ΑΠΘ: Στο προσκήνιο η ελεγχόμενη είσοδος

Ελλείψεις, παραλείψεις και ευθύνες αναζητούνται για τα εκτεταμένα επεισόδια της 7^ης Φεβρουαρίου πέριξ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με «ορμητήριο» το Πολυτεχνείο. Ομάδα κουκουλοφόρων επιτέθηκε με βόμβες μολότοφ σε αστυνομικές δυνάμεις που βρίσκονταν σε επιφυλακή στην περιοχή της Εγνατίας και αυτό γιατί υπήρχε η πληροφορία για διεξαγωγή παράνομου πάρτι στο φουαγιέ της Πολυτεχνικής. Ένας αστυνομικός τραυματίστηκε, προκλήθηκαν φθορές σε τουλάχιστον τρία σταθμευμένα οχήματα, έγιναν 313 προσαγωγές και καμία σύλληψη, μέχρι και την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές.

Ακολούθησε σωρεία ανακοινώσεων από τις Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ και το υπουργείο Παιδείας που ζήτησε μέσα σε 48 ώρες να γνωστοποιηθούν τα εξής: Αν ήταν εις γνώση των οργάνων του πανεπιστημίου η διενέργεια της εκδήλωσης, εάν υπήρξε αίτημα και σχετική άδεια, τον ρόλο της εταιρείας φύλαξης, τα ακριβή περιστατικά και την έκταση των συμβάντων, το εάν και σε ποιο βαθμό τελέστηκαν παράνομες πράξεις ή καταστροφές εντός πανεπιστημιακών χώρων. Αντίστοιχα ερωτήματα τέθηκαν και από τον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Εφετών Θεσσαλονίκης, Λεωνίδα Νικολόπουλο.

Το ΑΠΘ ξεκαθάρισε από την πρώτη στιγμή ότι δεν δόθηκε από κανέναν, καμία άδεια για τη διεξαγωγή του συγκεκριμένου πάρτι, μετά την επίσημη έκθεση των διοικητικών υπηρεσιών ανακοίνωσε ότι «δεν υπάρχει καμία φθορά δημόσιας περιουσίας στο Αριστοτέλειο και καμία εκδήλωση βίας. Οποιαδήποτε επεισόδια και παραβατική κοινωνική συμπεριφορά συνέβη εκτός του πανεπιστημιακού campus» και σε έτερη ανακοίνωση κάνει λόγο για «προσπάθεια σπίλωσης του πανεπιστημίου» αναφέροντας μεταξύ άλλων πως «Ίσως ήρθε, τελικά, η ώρα για την άμεση ενεργοποίηση της ελεγχόμενης πρόσβασης στους χώρους του πανεπιστημίου».

Τα ερωτήματα

Η υπόθεση άνοιξε έναν κύκλο ερωτήσεων και αναζήτησης ευθυνών για το ποιος έπρεπε να έχει κάνει τι. Οι Κοσμήτορες είναι υπεύθυνοι για το «σφράγισμα» των Σχολών και ορίζουν ποιες ώρες αυτές θα κλείνουν καθώς το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο έχει πολλές ερευνητικές ομάδες οι οποίες αξιοποιούν τα εργαστήρια και τις αίθουσες του Ιδρύματος σε ώρες που εξυπηρετούν τις ανάγκες τους, συμπεριλαμβανομένων και των σαββατοκύριακων, σε συνεννόηση πάντα με τους προέδρους των τμημάτων, τους Κοσμήτορες και την εταιρεία φύλαξης. «Σε συνεννόηση με την εταιρεία security και λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κάθε σχολής, οι Κοσμήτορες αποφασίζουν ποιες ώρες και υπό ποιες προϋποθέσεις θα είναι ανοιχτά ή κλειστά τα κτίρια. Έχουμε δεκάδες ερευνητικές ομάδες που κάνουν πειράματα, εργάζονται νύχτες και σαββατοκύριακα. Φανταστείτε λοιπόν να είναι κλειδωμένα τα κτίρια, να συμβεί κάτι και να μην μπορεί ο κόσμος να φύγει. Δεν είναι τόσο απλό το να κλειδώνουν τα κτίρια» σημειώνει στη «ΜτΚ» ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης, αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Δια βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας του ΑΠΘ.

Για τα επεισόδια και για το πώς ακριβώς φτάσαμε εκεί, εάν υπήρξαν ελλείψεις ή παραλείψεις διενεργείται ΕΔΕ. Η τελευταία ενημέρωση των Πρυτανικών Αρχών έγινε στις 21:30 το βράδυ της περασμένης Παρασκευής όπου, σύμφωνα με πληροφορίες της «ΜτΚ» η αναφορά ήταν πως η Σχολή είναι ανοιχτή, χωρίς όμως να συμβαίνει κάτι ανησυχητικό. Το επίδικο κομμάτι αφορά το χρονικό διάστημα 22:00 με 2:00 οπότε και έγιναν τα επεισόδια με τις Πρυτανικές Αρχές να μην έχουν καμία ενημέρωση και τη διαχείριση να γίνεται επιχειρησιακά, μεταξύ Αστυνομίας και εταιρίας φύλαξης.

