Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google- Newsroom
Οι πρώτοι τακτικοί καθηγητές της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης λειτούργησαν ως «πολεοδόμοι του πολιτισμού».
Οι Κωνσταντίνος Ρωμαίος και Ευστράτιος Πελεκίδης έφεραν την Αρχαιολογία σε επαφή με τους πολίτες. Ο Στίλπων Κυριακίδης ίδρυσε το Λαογραφικό Αρχείο. Οι Μανώλης Τριανταφυλλίδης, Αλέξανδρος Δελμούζος και Χαράλαμπος Θεοδωρίδης προάσπισαν τη δημοτική γλώσσα. Ο Αντώνης Σιγάλας κάτοχος της έκτακτης έδρας της Παπυρολογίας και Παλαιογραφίας πρωτοπόρησε εισάγοντας τη χρήση προβολών στη διδασκαλία.
Τις καινοτομίες και τα νεωτερικά χαρακτηριστικά της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης την περίοδο του Μεσοπολέμου αναδεικνύει ο καθηγητής Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ, Βασίλης Α. Φούκας σε παρουσίασή του για την ιστορική πορεία της πρώτης Σχολής του Πανεπιστημίου και την κληρονομιά της σε εκδήλωση για τα 100 χρόνια του ΑΠΘ στο 45ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου.
«Το πρόγραμμα σπουδών (περίοδος «πολυμέρειας» 1926-1936) καθιέρωσε την εξειδίκευση με πέντε πτυχία και εργαστήρια, καταπολεμώντας τον επιπόλαιο εγκυκλοπαιδισμό. Η εισαγωγή της δημοτικής γλώσσας στις εισαγωγικές εξετάσεις το 1927 αποτέλεσε βαθύτατα δημοκρατική πράξη» υπογραμμίζει ο κ. Φούκας στην παρουσίαση με θέμα «Η Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου: Η «γέννηση» μιας πόλης, η εδραίωση μιας Σχολής».
Ίδρυση και προκλήσεις
Η Φιλοσοφική Σχολή ξεκίνησε τη λειτουργία της το ακαδημαϊκό έτος 1926-1927, σε μια πόλη που προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της πυρκαγιάς του 1917 και να ενσωματώσει τους Μικρασιάτες πρόσφυγες. Η ίδρυσή της, με την υποστήριξη των Αλέξανδρου Παπαναστασίου και Ελευθέριου Βενιζέλου, αποσκοπούσε στην οργανική ενσωμάτωση των Νέων Χωρών, επισημαίνει ο καθηγητής Ιστορίας της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ.
Παράλληλα, όπως τονίζει, αντιμετώπισε σφοδρή ιδεολογική πολεμική από το συντηρητικό κατεστημένο, η οποία εξελίχθηκε σε αστυνομική επιτήρηση κατά τη δικτατορία Μεταξά.
Η Φιλοσοφική Σχολή στεγάστηκε αρχικά στη Βίλα Αλλατίνι και έναν χρόνο μετά την ίδρυσή της, το 1927 μεταφέρθηκε στο κτίριο «Ιδαδιέ», στη σημερινή οδό Εθνικής Αμύνης, στο οποίο στεγάζεται έως σήμερα.
Η Σχολή λειτούργησε και ως μοχλός κοινωνικής κινητικότητας, καθώς στα αμφιθέατρα φοίτησαν παιδιά αγροτών, μικροαστών και προσφύγων. Οι φοιτητές ανέπτυξαν έντονη συλλογική δράση, διεκδικώντας καλύτερους όρους ζωής και διαδηλώνοντας για ευρύτερα πολιτικά ζητήματα.
Αντιφάσεις, όρια και η υπόθεση της Βενετίας Κώττα
Παρά τον προοδευτικό χαρακτήρα της, η Σχολή αποσιώπησε την πολυπολιτισμικότητα: τα βιώματα των προσφύγων (που αποτελούσαν το 28,2% των πτυχιούχων) και το ζήτημα των σλαβόφωνων αποκλείστηκαν από τα μαθήματα, επισημαίνει ο κ. Φούκας.
Ταυτόχρονα οι έμφυλες ανισότητες παρέμειναν ισχυρές. Το 1930 προτάθηκε ο αποκλεισμός των γυναικών από υποτροφίες εξωτερικού.
Το 1933 υπέβαλε αίτηση στην Κοσμητεία της Σχολής με την οποία ζήτησε να αναλάβει την υφηγεσία αρχικά του μαθήματος της Μεσαιωνικής Ελληνικής Φιλολογίας και στη συνέχεια του Δημοσίου και Ιδιωτικού Βίου των Βυζαντινών, η πρώτη γυναίκα υποψήφια η Βενετία Κώττα, διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Παρισιού. Η Σχολή ενέκρινε μετά από καθυστερήσεις την αίτησή της, της αναγνώρισε το δικαίωμα να αποκτήσει τον τίτλο της υφηγήτριας, αλλά όχι και να διδάξει από καθηγητική έδρα.
Με την ίδρυση και λειτουργία του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ιδιαίτερα της Φιλοσοφικής Σχολής επιχειρείται ένα νέο ξεκίνημα, μία νέα αρχή για τη νεοελληνική παιδεία. Η Φιλοσοφική Σχολή συνδιαμόρφωσε τη «νέα Θεσσαλονίκη». Η κληρονομιά της είναι η πίστη σε ένα Πανεπιστήμιο ανοιχτό, συμπεριληπτικό και οργανικά συνδεδεμένο με την κοινωνική πρόοδο, όπως τονίζει ο κ. Φούκας.
Η εκδήλωση «100 χρόνια ΑΠΘ: Ένα Ίδρυμα που άλλαξε μία πόλη» διοργανώνεται από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βορείου Ελλάδος και το Φεστιβάλ Βιβλίου την Κυριακή 28 Ιουνίου στις 9.15 στην κεντρική εξέδρα του Φεστιβάλ στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης. Στην εκδήλωση θα μιλήσουν επίσης οι: Γιώργος Παπαναστασίου καθηγητής Ιστορικής Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ, διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών, Μαρία Πλαστήρα - Βαλκάνου, επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ, Γιώργος Αγγελόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Ανθρωπολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, γραμματέας του Ενιαίου Συλλόγου Μελών ΔΕΠ, Ελένη Καρασσαβίδου, λογότεχνης, ΕΔΙΠ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και εκπρόσωποι πολιτιστικών ομάδων του ΑΠΘ.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο emakedonia.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσέ το στην Google
