Όλες οι ενεργειακές εξελίξεις «ακουμπούν» ή πηγάζουν από τη Βόρεια Ελλάδα τόνισε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος στην ημερίδα της «Μακεδονίας της Κυριακής» και του emakedonia.gr με θέμα «Ο νέος ενεργειακός χάρτης και ο ρόλος της Β. Ελλάδας».
Οι πέντε τεκτονικές αλλαγές
Ο κ. Τσάφος έκανε λόγο για πέντε τεκτονικές αλλαγές στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη:
- Η άνοδος των ΗΠΑ που από εισαγωγέας έγινε ως κορυφαία παραγωγός χώρα, εξάγοντας το 30% της ενέργειας.
- Η άνοδος της Κίνας που επενδύει στρατηγικά στην παραγωγή φωτοβολταϊκών, ανεμμογεννητριών, ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2024 η Κίνα πρόσθεσε 277γιγαβατ ηλεκτρικής ενέργειας, σχεδόν όσα η Ευρώπη επί 25 χρόνια (304 γιγαβατ)
- Το ενεργειακό διαζύγιο Ευρώπης- Ρωσίας. Οι πρώτες συμφωνίες για προμήθεια αερίου ήταν από το 1968 ενώ στην Ελλάδα έφτασε στα τέλη '90. «Αυτή η σχέση λήγει».
- Οι νέοι χάρτες στις ορυκτές πρώτες ύλες, όπως νικέλιο, κοβάλτιο, λίθιο, χαλκός -«αυτά τα προϊόντα δημιουργούν νέες εξαρτήσεις»
- Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την κλιματική ουδετερότητα
Σε αυτές τις αλλαγές έρχονται να προστεθούν η τεχνητη νοημοσύνη, η πυρηνική, το υδρογόνο, που θα επηρεάσουν τις παγκόσμιες ενεργειακές εξελίξεις, ανέφερε ο κ. Τσάφος, σημειώνοντας ότι σε ένα τόσο σύνθετο τοπίο «υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγηθείς σε παράλυση ή να κινείσαι σπασμωδικά και να κανείς κύκλους γύρω από τον εκατό σου».
Οι πέντε πυλώνες της ελληνικής στρατηγικής
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στους πέντε πυλώνες της ενεργειακής στρατηγικής της χώρας μας:
1) Στροφή στις ΑΠΕ που είναι «πολύ πιο ανταγωνιστικές σήμερα σε σχέση με πριν από 5 χρόνια. Από 18% εισαγωγές έχουμε γίνει καθαροί εξαγωγείς με 5-6% εξαγωγές». Οι εξαγωγές σημαίνουν πιο φθηνή ενέργεια, συγκριτικά, εξήγησε ο κ. Τσάφος αναφέροντας ότι το 2019 η Ελλάδα είχε την πιο ακριβή τιμή χοντρικής από όλη την Ευρώπη και 20 ευρώ πιο ακριβοί από τη γειτονική Βουλγαρία, και τον Ιανουάριο το αέριο ήταν 40 ευρώ φθηνότερο στην Ελλάδα από τη Βουλγαρία. Το 2019 ήμασταν στο τέλος της γραμμής αερίου, κανείς δεν ενδιαφερόταν για την Ελλάδα. Σήμερα μπαίνουν 17 bcm και 11 bcm βγαίνουν, οπότε οι άλλοι βλέπουν τι γίνεται σε εμάς για να δουν αν θα έχουν ασφαλή πρόσβαση σε ενέργεια» είπε ο κ. Τσάφος, χαρακτηρίζοντας ιστορική την απόφαση για πλήρη απαγόρευση ρωσικού φυσικου αερίου στην Ε.Ε, κάτι που δημιουργεί τεράστια ευκαιρία για την Ελλάδα. Πρόσθεσε ακόμη ότι οι νέες μονάδες φυσικού αερίου παρέχουν ευελιξία στο σύστημα
2) Ολοκληρωμένη στρατηγική υδρογονάνθρακες. «Όλοι θέλαμε να ξέρουμε αν έχουμε κοιτάσματα αξιοποιήσιμα, εμείς το κάναμε πράξη».