Το χρονικό

Σύμφωνα με πληροφορίες της «ΜτΚ», την Τετάρτη η Αστυνομία ενημέρωσε τις Πρυτανικές Αρχές ότι σχεδιάζεται να διοργανωθεί πάρτι στο πανεπιστήμιο. Το μεσημέρι της Πέμπτης ενημερώθηκε η εταιρεία φύλαξης που εντόπισε και τη σχετική αφίσα/κάλεσμα για το πάρτι στην Πολυτεχνική. Στη συνέχεια ενημερώθηκε εκ νέου η Αστυνομία, με την επικοινωνία να καταλήγει ξανά στην Πρυτανεία. Δεδομένου ότι την περσινή χρονιά, μετά από αντίστοιχο πάρτι, στο υπόγειο της Πολυτεχνικής είχαν βρεθεί μολότοφ, η οδηγία που δόθηκε ήταν να γίνει έλεγχος στο εσωτερικό του κτιρίου και στον περιβάλλοντα χώρο όπως και έγινε, με την εταιρεία φύλαξης όμως να μην εντοπίζει απολύτως τίποτα. Ωστόσο, τα ξημερώματα του Σαββάτου, μετά τα επεισόδια, η Αστυνομία εντόπισε έξω από την Πολυτεχνική 25 κοντάρια, 7 βόμβες μολότοφ, 10 αντιασφυξιογόνες μάσκες αλλά και μικροποσότητα κάνναβης.

Όσον αφορά τις ενέργειες στις οποίες προέβη ο Κοσμήτορας της Πολυτεχνικής, πληροφορίες της «ΜτΚ» αναφέρουν πως σαφώς δεν έδωσε καμία σχετική άδεια για τη διεξαγωγή πάρτι ενώ υπήρξε σχετική επικοινωνία με τους προέδρους των τμημάτων προκειμένου να κλείσει το κτίριο νωρίτερα. Όπου βέβαια πρόκειται για μία χρονική περίοδο όπου σύμφωνα με ανακοίνωση, «η σχολή ήταν ανοικτή λόγω της διεξαγωγής μαθημάτων», διενεργούνται εξετάσεις και τρέχουν διάφορα ερευνητικά projects.

Αναστολή εκδηλώσεων

Ρητή οδηγία, όλα τα κτίρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου να κλείνουν στις 22:00 δόθηκε το βράδυ της Τετάρτης από τις πρυτανικές αρχές του Ιδρύματος, προς τους Κοσμήτορες όλων των Σχολών. Το έγγραφο αναφέρει τα εξής: «Λόγω των τελευταίων γεγονότων και των επακόλουθων διαδικασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, αναστέλλονται όλες οι μη εκπαιδευτικές και μη ερευνητικές δραστηριότητες εντός των πανεπιστημιακών χώρων (κτιρίων και προαυλίων) μέχρι νεωτέρας. Κατά τις εργάσιμες ημέρες όλα τα κτίρια του Πανεπιστημίου θα κλείνουν στις 22:00. Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου τα κτίρια θα ανοίγουν και θα κλείνουν για την εξυπηρέτηση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με ευθύνη των Κοσμητόρων των Σχολών».

Σημειώνεται ότι στη συνεδρίαση της Συγκλήτου την Τετάρτη, η προτροπή προς τους Κοσμήτορες ήταν όλα τα μαθήματα να ολοκληρώνονται έως τις 21:30 και οι θεατρικές και άλλες εθελοντικές και ερευνητικές ομάδες να αποθαρρύνονται να πηγαίνουν στο Πανεπιστήμιο, μετά τις 22:00 προκειμένου να μην προκύπτουν ζητήματα ασφαλείας.

Πόσο εφικτή είναι η φύλαξη;

Το κεντρικό campus του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης εκτείνεται σε περίπου 430.000 m2, με περισσότερα από 50 «περάσματα» και εισόδους σε αυτό, δεδομένου ότι μέσα στην έκτασή του βρίσκεται το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ. Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο ασφαλείας του ΑΠΘ ήδη εδώ και χρόνια υπάρχει μελέτη που αφορά την «περιφρούρησή» του από την πλευρά του νοσοκομείου. Άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι πρόθεση όλων των φορέων της πόλης είναι το ΑΠΘ να είναι ανοιχτό στην κοινωνία. Προς αυτήν την κατεύθυνση μάλιστα υπάρχει ήδη συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, με στόχο η συνολική έκταση των 230 στρεμμάτων της πανεπιστημιούπολης να μετατραπεί σε πάρκο -σε χώρο περιπάτου και αναψυχής για όλους τους πολίτες.

