ΗΠΑ - ΙΡΑΝ: Συμφωνία για οδικό χάρτη 60 ημερών και για τα Στενά του Ορμούζ

- Newsroom

Οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν συμφώνησαν σε «οδικό χάρτη» για τη σύναψη εντός εξήντα ημερών οριστικής συμφωνίας που θα βάλει τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή κατά την πρώτη συνεδρία των διαπραγματεύσεών τους στην Ελβετία, ανακοίνωσαν οι χώρες οι οποίες μεσολαβούν, το Πακιστάν και το Κατάρ.

   Οι δυο πλευρές «συμφωνούν σε οδικό χάρτη με σκοπό να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών, θέτοντας έτσι τις βάσεις για την άμεση έναρξη νέων τεχνικών συνομιλιών», που θα συνεχιστούν αυτή την εβδομάδα στην Ελβετία, σημείωσαν το Ισλαμαμπάντ και η Ντόχα, που μεσολαβούν στις συνομιλίες αυτές, με κοινή ανακοίνωσή τους.

Παρά την ένταση που προκάλεσαν οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ και τις προσωρινές εμπλοκές κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι δύο πλευρές έκαναν λόγο για ουσιαστική πρόοδο σε κρίσιμα ζητήματα.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι ανακοίνωσε, σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, ότι το έργο των διαπραγματευτικών αντιπροσωπειών ολοκληρώθηκε και ότι πλέον τη σκυτάλη αναλαμβάνουν οι τεχνικές ομάδες, οι οποίες θα συνεχίσουν τις επαφές καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας στην Ελβετία.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι σημειώθηκε «καλή πρόοδος» όσον αφορά την εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει οι δύο πλευρές και επιβεβαίωσε ότι συμφωνήθηκε η δημιουργία μηχανισμού που θα διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των πλοίων από ταΣτενά του Ορμούζ.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, υποστήριξε ότι η διαμεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ έχει οδηγήσει σε «σημαντική πρόοδο» στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στον Λίβανο.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας ανέφερε ότι στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων προβλέπεται η άρση περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, καθώς και η αποδέσμευση μέρους παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Ο Αραγτσί υποστήριξε επίσης ότι δρομολογείται ένα σημαντικό πρόγραμμα ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάπτυξης για το Ιράν, κάνοντας λόγο για την «πρώτη πραγματική δοκιμή» μιας διαδικασίας αποκλιμάκωσης στην περιοχή.

Στο τραπέζι κυρώσεις, πετρέλαιο και δεσμευμένα κεφάλαια

Σύμφωνα με τον Μπαγκάι, οι επαφές επικεντρώθηκαν στα εναπομείναντα ζητήματα που απαιτούνται για να ξεκινήσει η τελική φάση των διαπραγματεύσεων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό και η χορήγηση εξαιρέσεων από τις κυρώσεις που περιορίζουν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.

Οδικός χάρτης για τελική συμφωνία

Το Κατάρ και το Πακιστάν, που διαμεσολαβούν στις επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ανακοίνωσαν ότι οι συνομιλίες διεξήχθησαν σε «θετικό και εποικοδομητικό κλίμα» και ότι καταγράφηκε «ενθαρρυντική πρόοδος».

Στην κοινή τους ανακοίνωση γνωστοποίησαν ότι συμφωνήθηκε η σύσταση Ανώτατης Επιτροπής, η οποία θα έχει την πολιτική εποπτεία της διαδικασίας.

Οι επικεφαλής διαπραγματευτές θα ενημερώνουν τακτικά την επιτροπή, ενώ θα λειτουργήσουν ειδικές ομάδες εργασίας για το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις, καθώς και για την παρακολούθηση και επίλυση διαφορών που θα προκύπτουν κατά την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης.

Οι μεσολαβητές αποκάλυψαν επίσης ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε οδικό χάρτη με στόχο την επίτευξη τελικής συμφωνίας μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.

Νέος μηχανισμός για τον Λίβανο

Ένα ακόμη σημαντικό αποτέλεσμα των επαφών ήταν η συμφωνία για τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού αποκλιμάκωσης με τη συμμετοχή του Λιβάνου και υπό τη διευκόλυνση του Κατάρ και του Πακιστάν.

Στόχος είναι η παρακολούθηση της κατάστασης ασφαλείας και η διασφάλιση του τερματισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ συνεχίζονται παρά τις συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός.

Οι απειλές Τραμπ και η αντίδραση της Τεχεράνης

Οι διαπραγματεύσεις σημαδεύτηκαν από νέα ένταση όταν ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να «καταλάβουν» τα Στενά του Ορμούζ αν δεν επιτευχθεί συμφωνία.

«Μπορεί να καταλάβουμε τα Στενά, αν χρειαστεί. Αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, θα εισπράξουμε διόδια», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Κατά την ίδια συνέντευξη, προειδοποίησε ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί θα μπορούσαν να επαναληφθούν και διαμήνυσε προς την ιρανική πλευρά ότι το κλείσιμο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού θα είχε σοβαρές συνέπειες.

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη αντίδραση από τον επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος κάλεσε την Ουάσιγκτον «να μετρά τα λόγια της» και προειδοποίησε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να απαντήσουν.

Αισιοδοξία από τον Βανς

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε τις επαφές «ιστορικές» και δήλωσε ότι μπορεί να αποτελέσουν την αφετηρία μιας νέας σχέσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Παράλληλα, έκανε λόγο για «αξιόλογη πρόοδο» στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στον Λίβανο, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η διαδικασία θα οδηγήσει σε μια ευρύτερη συμφωνία για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.