Ο άλλος πολιτικά Βορράς

Μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις που καταγράφηκαν στις τελευταίες ευρωεκλογές του 2024 στον εκλογικό χάρτη της Κεντρικής Μακεδονίας ήταν σίγουρα το αποτέλεσμα στον Δήμο Παύλου Μελά της Θεσσαλονίκης. Μία περιοχή που τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια λόγω και κοινωνικής σύνθεσης θεωρούνταν φιλικά προσκείμενη προς την Αριστερά και στη συνέχεια -και ιδιαίτερα μετά τη δεκαετία το ’80- μετατράπηκε σε μία καλή έδρα του ΠΑΣΟΚ.

Παρόλα αυτά στις τελευταίες ευρωπαϊκές εκλογές στον Δήμο που αποτελείται από τους παλιούς Δήμους Σταυρούπολης, Πολίχνης και Ευκαρπίας, πρώτο κόμμα αναδείχτηκε η Ελληνική Λύση με ποσοστό 19%, με το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου να ξεπερνά σε ψήφους και σε ποσοστά ακόμα και τη Νέα Δημοκρατία. Μάλιστα, αν προσθέσει κανείς στα ποσοστά του κόμματος του Κυριάκου Βελόπουλου και τα εκλογικά αποτελέσματα άλλων δύο κομμάτων που κινούνται δεξιότερα της ΝΔ, δηλαδή της Νίκης και της Φωνής Λογικής, το συμπέρασμα είναι ότι σχεδόν το 30% των ψηφοφόρων του Δήμου επέλεξε στις ευρωεκλογές του 2024 κόμματα ιδιαίτερα συντηρητικά-πατριωτικά, που κινούνται δεξιότερα της ΝΔ. Το αποτέλεσμα στον Δήμο Παύλου Μελά, βέβαια, μόνο έκπληξη δεν θα πρέπει να θεωρείται.

Ούτε είναι και το μοναδικό στην ευρύτερη περιοχή της δυτικής Θεσσαλονίκης. Λίγα χιλιόμετρα δυτικότερα και σε έναν από τους μεγαλύτερους Δήμους της χώρας, η Ελληνική Λύση παρ’ ολίγον να είχε πετύχει και μία δεύτερη πρωτιά. Συγκεκριμένα, στον Δήμο Κορδελιού-Ευόσμου απείχε μόλις 96 ψήφους από τη ΝΔ για να κερδίσει και εκεί την πρώτη θέση. Τελικά, η Ελληνική Λύση συγκέντρωσε στον Δήμο ποσοστό 20,7% και υπολειπόταν μόλις κατά 0,4 μονάδες από τη ΝΔ. Στον Εύοσμο δε, το συνολικό ποσοστό των τριών κομμάτων (Ελληνικής Λύσης, Νίκης, Φωνής Λογικής) ξεπέρασε το 31%.

Και για να κλείσουμε με τη δυτική Θεσσαλονίκη, παρόμοια εκλογική εικόνα είχαμε και στον Δήμο Συκεών-Νεάπολης, αλλά και παραδίπλα, στον Δήμο Αμπελοκήπων-Μενεμένης όπου τα ποσοστά των τριών κυμαίνονταν γύρω στο 25%.

Η εικόνα είναι παρόμοια και σε άλλες περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας και δείχνει ότι οι πολίτες επιλέγουν πιο εύκολα πολιτικές λύσεις που θεωρούνται συντηρητικού αλλά και εν μέρει αντισυστημικού χαρακτήρα και οι οποίες κινούνται δεξιότερα της σημερινής ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ενδεικτικά είναι εδώ και τα ποσοστά των ευρωπαϊκών εκλογών. Μία κάλπη στην οποία συχνά καταγράφεται υπάρχει μία τάση του κόσμου να στέλνει ένα μήνυμα προς την κυβέρνηση, κάτι που επιβεβαιώθηκε και αυτή τη φορά στις ευρωεκλογές, όπου πολλοί συντηρητικοί πολίτες ψήφισαν και στα απόνερα της απόφασης της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη να ψηφίσει τον νόμο για τα ομόφυλα ζευγάρια. Στην Α’ Θεσσαλονίκης η Ελληνική Λύση συγκέντρωσε ποσοστό 13,7%, η Νίκη έφτασε το 5,1% και η Φωνή Λογικής το 3,4%. Σύνολο 22,2%, ενώ πανελλαδικά είχαν συγκεντρώσει πολύ λιγότερο (16,6%).

Τα ποσοστά αυτά ήταν σχεδόν σε όλους τους νομούς ψηλά. Στη Β’ Θεσσαλονίκης οι «3» έφτασαν μαζί το 26,1%, στην Πιερία, που θεωρείται και το προπύργιο της Νίκης, καθώς από εκεί κατάγεται ο Δημήτρης Νατσιός, στο 28,1% ενώ ψηλά ήταν τα ποσοστά σε Πέλλα (28,4%), στο Κιλκίς (27,3%), αλλά και σε παραδοσιακούς για τη ΝΔ νομούς, όπως είναι οι Σέρρες (24,9%). Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ σε άλλους νομούς της νότιας Ελλάδας τα «3» αυτά κόμματα κατέγραψαν πολύ χαμηλότερα ποσοστά. Για παράδειγμα, στην Α’ Αθηνών οριακά ξεπέρασαν το 10%, ενώ το ίδιο συνέβη και στον βόρειο τομέα της Αθήνας ή και στην Α’ Πειραιά, πράγμα που καταδεικνύει την πολιτική εικόνα της ύπαρξης δύο Ελλάδων. Με τον Βορρά να είναι αρκετά διαφοροποιημένος σε σχέση με τις επιλογές του Νότου.