Όλα τα πανεπιστήμια της χώρας, περιλαμβανομένου του ΑΠΘ, έχουν καταθέσει ήδη από πέρσι και ως όφειλαν, τα σχέδια ασφαλείας τους στο υπουργείο Παιδείας. Σύμφωνα με πληροφορίες της «ΜτΚ», πριν από περίπου 20 ημέρες σε τηλεδιάσκεψη του Νίκου Παπαϊωάννου, υφυπουργού Παιδείας αρμόδιου για την ανώτατη εκπαίδευση, με τις πρυτανικές αρχές των ΑΠΘ, ΕΚΠΑ, ΕΜΠ, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Πανεπιστήμιο Πατρών και παρουσία στελέχους του Κέντρου Μελετών Ασφαλείας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη υπήρξε ενημέρωση πως το προσεχές διάστημα θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για την εφαρμογή των σχεδίων ασφαλείας στα ΑΕΙ. «Ζητήθηκε να περιμένουμε τις αναλυτικές οδηγίες του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη που θα συντονίσει τη σχετική διαδικασία» εξηγεί στη «ΜτΚ» ο κ. Μιχαηλίδης. Στο ΑΠΘ υπάρχουν τουρνικέ στο κτίριο Διοίκησης, σε πέντε σημεία ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, σε λειτουργία βρίσκονται κάμερες για την προστασία κρίσιμων υποδομών, εσωτερικά του Ιδρύματος.

«Οι εξουσιαστές δεν ζητούν άδεια»

Με παρέμβασή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Ορέστης Καλογήρου, καθηγητής του τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ και πρόεδρος του ΔΟΑΤΑΠ αφήνει αιχμές για τον τρόπο διαχείρισης των γεγονότων. «Η συζήτηση για το αν ζητήθηκε/δόθηκε άδεια για το πάρτι είναι αλυσιτελής. Οι εξουσιαστές δεν ζητούν ποτέ άδεια. Ανακοινώνουν, όμως, τις προθέσεις τους με αφίσες, σάιτ κ.λπ. Το πανεπιστήμιο οφείλει να έχει μία επιχειρησιακή ομάδα, η οποία θα γνωρίζει 24/7 τι συμβαίνει και κυρίως τι πρόκειται να συμβεί στο campus. Και ένα επιχειρησιακό σχέδιο για το πως θα αντιμετωπίσει τις απειλές. Πριν από πολλά χρόνια ένας Κοσμήτορας (που αργότερα έγινε υπουργός στην πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ) εφάρμοσε το αυγό του Κολόμβου. Όταν ενημερώθηκε ότι επίκειται πάρτι στη σχολή του, κάλεσε το ΣΔΟΕ, το οποίο έστησε δύο συνεργεία στις μόνες (δύο) εισόδους διέλευσης αυτοκινήτων του campus. Τα συνεργεία σταμάτησαν τα (επαγγελματικά) οχήματα που μετέφεραν μικροφωνικές, ποτά κλπ και ζήτησαν παραστατικά. Και επειδή δεν υπήρχαν δεν επιτράπηκε η είσοδός τους. Το πάρτι δεν έγινε. Πάμε τώρα στο ‘αν’. Αν υπήρχε πανεπιστημιακή αστυνομία, θα απέκλειε έγκαιρα το κτίριο της Πολυτεχνικής περικυκλώνοντάς το και αν έκρινε ότι χρειάζεται ενισχύσεις θα καλούσε και τα ΜΑΤ. Όχι κατόπιν εορτής, αλλά ώρες πριν αρχίσει το πάρτι. Ώστε να μην αρχίσει ποτέ. Τα φαινόμενα βίας στα πανεπιστήμια έχουν αραιώσει. Χάρι στην αποφασιστική στάση της αστυνομίας σε πολλές περιπτώσεις. Αυτό, όμως, έχει δημιουργήσει εφησυχασμό. Η χαλάρωση της εγρήγορσης έφερε τα επεισόδια στο ΑΠΘ». Συμπληρωματικά αναφέρει στην ανάρτησή του: «Στην είσοδο του κτιρίου διοίκησης έχουν τοποθετηθεί τουρνικέ για ελεγχόμενη πρόσβαση, τα οποία όμως είναι εκτός λειτουργίας. Από ποιον ζητάει η πρυτανεία μας να ‘ενεργοποιήσει άμεσα την ελεγχόμενη πρόσβαση’ στο κτίριο διοίκησης;» διερωτάται.

