά. Ο Κυριάκος είχε αυτό το μεγάλο πλεονέκτημα και βρέθηκε σε μια φάση, όπου αυτό αποδείχθηκε πάρα πολύ αποτελεσματικό. Και επιπλέον είχε και καινοτόμες ιδέες και πολλά από αυτά τα εφάρμοσε. Βέβαια έπεσε και αυτός σε ένα πολύ δύσκολο κλίμα, covid, πόλεμοι, κλπ., αλλά πιστεύω ότι είχε τις προϋποθέσεις και γι' αυτό και πέτυχε.
Σήμερα η συνταγή ποια είναι; Τι χρειάζεται η ΝΔ που είναι σε μια δύσκολη φάση; Τι νομίζετε;
Το έχω πει και στο συνέδριο της ΝΔ για τα 50 χρόνια, όταν μίλησα μετά τους δύο αντιπρόεδρους, τον κ. Χατζηδάκη και τον Αδωνι Γεωργιάδη ως το πλέον ιστορικό πρόσωπο. Είμαι 50 χρόνια συνεχόμενα στη ΝΔ.
Αλήθεια, πότε γραφτήκατε στο κόμμα;
Από το 1974, είμαι από τα ιδρυτικά στελέχη. Είπα το εξής τότε: καλωσορίζουμε όσους θέλουν και ασπάζονται τις αρχές μας, όμως υπάρχει ένας πυρήνας ανθρώπων, που τη ζήσαμε, τη βιώσαμε, τη φτιάξαμε, τη χτίσαμε της ΝΔ. Και αυτό τον
κόσμο πρέπει να τον κοιτάξουμε με περισσότερη προσήλωση σε αυτά τα οποία πιστεύει. Και είμαι από αυτούς που έχουν γράψει τις ιδεολογικές αρχές της ΝΔ.
Εγώ, ο Κωστής Στεφανόπουλος και άλλοι δυο-τρεις, τις δώσαμε στον πρόεδρο και τις επεξεργάστηκε ο Καραμανλής και ήμουν και από τους εισηγητές. Πιστεύω ότι υπάρχει ένα κομμάτι, που είναι το 25%, το βασικό κομμάτι της ΝΔ που είναι και το παραδοσιακό. Αυτό να το προσέξουμε και να το ακούσουμε. Γιατί κάποια πράγματα, όπως ο γάμος των ομοφύλων, δημιούργησαν ένα
τεράστιο πρόβλημα. Εγώ άκουσα πάρα πολλά, πολλές γκρίνιες για το θέμα αυτό.
Έτσι όμως δεν πετυχαίνει διεύρυνση η ΝΔ;
Η διεύρυνση πέτυχε και είμαι υπέρ της διεύρυνσης και ο ορθώς το κάναμε. Απλώς λέω ότι η διεύρυνση έχει το κομμάτι της, αλλά και ο βασικός πυρήνας παραμένει. Και είναι αυτό που μπορεί να
απευθυνθεί και στη βάση με μεγαλύτερα αληθοφάνεια. Γιατί το πιστεύει αυτό που λέει. Αν δείτε πως μιλάμε εμείς για τη ΝΔ είναι τελείως διαφορετικό. Εγώ όταν λέω ΝΔ…
...αισθάνεσαι διαφορετικά; Το εννοείτε και διαφορετικά;
Ακριβώς.
Εδώ θα γίνει χαμός στην Α’ Θεσσαλονίκης στη μάχη για την εκλογή των βουλευτών. Πολύ μεγάλο το ενδιαφέρον. Πως το βλέπετε αυτό, είναι καλό;
Για μένα έχει μια καλή βάση. Καταρχήν ήμασταν παλιά ένας πυρήνας πολύ βασικός. Ειδικά στη Β’ ήταν πάντα πολύ ψηλά τα ποσοστά της ΝΔ, τώρα στην Α’ έχει πολλούς υπουργούς και έχει και νέα πρόσωπα. Εγώ έχω τη γνώση του τρέχοντος πολιτικού σκηνικού γιατί υπάρχουν στελέχη τα οποία βγήκαν από τη δική μου θητεία όταν ήμουν πρόεδρος Ο Καράογλου από τη ΜΑΚΙ, ο
Γκιουλέκας 15 χρονών ήρθε και τον έγραψα στη ΜΑΚΙ και από τα νεότερα στελέχη η Ευθυμίου η Άννα είναι ΟΝΝΕΔίτες. Είναι μια σειρά από ΟΝΝΕΔίτες οι οποίοι επειδή έχουν ζήσει την παράταξη τη διαχειρίζονται με αυτό το βασικό της κοινό. Υπάρχει τώρα και η νέα γενιά, η οποία ορθώς έχει μια διαφορετική προσέγγιση. Χωρίς να σημαίνει ότι εγώ είμαι με τους μεν ή τους δε. Για παράδειγμα ήμουν από τους προοδευτικούς της ΝΔ και ο Βαρτζόπουλος ήταν η αντιπολίτευσή μου (γελάει).
