Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google- Newsroom
Σε προχωρημένο στάδιο φαίνεται να βρίσκεται ένα μνημόνιο κατανόησης (MoU) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το οποίο, σύμφωνα με διπλωμάτη από μία από τις διαμεσολαβούσες χώρες και Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, προβλέπει σειρά κρίσιμων ρυθμίσεων σε ζητήματα ενέργειας, ασφάλειας και του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Με βάση τις πληροφορίες, το MoU προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια και τη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων προς το Ιράν, ανάλογα με τη συμμόρφωση της Τεχεράνης. Παράλληλα, θα παρατείνει την κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά.
Το κείμενο περιλαμβάνει επίσης πλαίσιο για τη διαχείριση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ωστόσο οποιαδήποτε συγκεκριμένη ενέργεια για το πυρηνικό πρόγραμμα θα εξαρτηθεί από μια δεύτερη, πιο λεπτομερή συμφωνία.
Διπλωμάτης από χώρα που συμμετέχει στη διαμεσολάβηση δήλωσε στο Axios ότι «οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει στο κείμενο μιας συμφωνίας», σημειώνοντας όμως ότι απαιτείται ακόμη η τελική έγκριση.
Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η συμφωνία είχε εγκριθεί από ιρανικά κέντρα εξουσίας σε υψηλό επίπεδο, αλλά πιθανότατα όχι από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση του θέματος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει τελετή υπογραφής μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι η Τεχεράνη «δεν έχει ακόμη λάβει τελική απόφαση».
Ο Λευκός Οίκος είχε θεωρήσει αρκετές φορές το τελευταίο δίμηνο ότι μια συμφωνία ήταν κοντά, χωρίς όμως να ολοκληρωθεί, καθώς οι συνομιλίες κατέρρευσαν. Ωστόσο, ο διπλωμάτης εξέφρασε αισιοδοξία ότι αυτή τη φορά το κείμενο θα παραμείνει ενεργό.
Την Πέμπτη, τέσσερα μεταγωγικά αεροσκάφη C-17 της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας αναχώρησαν για την Ευρώπη, μεταφέροντας εξοπλισμό ενόψει πιθανής επίσκεψης του αντιπροέδρου Βανς σε τελετή υπογραφής στη Γενεύη.
Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες από διαμεσολαβούσες χώρες και δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η προσωρινή συμφωνία επιτεύχθηκε το βράδυ της Τετάρτης έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Καταριανού διαμεσολαβητή Άλι Αλ-Θαουάντι και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι είχε πολλαπλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι έχει οριστικοποιηθεί συμφωνία προκάλεσε έκπληξη στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος, σύμφωνα με αμερικανική πηγή, αναζήτησε πληροφορίες από συμμάχους λόγω ελλιπούς ενημέρωσης.
Βάσει του MoU, το Ιράν αναλαμβάνει δεσμεύσεις ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο και θα επιλύσει τη διαμάχη γύρω από το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ αποδέχθηκε πως μία από τις επιλογές είναι η μείωση του βαθμού εμπλουτισμού του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν, υπό επιθεώρηση του ΟΗΕ.
Ωστόσο, κάθε βήμα για το πυρηνικό πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί μόνο εφόσον υπάρξει δεύτερη συμφωνία, η οποία παραμένει αβέβαιη λόγω της πολυπλοκότητας των διαπραγματεύσεων.
Το MoU προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, χωρίς διόδια, με επιστροφή των όγκων ναυσιπλοΐας στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα θα αρθεί και ο αμερικανικός αποκλεισμός.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι μετά την επαναλειτουργία των Στενών, το Ιράν θα λάβει προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις ώστε να μπορεί να εξάγει πετρέλαιο για 60 ημέρες, δημιουργώντας σημαντικά έσοδα για την Τεχεράνη.
Η ελάφρυνση των κυρώσεων θα εξαρτάται από τη συμμόρφωση και την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, ενώ δεν έχει οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία ενεργοποίησης.