Όλα αυτά βέβαια δεν προήλθαν ξαφνικά και από κάποια πολιτική παρθενογένεση. Τα χαρακτηριστικά του Βορρά ως μία πιο συντηρητική πολιτικά περιοχή, όπου το «πατρίς, θρησκεία οικογένεια» ακούγεται πιο έντονο και όπου πιθανότατα και η αίσθηση της αδικίας σε ό,τι αφορά τη μη ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας να παίζει τον δικό της ρόλο, δεν είναι καινούριο φαινόμενο.

Αν κοιτάξουμε τα αποτελέσματα των εκλογών του 2004 θα δούμε ότι και εκεί τα θεωρούμενα παραδοσιακά ή ακροδεξιά κόμματα είχαν πετύχει στη βόρεια Ελλάδα πολύ καλύτερα αποτελέσματα. Το ΛΑΟΣ του Γιώργου Καρατζαφέρη στις εκλογές του 2004 ενώ πανελλαδικά είχε περιοριστεί στο 2,2%, στη Θεσσαλονίκη και τη βόρεια Ελλάδα είχε καταγράψει πολύ καλύτερα αποτελέσματα. 4,4% στην Α’ Θεσσαλονίκης, 5% και 5,1% στους Αμπελόκηπους και στη Σταυρούπολη αντίστοιχα, ενώ είχε κάνει «χάι σκορ» στο Κορδελιό με 6,2%. Σαφώς πιο υψηλά ήταν και τα ποσοστά που είχε πάρει ο ΛΑΟΣ σε όλες τις παραδοσιακούς νομούς της κεντρικής Μακεδονίας, όπως στην Πέλλα (3,4%) και το Κιλκίς (3,1%).

Όπως ήταν προφανές και τη δεκαετία της κρίσης στην Ελλάδα το πολιτικό αυτό φαινόμενο δεν ανατράπηκε. Στις δεύτερες εκλογές του 2012 τα ποσοστά τόσο της Χρυσής Αυγής όσο και των Ανεξάρτητων Ελλήνων ήταν στον Βορρά πολύ υψηλότερα από τα πανελλαδικά τους. Οι ΑΝΕΛ είχαν σε όλο το πανελλήνιο 7,5%, αλλά στη Θεσσαλονίκη είχαν καταγράψει τα πιο υψηλά σκορ τους: 8,9% στην Α’ Θεσσαλονίκης, 9,2% στους Αμπελόκηπους, 11,2% στον Δήμο Παύλου Μελά και 11,6% στον Κορδελιού-Ευόσμου. Η ίδια γεωμετρική άνοδος και για τη Χρυσή Αυγή: 6,9% πανελλαδικά, αλλά 8,1% στους Αμπελόκηπους, 8,5% στον Παύλου Μελά και 9,9% στο Κορδελιού-Ευόσμου, ενώ ψηλά κινούνταν και σε άλλους νομούς της Κεντρικής Μακεδονίας. Το κόμμα του Νίκου Μιχαλολιάκου είχε συγκεντρώσει στην Πέλλα 7,3%, στις Σέρρες 7,1% και στο Κιλκίς 7,8%.

Ούτε στις δεύτερες εκλογές του 2015 καταγράφηκε κάποια σημαντική ανατροπή σε αυτή την τάση. Θυμίζουμε ότι ενώ η Χρυσή Αυγή είχε πετύχει πανελλαδικό ποσοστό 7%, στην Α’ Θεσσαλονίκης είχε ανέβει στο 7,3%, στον Δήμο Κορδελιού-Ευόσμου κατάφερε να πετύχει διψήφιο ποσοστό (10,5%) και στον Παύλο Μελά ήταν τρίτο κόμμα, με ποσοστό 9,4%, πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ. Τσιμπημένα ήταν τα ποσοστά και των ΑΝΕΛ στη βόρεια Ελλάδα: Το κόμμα του Πάνου Καμμένου είχε πάρει πανελλαδικά 3,7%, αλλά στην Α’ Θεσσαλονίκης το εκλογικό του αποτέλεσμα ήταν 3,9%, στον Δήμο Παύλο Μελά είχε 4% και στον Κορδελιού-Ευόσμου 4,4%, ενώ στις Σέρρες είχε φτάσει σχεδόν το 5%. Όσο για τη Χρυσή Αυγή ενώ πανελλαδικά είχε συγκεντρώσει 7%, στην Πέλλα είχε σκαρφαλώσει στο 9,4% και στο Κιλκίς στο 9,5%.

Τέλος, έχει ενδιαφέρον πως το 2019 ήταν ίσως οι μοναδικές εκλογές όπου τα θεωρούμενα ακροδεξιά κόμματα δεν συγκέντρωσαν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά. Θυμίζουμε ότι οι Σπαρτιάτες είχαν λάβει 4,7%, η Ελληνική Λύση 4,4%, η πρωτοεμφανιζόμενη Νίκη 3,7% και η Φωνή Λογικής 0,4%. Παρόλα αυτά και σε εκείνες τις εκλογές τα ποσοστά αυτών των κομμάτων ήταν εμφανώς τσιμπημένα στη βόρεια Ελλάδα. Στην Α’ Θεσσαλονίκης το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου είχε φτάσει στο 8%, ενώ στην Α’ Αθήνας είχε περιορισθεί στο 2,9%. Αντίστοιχα η Νίκη, που το 2023 είχε μπει στη Βουλή με ποσοστό 3,7%, είχε καταγράψει αυξημένα ποσοστά στην Α’ Θεσσαλονίκης με 5,4% και στη Β’ Θεσσαλονίκης (6,5%), ενώ είχε δει πολύ υψηλά ποσοστά στην Πιερία με 9,3% στην Πέλλα (7,1%) και το Κιλκίς (7%).

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 31.05.2026