Πιστεύω, λοιπόν, ότι υπάρχουν πρόσωπα, τα οποία μπορούν να απευθυνθούν σε όλη την έκταση της ΝΔ. Και βλέπω ότι όλη αυτή η καινούργια φουρνιά που βγαίνει, θα ενισχύσει και την παλιά ομάδα.
Φοβάστε ότι μπορεί να υπάρχουν ανταγωνισμοί που μπορεί να πλήξουν της ενότητα της ΝΔ;
Θέλω να πω -και αυτό είναι προς τιμή της Θεσσαλονίκης- ότι εδώ δεν είχαμε ποτέ ανταγωνισμούς προσωπικούς. Πιστεύω ότι και
στην Α’ και στη Β’ κρατήθηκε ένα επίπεδο ανταγωνισμού αξιοπρεπές και σοβαρό. Δεν φοβάμαι, λοιπόν, για κάτι και πιστεύω ότι θα βοηθήσουν τα καινούργια πρόσωπα.
Πάμε στα πιο προσωπικά σας τώρα. Παντρεμένος χωρίς παιδιά.
Ναι, χωρίς παιδιά.
Παντρεμένος πόσα χρόνια;
Άπειρα.
Πέστε το νούμερο. Πότε παντρευτήκατε;
Το 1972.
Η σύζυγός πώς άντεξε τόσα χρόνια τον πολιτικό Χρήστο Κοσκινά;
Το γεγονός είναι ότι η σύζυγός μου δεν ήταν ιδιαίτερα ένθερμος υποστηρικτής της πολιτικής. Είναι νομικός και δούλευε στον Οργανισμό Εγγείων Βελτιώσεων ως νομικός σύμβουλος. Και
ασχολήθηκε μόνο όταν ήμουν υπουργός στην οργάνωση του γραφείου και σε καμία άλλη φάση. Για καθαρά λόγους προστασίας μου. Γιατί όταν είσαι υπουργός, δεν ξέρεις πώς μπορεί να κινηθούν στελέχη του γραφείου σου. Έστω ακόμα και από λάθος. Αλλά η σύζυγός μου ασχολήθηκε και με βοήθησε πάρα πολύ σε όλες τις πολιτικές εκλογές. Γιατί παρακολουθεί την πολιτική πάρα πολύ στενά.
Την ακούγατε;
Έχω το καλό ότι μπορώ να ακούσω και να εκτιμήσω μετά από αυτά που μου λένε τι μπορεί να προσαρμοστεί στο δικό μου προσωπικό στυλ.
Πως χαλαρώνετε; Ξέρω ότι κάνατε σερφ. Μας είπατε για ορειβασία.
Ορειβατικό σκι.
Το κάνετε ακόμα;
Το κάνω. Και εκτός πίστας. Εγώ κάνω mountering.
Tι είναι αυτό;
Διασχίζεις ένα βουνό και ό,τι προκύψει το κάνεις. Αναρρίχηση λέγεται αυτό, σκι, κατάβαση με σχοινιά. Αυτό είναι το mountering.
Στο εξωτερικό το κάνω με οδηγό βουνού. Εδώ τα κάνω δυστυχώς τις περισσότερες φορές μόνος μου, γιατί δε βρίσκω άτομα της ηλικίας μου. Επίσης είμαι στην ομάδα διάσωσης και είμαι διασώστης εδώ και δύο χρόνια. Και με στελέχη από εκεί κάνω και πολύ δύσκολα πράγματα. Όταν είναι πιο ήρεμα, όπως στο Καϊμακτσαλάν, τα κάνω μόνος μου.
Ομάδα υπάρχει;
Άρης.