Παραμένει επίσης ασαφές αν στο κείμενο υπάρχει αναφορά στη διαχείριση των δισεκατομμυρίων δολαρίων του Ιράν που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Η Τεχεράνη φέρεται να ζητά άμεση πρόσβαση σε μέρος των κεφαλαίων με την υπογραφή της αρχικής συμφωνίας, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν σε τμηματική αποδέσμευση βάσει συμμόρφωσης.
Αμερικανική πηγή εκτός κυβέρνησης εξέφρασε ανησυχία ότι το ζήτημα μπορεί να ρυθμίζεται μέσω παράλληλης μυστικής συμφωνίας, κάτι που διαψεύδει Αμερικανός αξιωματούχος.
Παράλληλα, συζητείται μηχανισμός μέσω του οποίου το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση σε μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων στο Κατάρ για αγορά ανθρωπιστικών αγαθών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και διπλωματική πηγή.
Η συμφωνία, που διαμεσολαβήθηκε από Κατάρ και Πακιστάν, αναμένεται να ονομαστεί «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ», εφόσον τελικά υπογραφεί.
Διπλωμάτης από χώρα διαμεσολάβησης δήλωσε ότι οι τελευταίες λεπτομέρειες βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία, με στόχο τον καθορισμό ημερομηνίας για την τελετή υπογραφής.
Ιράν: Οι 14 όροι της συμφωνίας με τις ΗΠΑ
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr δημοσίευσε έναν κατάλογο όρων που, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνονται στο σχέδιο μνημονίου κατανόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επικαλείται πηγή προσκείμενη στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, ωστόσο οι λεπτομέρειες δεν έχουν επιβεβαιωθεί δημοσίως ούτε από την Τεχεράνη ούτε από την Ουάσιγκτον. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι το κείμενο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί από την ιρανική ηγεσία.
Αναλυτικά οι όροι
- Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Δέσμευση της Αμερικής για μη ανάμιξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και σεβασμό της κυριαρχίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
- Πλήρης άρση του ναυτικού αποκλεισμού εντός 30 ημερών.
- Οι ΗΠΑ να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή γύρω από το Ιράν
- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών με ιρανικές διευθετήσεις.
- Αναστολή των κυρώσεων στην πώληση πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων και πλήρης πρόσβαση του Ιράν στους χρηματοοικονομικούς του πόρους.
- Οι ΗΠΑ και οι συμμάχοι τους να παρουσιάσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
- 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας με βάση τα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση των πρωτογενών, δευτερογενών, αμερικανικών κυρώσεων και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου των Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
- Επαναδιατύπωση της δέσμευσης του Ιράν στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) να μην παράγει πυρηνικά όπλα.
- Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί να μην αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή και δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
- Αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου των τελικών διαπραγματεύσεων. Το μισό από αυτό το ποσό πρέπει να τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις.
- Εγκαθίδρυση μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
- Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
- Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν από την αποδέσμευση του μισού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά του Ιράν και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Η τελική συμφωνία θα γίνει αποκλειστικά για τη μοίρα των εμπλουτισμένων υλικών και του εμπλουτισμού, την άρση των κυρώσεων και το πρόγραμμα οικονομικής ανοικοδόμησης του Ιράν. Οι συζητήσεις για το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και την υποστήριξη προς ομάδες αντίστασης έχουν αφαιρεθεί οριστικά από την ημερήσια διάταξη.
Εκκρεμεί η τελική έγκριση στην Τεχεράνη
Παρά τη λεπτομερή καταγραφή των όρων, το κείμενο δεν θεωρείται ακόμη οριστικό νομικό έγγραφο.
Όπως είχε ανακοινώσει νωρίτερα και ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, το συγκεκριμένο έγγραφο «εξακολουθεί να απαιτείται να εξεταστεί και να οριστικοποιηθεί από τους αρμόδιους θεσμούς στο Ιράν».
Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα αρχίσουν πριν από την αποδέσμευση του μισού των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των κυρώσεων στο πετρέλαιο και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. «Οι συζητήσεις σχετικά με το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και την υποστήριξη προς ομάδες αντίστασης έχουν οριστικά αφαιρεθεί από την ατζέντα».
Πηγή: Axios, Politico
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