3) Ισορροπία μεταξύ ΑΠΕ και φυσικού αερίου. «Πολλές χώρες ξέχασαν το φυσικό αέριο και τους κόστισε. Εμείς επενδύσαμε και σε ΑΠΕ και σε φυσικό αέριο» σημείωσε ο κ. Τσάφος. «Αρθρώσαμε όραμα για το πώς πρέπει να λειτουργεί η ευρωπαϊκή αγορά, οι απόψεις μας εισακούστηκαν και η εθνική στρατηγική έγινε ευρωπαϊκη. Δεν είμαστε παρατηρητές αλλά συνδιαμορφωτές».
4) Ο κ. Τσάφος αναγνώρισε ότι το ενεργειακό κόστος είναι το Νο1 θέμα για τους οικιακούς καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Ωστόσο είπε ότι καταγράφηκε αποκλιμάκωση το α' εξάμηνο και ότι σε όρους αγοραστικής δύναμης βρισκόμαστε κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. «Τα στοιχεία δείχνουν βελτίωση» υποστήριξε. Ως προς τη βιομηχανία, ανέφερε ότι ευρωπαϊκή βιομηχανία πιέζεται πολύ, αντιθέτως η ελληνική πάει πολύ καλύτερα (παραθέτοντας δεδομένα για την αύξηση στην απασχόληση 17% από το 2019, στην προστιθέμενη αξία 38% και στη βιομηχανική παραγωγή 21% όταν στη Γερμανία είναι στο -11%). «Ήδη στηρίζουμε τη βιομηχανία και εξετάζουμε περισσότερα μέτρα» είπε. Σε ειδικότερη ερώτηση για τη στήριξη της βιομηχανίας επανέλαβε ότι «στηρίζουμε έμπρακτα τη βιομηχανία με το μηχανισμό αντιστάθμισης και υπάρχουν σημαντικές εκπτώσεις στις χρεώσεις πέραν του ρεύματος». Εξήγησε ότι η ανακοίνωση των προσθέτων μέτρων καθυστερεί επειδή η Κομισιόν δημιούργησε ένα νέο πλαίσιο για κρατικές ενισχύσεις στη βιομηχανία- «μπορείς να δώσεις στήριξη, αλλά δεν μπορεί σωρευτικά να ξεπεράσει ένα ποσό. Έχουμε συνεχόμενη συζήτηση με την Επιτροπή, κοιτάμε τους δημοσιονομικούς πόρους είμαστε κοντά στις ανακοινώσεις» είπε, προσθέτοντας ότι είναι μείζον ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αναφερόμενος στη Βόρεια Ελλάδα είπε ότι οι μείζονες εξελίξεις στο φυσικό αέριο αλλά και το πετρέλαιο «ακουμπάν ή πηγάζουν από εδώ». Αναφέρθηκε στις εξαγωγές πετρελαιοειδών και την επανενεργοποίηση του αγωγού Θεσσαλονίκη Σκόπια, στο FSRU της Αλεξανδρούπολης, στην ευκαιρία της Δυτικής Μακεδονίας να ξεφύγει από τη μονοκαλλιέργεια του λιγνίτη ενέργεια, διοχετεύοντας την ενέργεια σε data center, στο κορυφαίο αιολικό δυναμικό της Θράκης, στην αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα στο εξαντλημένο κοίτασμα του Πρίνου, που δίνει λύση στη βιομηχανία. «Είμαστε μέλος της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, έχουμε τον ήλιο, τον άνεμο, τη γεωγραφία και τις υποδομές για να εξασφαλίσουμε την ενεργειακή ασφάλεια για όλη τη νοτιοανατολική Ευρώπη. Έχουμε προβλήματα αλλά ο κλάδος έχει πολύ καλή δυναμική» κατέληξε.