Υπέρμαχοι και αντίμαχοι

Τα επεισόδια επανέφεραν έντονα στη φοιτητική κοινότητα του Ιδρύματος τη συζήτηση για την εφαρμογή του Ν. 5224/2025 που αφορά την ελεγχόμενη είσοδο. «Η καθιέρωση της ελεγχόμενης πρόσβασης στους χώρους των πανεπιστημίων δεν συνιστά μέτρο καταστολής, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ακαδημαϊκής ειρήνης, της ασφάλειας και της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Για πολλά χρόνια, τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια αποτέλεσαν στόχο ομάδων που δεν έχουν καμία σχέση με την ακαδημαϊκή κοινότητα, μετατρέποντας χώρους γνώσης σε ορμητήρια ανομίας» τονίζει στη «ΜτΚ» ο Γεώργιος-Ηλίας Μαγαλιός, φοιτητής στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ, υπεύθυνος ΔΑΠ-ΝΔΦΚ Θεσσαλονίκης. Συμπληρώνει πως «τα πανεπιστήμια οφείλουν να είναι ανοιχτά στην κοινωνία και τη γνώση, αλλά ταυτόχρονα οχυρωμένα απέναντι σε φαινόμενα παραβατικότητας. Η ελεγχόμενη είσοδος μόνο για φοιτητές, διδάσκοντες και προσωπικό, είναι μέτρο αυτονόητο που αποτελεί κοινό τόπο για τα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου».

Στον αντίποδα, η Σαμπίνα Κουρρίζι, μέλος ΔΣ του Φοιτητικού Συλλόγου Ιστορίας-Αρχαιολογίας ΑΠΘ σημειώνει στη «ΜτΚ» πως «η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταλλάξει άρδην τον χαρακτήρα του πανεπιστημίου επισπεύδοντας την εφαρμογή ελεγχόμενης εισόδου, αλλά και την εφαρμογή πειθαρχικών διώξεων. Επενδύει στη δοκιμασμένη συνταγή ‘νόμος και τάξη’ για να επιβάλλει ένα καθεστώς καταστολής και αυταρχισμού στα Πανεπιστήμια, αποπροσανατολίζοντας ταυτόχρονα τη συζήτηση από τα σκάνδαλα που την βαραίνουν. Απέναντι στην κατασυκοφάντηση του πανεπιστημίου και τη λυσσαλέα προσπάθεια μετάλλαξής του σε ένα αποστειρωμένο περιβάλλον, όπου κάθε φωνή διεκδίκησης και αμφισβήτησης θα φιμώνεται, οι Φοιτητικοί Σύλλογοι από κοινού με την ακαδημαϊκή κοινότητα, θα ορθώσουν τείχος δημοκρατίας και υπεράσπισης του χαρακτήρα του ανοιχτού, δημόσιου και δωρεάν πανεπιστημίου. Η Σύγκλητος του ΑΠΘ οφείλει να ακούσει τις φωνές των φοιτητών και των ακαδημαϊκών και να μην συμβάλλει στη μετατροπή του Πανεπιστημίου σε φυλακή».

"Όσον αφορά την ελεγχόμενη πρόσβαση προφανώς οι Φοιτητικοί Σύλλογοι διαφωνούνε. Οποίος γνωρίζει την χωροταξία του ΑΠΘ, όπου έχει 17 εισόδους και διαπερνάται από τρεις οδικούς άξονες και έχει ένα νοσοκομείο και έναν παιδικό σταθμό, κατανοεί ότι είναι αδύνατο και πολύ κοστοβόρο. Αφετέρου είναι πολύ επικίνδυνο εφόσον λόγω της έλλειψης αντισεισμικής θωράκισης (έχει να γίνει αντισεισμικός έλεγχος εδώ και 25 χρόνια στα κτήρια του ΑΠΘ, εκ των οποίων πολλά έχουν κριθεί ακατάλληλα), αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας, η εγκατάσταση τουρνικέ θα κλείσει τις διεξόδους διαφυγής. Ας δώσουν τα λεφτά αυτά για να βελτιώσουν τις υποδομές, να προσλάβουν καθηγητές και να ενισχύσουν την φοιτητική μέριμνα και όχι για να δημιουργήσουν μια "υγειονομική ζώνη" στο ΑΠΘ" τονίζει στη "ΜτΚ" ο Βασίλης Βασιλειάδης, πρόεδρος του Φοιτητικού Συλλόγου Ηλεκτρολόγων και Μηχανολόγων Μηχανικών ΑΠΘ και μέλος της εκτελεστικής γραμματείας του Μετώπου Αγώνα Σπουδαστών.

*Δημοσιεύτηκε στη "ΜτΚ" στις 15/2/2026