Η σημερινή Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως τοποθετεί στο κέντρο των Ιερών Ναών τον Τίμιο Σταυρό και, ταυτόχρονα, στο κέντρο της ζωής μας τον ίδιο τον Εσταυρωμένο Αρχιερέα Χριστό. Το αποστολικό ανάγνωσμα μάς υπενθυμίζει: «Έχοντας έναν μεγάλο αρχιερέα που έχει περάσει μέσα από τους ουρανούς, τον Ιησού, τον Υιό του Θεού, ας κρατούμε σταθερά την πίστη που ομολογούμε» (Εβρ. 4:14). Σε μια εποχή που αποζητά την ευκολία, τη γρήγορη λύση και την άνεση, η προτροπή αυτή ακούγεται απαιτητική. Μας καλεί να στηριχθούμε όχι στο εύκολο, αλλά στον Σταυρόꞏ όχι στη φυγή από τη δοκιμασία, αλλά στη μεταμόρφωσή της.
Ο σύγχρονος άνθρωπος αξιολογεί τα πάντα με όρους επιτυχίας και άμεσης ικανοποίησης. Ακόμη και στη θρησκευτική του αναζήτηση, θέλει έναν «θεό» που να επιλύει προβλήματα χωρίς κόπο, χωρίς αναμονή, χωρίς πόνο. Η Εκκλησία, όμως, μάς αποκαλύπτει έναν Θεό «που μπορεί να συμμεριστεί τις αδυναμίες μας, γιατί δοκιμάστηκε σε όλα όπως κι εμείς, αλλά χωρίς αμαρτία» (Εβρ. 4:15). Ο Σταυρός φανερώνει ποιος είναι ο Θεό μας: όχι ένας απόμακρος άρχοντας, αλλά ένας Κύριος που εισήλθε στην ιστορία, γεύτηκε τον πειρασμό, τον πόνο και την αδικία, χωρίς, όμως, να υποκύψει στην αμαρτία.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπογραμμίζει ότι ο Απόστολος Παύλος δεν αρκείται να πει πως ο Θεός έγινε άνθρωπος, αλλά τονίζει ότι απέκτησε εμπειρία των ανθρώπινων δοκιμασιών (PG 63:63). Ο Χριστός, δηλαδή, δεν μας σώζει θεωρητικά, αλλά βαδίζοντας ο ίδιος τον δρόμο που μας φοβίζει. Γι’ αυτό και μπορούμε να πλησιάζουμε «με θάρρος στον θρόνο της χάρης, για να λάβουμε έλεος και να βρούμε χάρη για βοήθεια στον κατάλληλο καιρό» (Εβρ. 4:16).
Ο Χριστός είναι ο αληθινός Αρχιερέας, όχι επειδή διεκδίκησε τιμές, αλλά γιατί «δεν δόξασε ο ίδιος τον εαυτό Του για να γίνει αρχιερέας» (Εβρ. 5:5). Η ιερωσύνη Του είναι διακονία και θυσία και ο Σταυρός, το θυσιαστήριο όπου προσφέρει τον ίδιο τον Εαυτό Του, συνιστώντας αποκάλυψη αγάπης και όχι αποτυχία. Ο Χριστός προσλαμβάνει ολόκληρη την ανθρώπινη οδύνη και τη θεραπεύει, οδηγώντας τη στην Ανάσταση.
Μέσα σε έναν κόσμο ευκολίας, λοιπόν, ο Σταυρός γίνεται πρόσκληση αλλαγής πορείαςꞏ μας καλεί να τον δούμε όχι ως εμπόδιο αλλά ως ευκαιρία πνευματικής ωρίμανσηςꞏ ως πρό(σ)κληση να αναλάβουμε τις ευθύνες μας, να αντέξουμε με υπομονή, να αγαπήσουμε χωρίς όρους και ανταλλάγματα. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής γράφει: «Η αγάπη φαίνεται αληθινή όταν υπομένει τα δύσκολα για χάρη του άλλου» (Κεφάλαια περί αγάπης, Α’, 1). Αυτό είναι το ήθος του Σταυρού, απαραίτητο σε μια κοινωνία που αποφεύγει τον πόνο με κάθε τρόπο: η δυνατότητα μεταμόρφωσης του πόνου σε σχέση εμπιστοσύνης με τον Θεό.
Η προσκύνηση του Σταυρού στη μέση της Σαρακοστής αποτελεί ενίσχυση σ’ αυτόν τον αγώνα. Ο Χριστός δεν υπόσχεται μια ανέφελη ζωή, αλλά μας διαβεβαιώνει ότι δεν είμαστε μόνοι. Έχουμε Αρχιερέα που μας καταλαβαίνει, που «δοκιμάστηκε σε όλα» και που άνοιξε μέσα από τον πόνο το δρόμο προς την Ανάσταση. Αν, λοιπόν, μέσα σε έναν κόσμο που λατρεύει την άνεση επιλέξουμε τη σταυρική αγάπη, τότε ο Σταυρός θα μετατραπεί από βάρος σε δύναμηꞏ από τέλος σε νέα αρχή.
*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 15.03.2026
