Γράφει
Νίκος Ηλιάδης
Το απόγευμα της περασμένης Κυριακής η δημοτική αστυνομία του Δήμου Θεσσαλονίκης επέβαλε πρόστιμο ύψους 300 ευρώ σε δύο μουσικούς του δρόμου, μέλη του συγκροτήματος Yilturum οι οποίοι βρίσκονταν στην παραλία, κοντά στον Λευκό Πύργο.
Αιτία ήταν η χρήση μεγαφωνικής εγκατάστασης, κάτι το οποίο απαγορεύεται από την κανονιστική διάταξη του Δήμου, η οποία καθορίζει το τι επιτρέπεται και τι όχι στην παραλία της πόλης.
Το γεγονός προκάλεσε την αντίδραση του Συλλόγου Μουσικών Βορείου Ελλάδας ο οποίος ζήτησε “την άμεση διαγραφή του εξοντωτικού προστίμου”. Παράλληλα κάλεσε τη διοίκηση του Δήμου να οργανώσει δημόσια διαβούλευση με αυτήν την κοινωνική ομάδα (buskers).
Το περιστατικό είναι μια καλή αφορμή για να ανοίξει η συζήτηση γύρω από το συγκεκριμένο θέμα. Είναι αναγκαίο καθώς, παρά την κανονιστική διάταξη, η οποία όμως αφορά τις λειτουργίες στο χώρο της παραλίας, πολλές πτυχές αυτού του ζητήματος παραμένουν θολές.
Για παράδειγμα, ποιοι καλλιτέχνες θεωρούνται “μουσικοί του δρόμου” και πως διαχωρίζονται από τους επαίτες;
Όσοι περπατούμε στη Νέα Παραλία συναντούμε και τις δύο περιπτώσεις κι εκείνο που τους ξεχωρίζει δεν είναι το φιλοδώρημα, διότι αυτή είναι η επιδίωξη και των μεν και των δε.
Όμως, άλλο είναι οι “μουσικοί του δρόμου” οι οποίοι με τα όργανα και τη φωνή τους δίνουν μια ερασιτεχνική παράσταση (busking) σε δημόσιο χώρο και διαφορετικό όταν κάποιος αναπαράγει μουσικές μέσω cd player, ερμηνεύοντας απλώς τους στίχους, συχνά με φάλτσα φωνή.
Συνεπώς, ο ορισμός -και συνακόλουθα, και ο διαχωρισμός- είναι αναγκαίος. Με ποιο τρόπο θα γίνει αυτό μπορεί να αποφασιστεί στο πλαίσιο της διαβούλευσης. Μπορεί, για παράδειγμα ο Δήμος, σε συνεργασία με άλλους φορείς, σχετικούς με τον πολιτισμό και τις παραστατικές τέχνες, να συγκροτήσει ειδική επιτροπή η οποία θα εκδίδει τη σχετική άδεια-ταυτότητα για τους καλλιτέχνες του δρόμου.
Ένα δεύτερο ζητούμενο είναι σε ποια σημεία της πόλης, ποιες ώρες μπορούν να δίνουν τις παραστάσεις τους οι καλλιτέχνες του δρόμου. Κι επίσης, εάν θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν μεγαφωνική εγκατάσταση και σε ποια ένταση. Αν μιλάμε για μουσικούς η χρήση μεγαφωνικών εγκαταστάσεων είναι μάλλον αναγκαία, συνεπώς, η συζήτηση θα πρέπει να εστιαστεί στην έντασή τους.
Οι παραστάσεις στο δρόμο συναντώνται σε πολλές μητροπόλεις του κόσμου και χρονολογούνται από την εποχή της αρχαιότητας.
Στη Θεσσαλονίκη, αλλά ακόμη και στην Αθήνα η οποία προσελκύει περισσότερο τουρισμό όλο το χρόνο, ο αριθμός των καλλιτεχνών του δρόμου είναι μάλλον περιορισμένος, ενώ ασχέτως από τις δεξιότητες και τα κίνητρά τους, σχεδόν όλοι κατατάσσονται στην απαξιωτική κατηγορία του “επαίτη”.
Κι όμως, αρκετοί απ' αυτούς έχουν ταλέντο, αγαπούν αυτό που κάνουν, και μάλιστα, υπό πολύ αντίξοες συνθήκες, με σεβασμό απέναντι στους περαστικούς θεατές τους, πολλαπλώς μεγαλύτερο απ' ό,τι τους επιφυλάσσουμε όλοι εμείς.
Οι καλλιτέχνες του δρόμου μπορούν να ενταχθούν ομαλά στη λειτουργία της πόλης, να γίνουν μέρος της καθημερινότητας και της ταυτότητάς της.
Κάτι τέτοιο προϋποθέτει, όμως, σαφές πλαίσιο και κανόνες κι αυτό μπορεί και επιβάλλεται να γίνει με πρωτοβουλία του Δήμου. Το πρόστιμο των 300 ευρώ (το οποίο, παρεμπιπτόντως θα πρέπει να σβηστεί καθώς δεν υπήρξε προηγούμενη σύσταση προς του δύο μουσικούς) ας αποτελέσει την αφορμή.