Θεσσαλονίκη. Υπάρχει κάτι που της λείπει;
Στη Θεσσαλονίκη πιστεύω ότι αυτό που λέγαμε ανέκαθεν από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και που πιστεύω ότι το δώσαμε μεγάλο βάρος και με τον Μητσοτάκη και βλέπω ότι και ο Κυριάκος το
έχει ενστερνιστεί. Έργα γίνονται. Τώρα με το flyover και με την Έκθεση και με το μετρό. Γιατί είχαμε μείνει αρκετά παραμελημένοι.
Κάποια στιγμή παλιά σε ένα υπουργικό συμβούλιο έτυχε
να είμαστε υπουργοί μαζί με τον Κούβελα τον Σωτήρη και είχαμε και μεγάλα χαρτοφυλάκια. Σε ένα σημείο, λοιπόν ακούστηκε το εξής: «Μα, πολλά λεφτά πάνε στη Θεσσαλονίκη». Λέω του
Μητσοτάκη τότε: «Πρόεδρε, τόσα χρόνια κόβαμε την πίτα με το μαχαίρι το δικό σου. Ας το κόψουμε και λίγο παραπάνω και για εμάς εδώ (γελάει)».
Πιστεύω ότι εκείνο που μπορεί τη Θεσσαλονίκη να τη βοηθήσει πολύ είναι η καινοτομία. Έχουμε δυνατότητες να παίξουμε μεγάλο παιχνίδι, όπως και αν γίνει το ThessINNTEC.
Υπάρχει μότο ζωής;
Να κάνω κάτι το οποίο μπορεί να προσφέρει καλό στον τόπο και στους συνανθρώπους μου. Το πίστευα πάντα αυτό.
Κύριε Κοσκινά, το τελευταίο ερώτημα είναι θα έλεγα υπουργικό. Το 1993 ήσασταν ο τελευταίος βουλευτής από τη Θεσσαλονίκη της ΝΔ που διατελέσατε υπουργός Γεωργίας. Σήμερα μετά
από πολλά χρόνια διάδοχός σας το υπουργείο που λέγεται πια Αγροτικής Ανάπτυξης είναι ο Μαργαρίτης Σχοινάς. Τι θα του συμβουλεύατε;
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς έχει ένα πλεονέκτημα, γνωρίζει πολύ καλά τα ευρωπαϊκά θέματα και αυτό είναι σημαντικό. Θα του συμβούλευα, λοιπόν, να ασχοληθεί με το αγροτικό-κτηνοτροφικό θέμα, να πλησιάσει τους αγρότες-κτηνοτρόφους, να δει τα
προβλήματα από κοντά. Γιατί είναι άλλη οπτική γωνία, αν είσαι μέσα από αυτό το κοινωνικό σύνολο που είναι πάρα πολύ σημαντικό και διαφορετικό όταν το βλέπεις απ’ έξω. Έχει, λοιπόν,
το μεγάλο προσόν της Ευρώπης. Θα τον συμβούλευα να ασχοληθεί πιο ενεργά με επισκέψεις και γνώσεις των θεμάτων για να μπορέσει να συνδυάσει τα απαιτούμενα με αυτά που μπορεί να διεκδικήσει στην Ευρώπη. Και να λύσει τα θέματα, τα οποία είναι πολύ βασικά για όλη την ελληνική οικονομία.
Τον συναντήσαμε στη βιοτεχνία του και μαζί ξετυλίξαμε το κουβάρι της ζωής του. Που περιλαμβάνει σχεδόν μόνο Θεσσαλονίκη, πολλά πρόσωπα και δεκάδες μικρές ιστορίες...
Τον μοιραστήκαμε με τον αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών και Βιώσιμης Κινητικότητας του δήμου Θεσσαλονίκης Πρόδρομο Νικηφορίδη. Θυμήθηκε τον Καλατράβα και μιλήσαμε για τη μοναδικότητα της παραλίας της Θεσσαλονίκης
Ήπιαμε τον Πασχαλιάτικο πρωινό καφέ με τον πατέρα Βαρνάβα Γιάγκου. Μιλήσαμε για τα παιδικά του χρόνια στην Κύπρο, κουβεντιάσαμε για τη Θεσσαλονίκη των σχολικών και των φοιτητικών του χρόνων, τον ρόλο της Εκκλησίας και τη σχέση της με τους νέους
Μιλήσαμε για όλα, ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη, όπου γεννήθηκε, την Αθήνα, όπου μεγάλωσε, το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη, όπου φοίτησε και φτάνοντας μέχρι το σήμερα και τη δουλειά της στο υπουργείο